Một buổi chiều cuối tuần, phía trong ngôi nhà nhân ái đầy ắp tiếng cười nói vui nhộn. Những đường kim chỉ được các em di chuyển một cách khéo léo và thuần thục với sự hướng dẫn của những “người mẹ” ở đây. Ngày cuối tuần, các em được nghỉ học nên ở tại nhà học may nâng cao tay nghề. Sự có mặt của chúng tôi trong ngôi nhà không làm các em cảm thấy e thẹn và ngại ngùng, các em vẫn tập trung vào công việc của mình.

Hiện tại, nhà Nhân Ái là mái nhà chung của 15 em từ độ tuổi 15 đến 23. Trong số đó có 7 em đang học cấp 3, 2 em học Cao đẳng Cộng đồng, 1 em học CĐ Sư phạm mầm non, 1 em học may chuẩn bị đi làm tại nhà máy ở Hưng Yên, 3 em đang học may tại nhà và 1 em đang học lớp 12. 

Trước đây, em Hào Thị B.N là một trong những thành viên ít tuổi nhất từng ở nhà Nhân Ái (18 tuổi, ở huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai). Hiện nay, em B.N đang theo học tại trường nghề Cô Tô ở Hà Nội. 

Chị Nguyễn Thị Dung, cán bộ quản lý nhà Nhân Ái cũng là người trực tiếp chăm sóc và luôn đồng hành cùng các em suốt 5 năm qua, chia sẻ câu chuyện về em B.N. Thời gian đầu về sinh sống tại mái nhà chung nhân ái, B.N cũng giống như bao bạn khác hay khóc, rụt rè, bỡ ngỡ và ít tiếp xúc với mọi người. Chị Dung đã chia sẻ và kể cho em nghe những câu chuyện về hoàn cảnh của các bạn khác. Dần dần với sự hòa đồng, giúp đỡ yêu thương nhau của các bạn, em đã mạnh dạn hơn và chia sẻ câu chuyện của mình.

Sau khi tuyên truyền nội dung, chiến sĩ Cảnh sát có cuộc giao lưu trực tiếp với các em học sinh. Ảnh: Xuân Bùi.

Năm 12 tuổi, B.N đã phải xa mẹ, mẹ em bị cậu ruột lừa bán sang Trung Quốc. Vì nhớ mẹ, nên B.N đã nói với cậu là muốn được gặp mẹ, người cậu đã lợi dụng đứa cháu muốn gặp mẹ nên đã hứa và đưa sang bên Trung Quốc. Nhưng khi sang đến nơi thì B.N không những không gặp được mẹ mà bị người cậu bán cho một gia đình người Trung Quốc. 

Tại đây, em bị nhốt trong nhà 8 ngày, đến ngày thứ 9 thì em đã tìm cách trèo qua cửa sổ trốn ra ngoài. Khi ra được ngoài đường, em đã phải đi bộ hai ngày hai đêm, trên đường đi, em gặp được một người dân Trung Quốc, người này đã đưa em đến trại dưỡng lão Trung Quốc và em đã ở đó 2 năm. Năm em 14 tuổi đã được một người giúp đỡ liên lạc đưa về Việt Nam. 

Thời gian đầu, em không nói được tiếng mẹ đẻ, chỉ nói được tiếng Trung Quốc. Vì quên tiếng nên phải thuê cô giáo về dạy chữ cho em, bằng sự cố gắng và chăm chỉ học tập, sau hai năm ở ngôi nhà Nhân Ái em B.N đã thi đỗ vào trường nghề Cô Tô, hiện tại em vẫn đang học tập tại đây.

Chia sẻ xong câu chuyện của em B.N với chúng tôi, chị Dung không kìm nén được cảm xúc. Chị lấy tay gạt nước mắt rồi nói: 

“Các em về ngôi nhà Nhân Ái này, mỗi người một hoàn cảnh khó khăn khác nhau. Các em vào đây, cá nhân tôi cũng như mọi người trong ngôi nhà này đều xem các em là con trong gia đình và tôi tự đặt mình là người mẹ của các em, có trách nhiệm như một người mẹ, cùng các em chia sẻ và vượt qua khó khăn, giúp các em hòa nhập với cộng đồng và cùng nhau hướng tới tương lai tốt đẹp hơn. Thời gian sinh sống tại đây, các em đều rất ngoan, luôn giúp đỡ nhau, chăm chỉ học tập cũng như làm việc. Ngoài giờ học trên lớp hay ở nhà, các em luôn chăm chỉ tham gia lao động như trồng cây, trồng rau tại vườn. Cứ ba tháng, các em được về thăm gia đình một lần, mỗi lần các em về đều được mọi người đưa ra tận bến xe, khi nào lên xe thì mới yên tâm quay về”.

Đang chăm chú vào những đường may, một em bỗng nói: “Sau này em muốn làm bác sĩ”. Chúng tôi liền tiến lại gần em hơn, em là H.T.Đ (SN 1997, ở huyện Văn Bàn, Lào Cai), hiện đang học lớp 10 ở Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp và dạy nghề tỉnh Lào Cai. Em H.T.Đ là nạn nhân của nạn buôn bán người, em đã phải ở bên Trung Quốc hơn 3 năm với 2 đời chồng. Suốt 3 năm, em phải chịu một cuộc sống khó khăn và khổ cực, nhưng trong em luôn quyết tâm và hy vọng một ngày nào đó mình sẽ quay trở về với gia đình.

Em chia sẻ, năm 2013, em và bạn bị người yêu của bạn rủ xuống TP Lào Cai chơi, sau đó đưa vào quán hát, rồi cho uống thuốc mê. Lúc em tỉnh thì thấy xung quanh toàn chữ Trung Quốc, sau đó có một người đàn ông ra đón em, bạn trai kia bảo: “Đây là bố anh, em đi cùng bố anh rồi lát anh qua đón”. 

Về đến nhà người đàn ông Trung Quốc này, em thấy có 1 chị người Việt Nam đang ở đó và nói với em là em bị bán sang bên này rồi, không về được đâu. Tại đây, em bị bắt phải đi xem mặt để lấy chồng. Được gả cho một người đàn ông, về nhà người này được 3 ngày thì em bị trả lại vì em không ngủ cùng phòng. Khi bị trả về thì em bị chuyển sang nhà chủ khác, bị bắt cuốc đất, trồng ngô từ sáng đến tối, chỉ được ăn sáng và tối.

Đến tháng 5, em tiếp tục bị đưa đi xem mặt và bắt phải lấy người đàn ông thứ 2. Em sống cùng người chồng thứ 2 được 2 năm. Trong một lần chồng đi làm trước, em đã tìm cách trốn thoát với sự giúp đỡ của bạn em qua điện thoại. Gặp được Công an huyện ở bên đó, em đã trình bày và họ đã thuê phòng trọ cho em ở 3 tháng, sau đó mua vé máy bay cho em bay về tỉnh Côn Minh, rồi em đi về cửa khẩu Hà Khẩu để gặp Bộ đội Biên phòng Việt Nam. Các chú bộ đội đưa em về Trung tâm Bảo trợ, ở một thời gian thì em được chuyển sang nhà Nhân Ái để tiếp tục học.

Thời gian đầu, H.T.Đ cho biết, em luôn lo lắng và khóc nhiều, không nói chuyện với ai, nhưng được các cô, các chị và các bạn tại đây chia sẻ và quan tâm nên em dần ổn định và hòa đồng với mọi người, từ đó em có động lực để học tập và làm việc. Trong thời gian em ở đây, có nhiều chị trước đây đã từng ở nhà Nhân Ái, sau khi đi làm và lập gia đình có cuộc sống tốt đẹp đã quay lại thăm cùng chồng và con. Đây cũng chính là động lực và tấm gương cho em và các bạn noi theo, cố gắng hơn nữa để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

Trao đổi với chúng tôi, Đại úy Phạm Văn Năm, Đội trưởng của Phòng Cảnh sát hình sự (PC45), Công an tỉnh Lào Cai cho biết, tình trạng mua bán người trên địa bàn diễn biến rất phức tạp, các đối tượng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi và manh động hơn. 

Có nhiều em đang theo học tại các trường CĐ, ĐH cũng trở thành nạn nhân của các đối tượng mua bán người và có dấu hiệu gia tăng. Do địa hình bị chia cắt nhiều, đường biên giới dài, toàn tuyến có nhiều đường mòn nên các đối tượng trà trộn với người dân để nhập cảnh trái phép và thực hiện hành vi buôn bán người. 

Trong thời gian từ tháng 10-2015 đến 2-2016, 7 đối tượng đã thực hiện 7 vụ mua bán người sang Trung Quốc gồm 9 bị hại, đến nay đã giải cứu và tiếp nhận được 4 bị hại. Ngày 6-4, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 6 bị can, còn 1 đối tượng đang được điều tra làm rõ.

Sau khi tuyên truyền nội dung, chiến sĩ Cảnh sát có cuộc giao lưu trực tiếp với các em học sinh. Ảnh: Xuân Bùi.   
Xuân Bùi