Mẫu số chung của các trường hợp bị lừa thường là đánh vào tâm lý giá rẻ, lừa người mua chuyển tiền rồi không giao hàng, hoặc giao sản phẩm kém chất lượng chênh lệch nhiều với sản phẩm cam kết. Tuy nhiên, với số tiền không quá lớn, hầu hết người bị lừa chỉ biết phản ứng bằng cách tặc lưỡi cho qua chứ không muốn tố cáo, và cũng không biết tố cáo thế nào. Chính vì thế, mua bán qua mạng vẫn rất sôi động và nạn nhân của hình thức mua bán này vẫn tiếp tục gia tăng.

Hãy là người tiêu dùng thông thái để tránh trở thành nạn nhân của hình thức lừa đảo bán hàng qua mạng. (ảnh minh họa).

Thống kê từ thực tế cho thấy, hình thức lừa đảo thông qua việc bán hàng qua mạng không còn mới, phổ biến nhất vẫn là thủ đoạn lừa bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Tuy nhiên, điều đáng báo động là nạn nhân của thủ đoạn cũ này có chiều hướng gia tăng. Trong đó, các sản phẩm hay bị lừa thường là “hàng xách tay” như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, điện thoại di động... vốn là các mặt hàng có nguồn gốc xuất xứ và mẫu mã phong phú, đa dạng nên rất khó kiểm chứng. Hơn nữa, người mua thấy các sản phẩm có hình thức khá bắt mắt, lại được “cam kết” về chất lượng, giá chỉ bằng hai phần ba, thậm chí là một nửa so với các nơi khác nên quyết định mua rất nhanh. Đến khi nhận hàng mới phát hiện ra thì đã quá muộn.

Trong số hàng trăm, hàng ngàn nạn nhân bị lừa đảo qua hình thức mua bán dựa vào “niềm tin” này, mới đây, Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (PC46) Công an TP Hồ Chí Minh đã phá một đường dây chuyên lừa đảo thông qua hình thức mua bán hàng qua mạng. Theo đó, cả 3 đối tượng gồm Phùng Đình Tân, Nguyễn Tấn Chương và Nguyễn Thị Diệu Minh đã bị bắt để điều tra về hành vi sử dụng mạng internet để chiếm đoạt tài sản. Nhóm này lập ra một website rao bán iPhone, iPad… quảng cáo là hàng chính hãng mới 100% nhưng “giảm giá” toàn bộ mặt hàng chỉ bằng 60% giá thị trường.

 Trao đổi với PV Báo Công an nhân dân về vấn đề này, ông Vương Ngọc Tuấn, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) cho biết: Theo thống kê của VINASTAS, trong năm 2014 có rất nhiều vụ khiếu nại mua hàng qua mạng gửi kiến nghị Hiệp hội vào cuộc nhưng đại bộ phận bên bán không có địa chỉ thực như đã quảng cáo nên cơ quan chức năng không thể giải quyết được. Đối với các trường hợp này, VINASTAS chỉ có thể khuyến cáo người tiêu dùng khi giao dịch cần xem xét kỹ trang web của tổ chức - cá nhân kinh doanh có hợp pháp hay không. 

Theo kinh nghiệm của VINASTAS, những biểu hiện của cách kinh doanh lừa đảo là giấy tờ liên quan đến nguồn gốc xuất xứ, chất lượng hàng hóa thường không đầy đủ, không rõ ràng. Khi bị khiếu nại, bằng mọi cách, công ty lẩn tránh, từ chối trả lời. Nếu buộc phải nhận lại hàng, công ty tìm mọi cách trì hoãn, làm khách hàng mệt mỏi, bỏ cuộc và phải chịu thiệt.

Cũng theo khuyến cáo của ông Vương Ngọc Tuấn, để tránh rủi ro, người tiêu dùng hãy cảnh giác và hãy thể hiện trách nhiệm với chính mình. Tìm hiểu kỹ càng về hàng hóa, dịch vụ mình định mua, nếu là hàng hóa phải được xem, được thử trước khi mua và hãy mua ở những nhà cung cấp có tên tuổi, có uy tín, có địa chỉ rõ ràng. Riêng đối với các DN, nhất là những DN quảng cáo, hãy đề cao trách nhiệm xã hội của mình, đừng vì đồng tiền nhỏ nhoi mà tiếp tay cho các cá nhân và tổ chức làm ăn chụp giật, lừa đảo. Về phía các cơ quan quản lý, cũng cần có các biện pháp kịp thời, có các chế tài đủ mạnh để ngăn chặn các hành vi lừa đảo và tiếp tay cho hành vi lừa đảo người tiêu dùng, cùng người tiêu dùng đoàn kết đấu tranh, vạch trần thói làm ăn lừa dối này.

Huyền Thanh - Lưu Hiệp