Nếu như từ 5 ngày trước, cá bắt đầu chết rải rác, mỗi đêm chừng 1-2 tạ, thì vào rạng sáng 4-12, cá đồng loạt chết nổi trắng trên toàn bộ 274 bè cá. Chỉ trong một đêm, có gia đình đã mất đi hơn 1 tỷ đồng. Còn trung bình, khoản tiền thiệt hại của mỗi hộ lên tới hàng trăm triệu.

Từ 20h đêm ngày 3-1-2016 đến 3h sáng ngày 4-1-2016, hơn 10 tấn cá của gia đình chị Phạm Thị Ngần đã chết trắng bè. Từ cá giống nhỏ, cho đến loại lớn hơn như trắm, chép, diêu hồng… đều không thể cứu nổi.
Tất cả mọi biện pháp cấp cứu cho cá nhưng ngừng cho ăn, sục khí… đều không ăn thua. Cá đua nhau nổi trắng bụng, mang trắng bệch, dấu hiệu đặc trưng của thiếu oxy.
Anh Lê Văn Quyết, 44 tuổi, chồng chị Ngần cho biết, khi lặn xuống kiểm tra, anh phát hiện chất lượng nước có biểu hiện rất lạ: Cay mắt, tay xoa vào nhau thấy rin rít. “Người mắt còn cay thì cá sao không nổi” – Anh Quyết cho biết.
“Từ bé đến giờ, chưa bao giờ cháu thấy cá chết nhiều đến thế”, con chị Ngần cho biết. Từ 3h sáng đến tận 13h chiều ngày 4-1-2016, cả gia đình chưa được ăn gì, liên tục vớt cá chết đóng bao tải đem đi chôn.
Anh Vị là một trong những hộ thiệt hại nhiều nhất, ước tính hơn 10 tấn cá giá trị cao như cá trắm giòn, cá chép giòn… Toàn bộ người trong gia đình, họ hàng, thậm chí cả người thuê đã tập trung vớt cá trong 35 ô và 4 bè suốt 3h sáng. Đã có chừng 6 xe cá lớn đã được chở đi ngay trong đêm, nhưng hậu quả vẫn rất tai hại.
Hiện đang có 241 hộ dân, với 274 bè cá trên đoạn sông Cái (một nhánh đi vòng của sông Đồng Nai, ôm trọn Cù Lao Phố), thuộc xã Hiệp Hòa. Hàng trăm gia đình đã gắn bó với nghề nuôi cá bè tại đây đã hàng chục năm. Riêng tai nạn đột ngột sáng 4-1-2016 đã cướp đi của làng bè này hàng chục tỷ đồng.
Những người ứng trực cứu cá cho biết nguyên nhân khiến cá bè chết hàng loạt chắc chắn là do nguồn nước bị ô nhiễm. “Năm nào cũng vậy, từ Giáng sinh cho tới Tết Dương lịch, là cá lại chết. Nhưng mức độ cá chết hàng loạt dữ dội như thế này thì chỉ có thể so sánh với thời điểm năm 2009, khi nhà máy giấy xả thải cũng ra đoạn sông này” – Anh Nguyễn Văn Thiên cho biết.
Anh Nguyễn Hồng Văn, chủ bè 20 ô cá nuôi cá lăng, cá trắm, chép và diêu hồng… cũng đã thiệt hại hàng trăm triệu đồng, “Con cá này không có oxy để thở, ngoi lên 100%. Tôi không biết chính xác là nhà máy nào thải ra, nhưng với kinh nghiệm trong nghề, tôi đảm bảo bằng danh dự là cá chết là do nguyên nhân nhà máy xả thải không qua xử lý”, anh khẳng định.
“Ngay từ chiều 3-1, cá đã có dấu hiệu ngợp thở. Tôi đã dùng máy nổ để sục khí suốt từ tối nhưng vẫn bất lực. 8 năm xuống bè hành nghề nhưng chưa bao giờ tôi cảm thấy bất lực như thế này”, anh Văn bức xúc.
Hàng trăm bao cá đã được bà con xóm bè đem đi chôn, nhưng vẫn không xuể. Nhiều hộ đã bức xúc đem cá đổ ra sông, khiến mặt sông có thời điểm trắng xóa vì xác cá.
Văn Hào - Việt Đông