Chỉ còn hơn một tháng nữa là Tết Kỷ Hợi 2019. Các nhà vườn, trong đó có các chủ vườn chuyên trồng mai đang tất bật với công việc chăm sóc hoa để phục vụ cho ngày Tết. 

Đây cũng là giai đoạn quan trọng để quyết định sự thành công hay thất bại của mùa này. Tuy nhiên, theo một số chủ vườn mai tại Thủ Đức, do ảnh hưởng thời tiết, hoa nở sớm nên mai năm nay có thể sẽ ít hơn những năm trước và dự báo sẽ tăng cao về giá.

Ngày cuối năm 2018, chúng tôi tìm đến vườn mai của ông Nguyễn Văn Đức (đường Ụ Nghé, khu phố 2, phường Tam Phú, quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) - một người làm mai kiểng từ khi nơi đây vẫn được mệnh danh là “Thủ phủ của mai”.

Đã có nhiều năm mai nở sớm phụ công người trồng.

Vườn mai của ông hiện chỉ còn khoảng 500 cây được trồng trên đất thuê của người khác và khoảng 100 cây từ 10-15 tuổi được trồng trong vườn nhà. Theo lời của ông Đức, vùng này hồi xưa ai cũng làm nghề trồng mai kiểng. Có nhà một hai trăm cây, nhà nào khá thì trồng nhiều hơn.

“Tôi lúc đó mỗi khi vào vụ Tết trồng khoảng 2.000 cây. Gần cuối năm, mối lái từ Hà Nội vào sang lại. Giờ thì  lượng người mua mai giảm, mai rất khó bán nên chúng phải làm ít lại. Cộng với do ảnh hưởng bởi đô thị hóa, đất đai cũng bị thu hẹp nên người theo nghề này không còn bao nhiêu”.

Dẫn tôi đi thăm vườn mai, ông Đức chia sẻ thêm rằng, nhiều người bây giờ rất ít mua mai mà chuyển qua hình thức  thuê mai về chơi trong ba ngày Tết. Chi phí thuê mai chỉ bằng khoảng 35-40% so với giá mua.

“Chính sự tính toán này của người chơi mai nên những chủ vườn mai như ông giờ mỗi vụ mai Tết chỉ được khoảng 300 triệu đồng. Trừ các chi phí, chăm sóc coi như chỉ đủ tiền trang trải cuộc sống chứ không có lời như trước”, ông Đức cho biết rồi chia sẻ kinh nghiệm: “Khoảng 15, 16 tháng Chạp, mình sẽ vặt lá để mai nở đúng vào 27, 28 Tết”.

Trò chuyện thêm với các chủ vườn mai, chúng tôi được biết việc trồng mai lắm công phu và nhiều vất vả. Từ khi gieo trồng đến cắt ghép, tạo dáng mai rồi phải tỉ mỉ chăm sóc qua từng ngày. Đến mùa Tết người trồng mai còn phải “mất ăn mất ngủ” cũng vì mai.

Chủ vườn Lê Văn Quý so sánh “làm nghề trồng mai này giống như nuôi con vậy”. Theo ông Quý, người trồng phải chăm sóc mai mỗi ngày không thể bỏ được. “Bỏ một, hai ngày không coi nó mà bệnh là trở tay không kịp. Mùa Tết thì càng vất vả hơn”, ông Quý nói.

Điều khiến nhiều nhà vườn trồng mai năm nay băn khoăn  hơn hết chính là diễn biến thời tiết năm nay khá bất thường. Hiện tại, nhiều cây mai trong vườn ông Đức và nhiều nhà vườn lân cận đã trổ bông sớm. “Nếu năm ngoái dân trồng mai mệt mỏi vì năm nhuận, mai nở sớm thì năm nay, hều hết đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão số 9. Nhiều vườn mai bị ngập nước, cây bị ngã....”, ông Đức cho biết.

Chưng mai ngày Tết là một phong tục bao đời nay của người Việt Nam, cầu cho một năm may mắn. Do đó, mai không phải cạnh tranh với những loại hoa khác nên nhu cầu mai Tết vẫn tương đối lớn. Dù vậy, so với khoảng chục năm trước, mai Tết đã mất giá rất nhiều.

Theo các nhà vườn, mai bốn, năm tuổi hiện nay chỉ bán được khoảng 3-5 triệu đồng/cây, tất nhiên phải tùy vào hoa nở có đẹp và đúng độ hay không. “Do ảnh hưởng của thời tiết nên từ miền Trung trở ra, mai sẽ rất ít, dẫn đến khan hiếm hàng. Chúng tôi dự đoán giá mai Tết năm nay sẽ tăng từ 40-50% so với năm trước”, một nhà vườn bộc bạch.

Huỳnh Giao