Mới xuất hiện tại Việt Nam nhưng hiện nay ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đang rộ lên trào lưu sử dụng thuốc lá điện tử. Sở dĩ thuốc lá điện tử xâm nhập vào Việt Nam và thu hút nhanh giới trẻ, bởi nó được quảng bá không gây nghiện, không ảnh hưởng đến sức khỏe, giúp cai nghiện thuốc lá điếu… và đặc biệt khi hút thuốc lá điện tử thì trông "rất sành điệu". Nhưng theo nhiều chuyên gia y tế, thuốc lá điện tử có thể gây nghiện và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại sức khỏe.

Mức độ nguy hại của thuốc lá điện tử còn có những ý kiến khác nhau nhưng phải khẳng định rằng, hút thuốc lá điện tử là có hại cho sức khỏe, bởi thành phần làm nên tinh dầu sử dụng để hút thuốc lá điện tử là các chất hóa học, có loại tinh dầu hương vị thơm và chứa hàm lượng nicotin như trong thuốc lá thông thường. Khi đưa một lượng chất hóa học vào cơ thể thì không thể nói là vô hại được. Chính vì lẽ này, ở nhiều quốc gia trên thế giới đã cấm bán và sử dụng thuốc lá điện tử. 

Ngay trong cộng đồng ASEAN, Thái Lan và Singapore đã cấm thuốc lá điện tử. Còn theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, chính phủ các nước cần có qui định cấm bán thuốc lá điện tử cho trẻ vị thành niên…

Ở Việt Nam, thuốc lá điện tử xâm nhập vào muộn hơn. Nếu như, nó có mặt ở châu Âu khoảng  chục năm về trước, thì thuốc lá điện tử vào Việt Nam chỉ vài ba năm gần đây. Nhưng số người sử dụng thì tăng nhanh đến chóng mặt, kéo theo là số lượng các cửa hàng bán lẻ, các đầu mối cung cấp thuốc lá điện tử (đầu hút) và tinh dầu (nguyên liệu để hút). 

Nếu như việc kinh doanh thuốc lá điếu truyền thống còn bị ràng buộc bởi những qui định về ngành nghề kinh doanh và những ràng buộc về khuếch trương, quảng bá,… thì thuốc lá điện tử gần như được thả lỏng, tự phát. Trong khi đó, theo đánh giá của một số chuyên gia trong nước và quốc tế, thuốc lá điện tử có thể gây ung thư cao gấp 15 lần so với thuốc lá điếu truyền thống.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, thuốc lá điện tử hoạt động theo phương thức đốt nóng tinh dầu, tạo ra khói ở dạng hơi sương như khói thuốc lá thật. trên thị trường, một lọ tinh dầu 30ml có giá bán là 450 ngàn đồng; lọ 120ml có giá bán 1,5 triệu đồng. Tinh dầu có 2 loại, một loại có nicotin và một loại không có nicotin. 

Thuốc lá điện tử được rao bán công khai trên mạng Internet.

Thuốc lá điện tử hút cả các bạn gái sử dụng, bởi thông tin lừa dối là không có hại cho sức khỏe, không gây nghiện; khi sử dụng có mùi vị thơm như mùi vị của nhiều loại hoa quả, hoặc mùi bánh quế… Tuy nhiên, với mức giá nêu trên thì không hề rẻ, ngoài khoản đầu tư ban đầu cho đầu hút có giá từ 1 triệu đến 5 triệu đồng, thì trung bình mỗi tuần, người hút có thể sử dụng hết 1 lọ tinh dầu và thay bông một lần cho đầu hút với chi phí khoảng 2 triệu đồng một tháng…

Vào những ngày cuối tháng 6-2016, Đội Chống buôn lậu và buôn bán hàng cấm, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng - Công an TP Hà Nội đã phối hợp với quản lý thị trường, kiểm tra và phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh vi phạm. 

Cụ thể tại cơ sở "The Vape Club" trên phố Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm, qua kiểm tra phát hiện 83 máy hút thuốc lá điện tử, 83 đầu hút thuốc lá điện tử, 1.198 lọ tinh dầu đều không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, không rõ chất lượng của sản phẩm. 

Chủ cơ sở "The Vape Club" khai nguồn gốc số hàng trên được mua trôi nổi trên thị trường, không biết nguồn gốc xuất xứ. Tiếp đó, tổ công tác liên ngành tiến hành kiểm tra cơ sở "Vape Pro" tại phố Đông Thái, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội thu giữ 400 lọ tinh dầu các loại không có hóa đơn chứng từ và nguồn gốc xuất xứ. 

Tại điểm thứ 3 trên đường Hoàng Cầu, quận Đống Đa, Hà Nội khi kiểm tra cơ sở "Pexiga", cũng phát hiện 25 máy hút thuốc lá điện tử, 40 đầu hút thuốc lá điện tử, 600 lọ tinh dầu và 100 viên pin sạc cũng không có nguồn gốc xuất xứ…

Căn cứ theo qui định của pháp luật, những cơ sở kinh doanh thuốc lá điện tử nếu không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ hàng hóa có thể bị xử phạt đến 50 triệu đồng nếu giá trị hàng hóa đến 100 triệu đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội kinh doanh trái phép hoặc buôn lậu.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng, đặc biệt là ngành Y tế cần vào cuộc để đánh giá tác hại của thuốc lá điện tử; từ đó đề xuất với Nhà nước có biện pháp quản lý, thậm chí là cấm mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử. Chủ động, kiên quyết xử lý việc mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử tại các quán bar, cửa hàng.

Trước khi viết bài này, chúng tôi đã được một người bạn ở phố Quán Thánh, quận Ba Đình, TP Hà Nội kể về việc con trai mình tuy đã bỏ thuốc lá truyền thống để sử dụng thuốc lá điện tử, nhưng đầu tháng 7-2016 cháu bị ho nhiều nên đã đi khám tại bệnh viện, sau khi chiếu chụp phổi xuất hiện nhiều hình mờ đen, theo bác sĩ cho biết đây là dấu hiệu của bệnh phổi do hút thuốc lá…

Đào Minh Khoa