Từ 7 giờ đến 23 giờ ngày 4-3, gần 50 triệu cử tri Italy sẽ chính thức đi bỏ phiếu bầu ra Quốc hội mới để thành lập chính phủ. Sự kiện này được đánh giá có ý nghĩa quan trọng bởi không chỉ liên quan đến người dân nước này mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai gần của Khu vực đồng tiền chung châu Âu.

Ba lực lượng chủ chốt 

Cựu Thủ tướng Matteo Renzi (PD), Thủ lĩnh Luigi di Maio (M5S) và cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi (FI). 

Lực lượng đầu tiên là Liên minh Trung hữu gồm bốn đảng cánh hữu và cực hữu, trong đó nổi bật là: Đảng Tiến lên Italy (Forza Italia) của cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi và đảng Liên đoàn, trước đây là Đảng Liên đoàn phương Bắc (LN) mang tư tưởng ly khai và cực hữu.

Lực lượng thứ hai là Đảng Dân tuý “Phong trào 5 sao” (M5S), vốn nổi lên tại Italy trong vài năm qua và hiện do thủ lĩnh 31 tuổi Luigi Di Maio dẫn dắt.       

Cuối cùng, lực lượng thứ ba là Liên minh Cánh tả, trong đó giữ vai trò chủ chốt là Đảng Dân chủ (PD) của Thủ tướng Paolo Gentiloni, cựu Thủ tướng Matteo Renzi và cựu Thủ tướng Enrico Letta. 

Còn nhiều ẩn số 

Do luật bầu cử mới tại Italy được nhận định là rất phức tạp đã được thông qua và việc thăm dò dư luận bị cấm tiến hành hai tuần trước bầu cử nên đến sát thời điểm bỏ phiếu, các phân tích đều nhận định đây là cuộc tuyển cử có quá nhiều ẩn số và kịch bản khó lường.

Các thăm dò dư luận được tiến hành từ 2 tuần trước cho thấy, nếu xét riêng từng đảng thì M5S sẽ là chính đảng lớn nhất với dự kiến giành được từ 28 đến 29% phiếu bầu của cử tri.

Tuy nhiên, do M5S từ chối mọi liên minh với các đảng phái khác nên khả năng đảng này chiến thắng và tự lập được chính phủ mới là tương đối thấp bởi tmột đảng hay liên minh phải giành đa số tuyệt đối (ít nhất 315 ghế trong Quốc hội) mới có thể tự lập chính phủ.

Vì thế, giới quan sát dự đoán Liên minh Trung hữu nhiều khả năng sẽ giành nhiều phiếu nhất, với từ 35 đến 38%, tiếp đến là M5S với 28-29% và Liên minh Trung tả từ 23 đến 27%. Tuy nhiên, kịch bản này có thể sẽ lại đẩy đất nước Italy vào tình thế không thể điều hành bởi không có đảng nào hay liên minh nào chiếm đa số tuyệt đối.

EU trông chờ vào một PD mạnh mẽ

Đối với Liên minh châu Âu, cuộc tổng tuyển cử tại Italy được theo dõi sát sao với thái độ lo ngại. Do Italy trở thành nền kinh tế lớn thứ 3 châu Âu và là cửa ngõ để châu Âu ngăn chặn làn sóng tị nạn nên một sự bế tắc chính trị tại Italy sẽ có ảnh hưởng xấu đến cả khối.

Trong tất cả các kịch bản hậu bầu cử được đặt ra, chỉ có kịch bản chính phủ hiện nay của Thủ tướng Paolo Gentiloni tiếp tục nắm giữ quyền lực là phù hợp nhất với mong muốn của EU, bởi cá nhân ông Gentiloni và Đảng PD nhận được sự ủng hộ lớn từ các nhà lãnh đạo châu Âu như Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hay Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Jean-Claude Juncker. Nhưng giới chuyên gia đánh giá đây lại là kịch bản ít khả thi.

Các kịch bản khác, như việc Đảng M5S chiến thắng hay việc thủ lĩnh Đảng Liên đoàn trong liên minh trung hữu là ông Matteo Salvini lên làm Thủ tướng Italy, đều sẽ là tin rất xấu với EU bởi 2 đảng này đều mang tư tưởng bài châu Âu, dân tuý và cực hữu.

Trước thềm tổng tuyển cử, từ ngày 24-2, Italy đã thực hiện các biện pháp thắt chặt an ninh. Thủ đô Rome đã huy động 3.000 cảnh sát để bảo đảm an ninh trong bối cảnh tại đây diễn ra 2 cuộc tuần hành lớn cùng 3 cuộc biểu tình ngồi của cả các nhóm cánh tả và cánh hữu lên tới 20.000 người tham gia.

Như Uyên (TH)