Tại phiên họp toàn thể thứ nhất, các nhà lãnh đạo đã tập trung trao đổi nội dung “Các thách thức đối với tự do hóa thương mại và đầu tư trong bối cảnh toàn cầu hiện nay”. 

Phát biểu mở đầu phiên họp, Tổng thống nước chủ nhà Pablo Kuczynski đã nhấn mạnh nhu cầu thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư trong bối cảnh xu hướng bảo hộ gia tăng, hệ thống thương mại đa phương tiếp tục khó khăn. 

Tổng thống Kuczynski khẳng định chủ đề Hội nghị: “Tăng trưởng chất lượng và phát triển nguồn nhân lực: Nền tảng vì tăng trưởng bền vững tại châu Á – Thái Bình Dương”, phản ánh quyết tâm chung của các nền kinh tế thành viên APEC trong việc thúc đẩy tăng trưởng chất lượng, liên kết kinh tế và thịnh vượng chung trong khu vực.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang và lãnh đạo các nước APEC

Các nhà lãnh đạo APEC đánh giá thế giới và khu vực tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức ngày càng tăng về kinh tế, chính trị và an ninh, phục hồi kinh tế thế giới tiếp tục chậm hơn dự báo. Thương mại khu vực và toàn cầu tăng trưởng chậm nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu. Hội nghị nhất trí cần củng cố hệ thống thương mại đa phương, thúc đẩy tự do hoá, thương mại và đầu tư, cải cách cơ cấu, hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, thúc đẩy các chuỗi giá trị và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã nhấn mạnh các thành viên APEC cần tăng cường nỗ lực để hoàn tất các Mục tiêu Bogo đúng lộ trình vào năm 2020 nhằm thúc đẩy tăng trưởng thương mại khu vực. Việt Nam hoan nghênh Lộ trình về năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ 2016 - 2025 trên cơ sở nguyên tắc tính đến trình độ phát triển khác nhau của các thành viên. 

Đồng thời, APEC cần tiếp tục góp phần củng cố hệ thống thương mại đa phương, nhất là sớm triển khai Hiệp định Thuận lợi hóa thương mại của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), cam kết chống chủ nghĩa bảo hộ dưới mọi hình thức.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho rằng APEC cần nắm bắt những xu thế mới, tích cực khởi xướng, điều phối thúc đẩy các cơ chế hợp tác, liên kết kinh tế trên mọi tầng nấc, trong đó có Cộng đồng kinh tế ASEAN, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và hướng tới hình thành khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) và cần bảo đảm tính toàn diện, cân bằng và bổ trợ giữa các tầng nấc liên kết.

 Chủ tịch nước Trần Đại Quang đề nghị các nền kinh tế thành viên cần tập trung triển khai hiệu quả Chương trình nghị sự mới về cải cách cơ cấu, Chiến lược tăng trưởng chất lượng, phát triển nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng chất lượng. 

Với nỗ lực xây dựng nhà nước kiến tạo, Việt Nam sẽ đẩy mạnh triển khai kế hoạch hành động về cải cách cơ cấu để giảm các rào cản sau biên giới, tạo môi trường kinh doanh và điều kiện thuận lợi cho đổi mới, sáng tạo nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng nguồn nhân lực. 

Chủ tịch nước nêu rõ cần hỗ trợ hơn nữa cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME), nhất là tăng khả năng tiếp cận thị trường, tài chính và công nghệ, tham gia các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam ủng hộ các sáng kiến MSME xanh, hỗ trợ các doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo.

Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh ASEAN hiện đang tích cực triển khai “Kế hoạch tổng thể về Cộng đồng kinh tế ASEAN đến năm 2025”. Việc triển khai những định hướng lớn trong Kế hoạch này về tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại và đầu tư phù hợp với định hướng hợp tác của APEC, góp phần tăng cường sự liên kết chặt chẽ giữa hai cơ chế này. 

Việt Nam đang tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, tiến hành tái cơ cấu gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Với hội nhập quốc tế sâu rộng trên mọi tầng nấc, Việt Nam sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới liên kết kinh tế rộng lớn, với 59 đối tác, trong đó có 18 thành viên APEC. 

Đây là những nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng tầm đóng góp thúc đẩy hợp tác, liên kết APEC và ở châu Á - Thái Bình Dương, triển khai mạnh mẽ các cam kết hợp tác hiện có và xây dựng định hướng hợp tác APEC sau năm 2020 vì một tương lai chung của khu vực vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển bền vững và thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới.

*Trước đó, Chủ tịch nước đã tham dự cuộc trao đổi về kinh tế toàn cầu giữa các nhà Lãnh đạo APEC với Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế.

Cùng ngày, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã có cuộc hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đàn dẫn đầu đoàn cán bộ cấp cao Nhật Bản tham dự Tuần lễ Cấp cai APEC 24.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Hai nhà lãnh đạo vui mừng nhận thấy kể từ khi được nâng lên Đối tác chiến lược sâu rộng năm 2014, quan hệ giữa hai nước phát triển ngày càng mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, phục vụ thiết thực lợi ích của nhân dân hai nước cũng như hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực. Hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước, đồng thời đẩy mạnh giao lưu nhân dân.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định Việt Nam luôn coi Nhật Bản là đối tác hàng đầu và lâu dài, mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng với Nhật Bản.

Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã chính thức chuyển thư mời Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản thăm Việt Nam đầu năm 2017. Chủ tịch nước khẳng định, chuyến thăm là biểu tượng và mốc phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước. 

Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản để chuẩn bị chu đáo, bảo đảm thành công của chuyến thăm. Chủ tịch nước đề nghị Nhật Bản thúc đẩy hơn nữa hợp tác với Việt Nam trong những lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, ứng phó biến đổi khí hậu, xử lý các sự cố môi trường...

Chủ tịch nước Trần Đại Quang hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Abe 

Bày tỏ vui mừng lần đầu tiên gặp Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Thủ tướng Abe khẳng định Nhật Bản mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng chất lượng cao. Thủ tướng Abe thông báo Nhật Bản đã quyết định viện trợ cho Việt Nam một số phương tiện phòng, chữa cháy và xe cứu hộ, tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực cho các lực lượng chấp pháp trên biển.

Đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nước tại các diễn đàn đa phương, Thủ tướng Abe khẳng định Nhật Bản ủng hộ và sẽ hỗ trợ tích cực để Việt Nam tổ chức thành công Năm APEC 2017.

Dịp này, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông. Hai bên chia sẻ quan điểm về giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.

Tiếp tục các hoạt động tại Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 24, chiều 20/11, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cùng các nhà lãnh đạo APEC đã tham dự Phiên họp toàn thể thứ hai với chủ đề “An ninh lương thực, thích ứng với biến đổi khí hậu và tiếp cận nguồn nước” và “Liên kết châu Á - Thái Bình Dương: Hướng tới kết nối hiệu quả và thiết thực”. Đây là những nội dung hợp tác then chốt của APEC trong năm 2016.

Tại Phiên họp, các nhà Lãnh đạo nhấn mạnh vai trò của an ninh lương thực và nguồn nước đối với tăng trưởng chất lượng, đặc biệt trong bối cảnh châu Á - Thái Bình Dương là khu vực chịu nhiều tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu. Các nhà lãnh đạo hoan nghênh việc thông qua “Khuôn khổ chương trình nhiều năm của APEC về an ninh lương thực và biến đổi khí hậu", "Khuôn khổ chiến lược APEC về phát triển nông thôn - thành thị nhằm tăng cường an ninh lương thực và tăng trưởng chất lượng" trong năm 2016.

An ninh được tăng cường tối đa tại thủ đô Lima - Peru trong thời gian diễn ra Hội nghị.

Các nhà lãnh đạo khẳng định tăng cường kết nối là nhu cầu tất yếu giữa các thành viên APEC trong thế kỷ 21 trước xu thế toàn cầu hóa, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và các chuỗi giá trị toàn cầu. Các nhà lãnh đạo cam kết tăng cường phối hợp trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, đồng thời thúc đẩy kết nối hạ tầng, kết nối số, kết nối thể chế và con người nhằm tạo thuận lợi cho trao đổi thương mại và đầu tư cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho rằng biến đổi khí hậu cùng với thiên tai và sự khan hiếm nguồn nước không chỉ tác động tiêu cực đến đời sống của người dân, phát triển bền vững mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực trong khu vực. Trong đó, Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, một trong những vựa lúa quan trọng của thế giới, đang chịu tác động của nạn hạn hán và xâm ngập mặn nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến cuộc sống và sản xuất của hàng chục triệu người dân.

Chủ tịch nước nêu ra năm đề xuất cụ thể (xin xem toàn văn trên Báo CAND số ra hôm nay). Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc gắn kết các chương trình kết nối khu vực, trong đó có kết nối của ASEAN và các chương trình kết nối tiểu vùng Mê Công...  

Thượng tá Phạm Khải, Phó Tổng biên tập Báo CAND tác nghiệp tại Peru.

Tại phiên bế mạc hội nghị, với tư cách lãnh đạo nền kinh tế chủ nhà APEC năm tiếp theo, Chủ tịch nước Trần Đại Quang được mời phát biểu về năm APEC 2017 tại Việt Nam. Chủ tịch nước khẳng định đăng cai Năm APEC 2017 là trọng tâm đối ngoại của Việt Nam đến năm 2020, thể hiện mong muốn đóng góp tích cực vào tiến trình APEC, góp phần đưa châu Á - Thái Bình Dương ngày càng phát triển, thịnh vượng. Chủ tịch nước chào mừng các nhà Lãnh đạo và đại biểu các nền kinh tế thành viên đến tham dự các hoạt động của Năm APEC 2017 tại Việt Nam với chủ đề "Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung".

Chủ tịch nước chúc mừng Peru đã đăng cai thành công Năm APEC 2016, đặc biệt là Tuần lễ Cấp cao lần thứ 24 và cảm ơn chính phủ và nhân dân Peru cùng Tổng thống Kuczynxki về sự chuẩn bị chu đáo và đón tiếp nồng hậu dành cho các lãnh đạo và đại biểu APEC.

Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 24 đã thành công tốt đẹp, thông qua Tuyên bố của các nhà Lãnh đạo APEC với hai văn kiện kèm theo gồm "Tuyên bố Lima về Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương" và "Lộ trình về năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ". Tuyên bố của các nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết duy trì vai trò tiên phong của APEC trong tự do hoá thương mại và đầu tư, tăng trưởng kinh tế bền vững và thịnh vượng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Phạm Khải (từ Lima - Peru)