Ngày 28/5/2015, Bộ Y tế đã tổ chức đoàn kiểm tra, đánh giá nhiễm độc chì tại Hưng Yên và chiều cùng ngày, đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Hưng Yên và đại diện các Bộ Tài nguyên – Môi trường (TN-MT), Bộ Khoa học - Công nghệ (KH-CN) về kết quả kiểm tra, biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường và nhiễm độc chì.

Theo ông Phạm Ngọc Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, trước đây, hoạt động thu gom, phá dỡ bình ắc qui, tái chế chì được làm ngay trong khu dân cư xã Chỉ Đạo, lúc cao điểm có trên 100 gia đình làm nghề nên lượng axit lớn ngấm vào đất, làm ô nhiễm nguồn nước, không khí, đất, ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống người dân.

Kết quả phân tích cho thấy, hàm lượng chì vượt tiêu chuẩn cho phép của Việt Nam nhiều lần: gấp 3,96 lần trong nước ngầm, 50-600 lần trong nước mặt và 9 lần trong đất. Hiện chỉ còn 13 hộ làm nghề, nhưng xen kẽ trong khu dân cư nên nguồn ô nhiễm vẫn tồn tại.

Năm 2011-2012, Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường (Bộ Y tế) phối hợp với Trường Đại học Washington (Mỹ) và ngành y tế tỉnh Hưng Yên tiến hành điều tra, nghiên cứu và lấy máu xét nghiệm chì của 109 trẻ dưới 10 tuổi, phát hiện 33 em có hàm lượng chì trong máu cao.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long kiểm tra tình trạng ô nhiễm chì tại xã Chỉ Đạo, huyện Văn Lâm, Hưng Yên ngày 28/5.

Tháng 12/2014, thêm 27/150 cháu được phát hiện thiếu máu nhẹ và được giới thiệu lên bệnh viện (BV) tuyến T.Ư. để điều trị thải độc. Tuy nhiên, do thiết bị, kỹ thuật xét nghiệm nhiễm độc chì chỉ thực hiện được ở các cơ sở y tế T.Ư., chi phí cho xét nghiệm, điều trị lớn nên mới chỉ xét nghiệm ở trẻ dưới 10 tuổi, chưa xét nghiệm hết số người dân có khả năng nhiễm độc. Hơn nữa, nhiều người dân còn chưa nhận thức hết sự nguy hiểm của nhiễm độc chì, nên chưa chịu tham gia xét nghiệm, thải độc chì.

UBND tỉnh Hưng Yên đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường làng nghề: sẽ di dời 100% số hộ còn làm nghề khỏi khu dân cư; hỗ trợ 50 triệu cho chuyển giao kỹ thuật thu gom, xử lý khí, bụi từ lò nấu chì thủ công; hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng nhà tắm tẩy chì cho công nhân Công ty Ngọc Thiên vv... 

Bộ Y tế cũng cho biết, ngày 16 và 17/5/2015, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường (SKNN&MT) đã phối hợp với BV Bạch Mai, BV Nhi T.Ư., tỉnh Hưng Yên tổ chức khám sức khỏe và xét nghiệm nồng độ chì cho 618 người, kết quả cho thấy 65,3% trẻ bị ngộ độc chì ở mức nhẹ.

Để xử lý triệt để ô nhiễm môi trường làng nghề Đông Mai, UBND tỉnh Hưng Yên kiến nghị Thủ tướng Chính phủ: chỉ đạo Bộ Y tế, các bộ, ngành liên quan hỗ trợ, giúp đỡ tỉnh Hưng Yên về nhân lực, thiết bị, hóa chất, kinh phí để khám, xét nghiệm và tẩy độc chì cho nhân dân xã Chỉ Đạo; chỉ đạo tổ chức điều tra, khảo sát tổng thể, khoanh vùng ô nhiễm chì tại xã Chỉ Đạo, làm cơ sở đề xuất dự án, công nghệ xử lý để báo cáo Thủ tướng hỗ trợ kinh phí, xử lý triệt để ô nhiễm đất, nước do các hoạt động tái chế chì gây ra; đề nghị các bộ, ngành liên quan hỗ trợ công nghệ, thiết bị xử lý nước ăn, uống, nước sinh hoạt; hỗ trợ kinh phí xây dựng hạ tầng, nhất là hệ thống xử lý nước thải, khí thải của cụm làng nghề xã Chỉ Đạo, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế, yêu cầu chính quyền địa phương khẩn trương di dời 13 hộ dân đang sản xuất, tái chế chì khỏi khu dân cư, để loại trừ hoàn toàn chì ra khỏi môi trường sinh sống của người dân; hỗ trợ lát gạch men, bê tông hoá nền nhà, sân chơi, thay đất trong vườn, cung cấp nước sạch, không sử dụng thực phẩm được nuôi, trồng trong khu vực bị ô nhiễm chì.

Cục Quản lý môi trường y tế và Viện SKNN&MT khẩn trương có kết quả xét nghiệm của 618 người dân để gửi cho chính quyền địa phương và điều trị thải độc chì cho người bị nhiễm, ưu tiên trẻ em, phụ nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ, chuẩn bị mang thai.

Đối với 207 cháu đã có kết quả xét nghiệm, BV Bạch Mai phối hợp BV tỉnh Hưng Yên, BV Phố Nối chuyển giao kỹ thuật điều trị thải độc chì cho các cháu, ưu tiên các cháu nhiễm độc nặng điều trị trước. Viện SKNN&MT tiếp tục xét nghiệm miễn phí cho nhân dân trước, trong và sau điều trị.

Nhằm giảm gánh nặng cho người dân, Bộ Y tế đã đưa các thuốc điều trị nhiễm độc chì vào danh mục thuốc được thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế và chỉ đạo các công ty cung ứng đầy đủ theo nhu cầu điều trị; chỉ đạo BV Bạch Mai chuyển giao kỹ thuật điều trị ngộ độc chì cho BV tỉnh Hưng Yên để người dân không phải lên BV tuyến T.Ư. điều trị.

Bộ Y tế giao cho Hội thầy thuốc trẻ khám, sàng lọc và phát hiện bệnh ở các làng nghề ô nhiễm nghiêm trọng khác.

Thanh Hằng