Chỉ cần gõ chữ "thuốc lá điện tử" trên công cụ tìm kiếm Google, trong vòng 0,53 giây cho ra khoảng 42.800.000 kết quả. Mặc dù Việt Nam không cho nhập khẩu TLĐT nhưng loại thuốc này được bán ở nhiều nơi và được quảng cáo bán tràn lan trên mạng. Thậm chí một số người nổi tiếng còn quảng cáo cho loại TLĐT.

Trang fanpage có tên "RIKID POD - Beat Like Rikid" đăng thông tin chuyên bán TLĐT. Trên trang này có nhiều hình ảnh, clip ca sĩ, người nổi tiếng, người đẹp quảng cáo TLĐT. Hầu hết các loại thuốc được quảng cáo có vị trái cây như cam, xoài, thơm, táo, ổi… Qua những quảng cáo trên mạng xã hội cho thấy các hãng thuốc lá đang nhắm vào giới trẻ. Trong đó, các nhãn hàng nhanh chóng tiếp cận giới trẻ thông qua mạng xã hội với những hình ảnh người nổi tiếng.

Hình ảnh đăng trên mạng xã hội của các ca sĩ, người nổi tiếng liên quan đến nghệ thuật, âm nhạc, nhưng trong đó kèm theo điếu TLĐT. Các mặt hàng TLĐTchào bán không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có dấu hiệu của mua bán hàng giả, hàng cấm… Những cơ sở buôn bán hàng này không có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền.

Không chỉ bán công khai trên mạng internet, mạng xã hội, nhiều cửa hàng bán công khai loại thuốc thế hệ mới. Tại cửa hàng ở địa chỉ 197/1D đường Thống Nhất, phường 11, quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh chuyên bán TLĐT, với giá từ 600 ngàn đồng/bộ đến 3,5 triệu đồng/bộ…

Tại nhiều nơi công cộng, tại quán cà phê, PV Báo CAND bắt gặp khá nhiều thanh niên hút TLĐTvà nhả khói mịt mù. Một thanh niên tên Tuấn (26 tuổi), ngồi trong quán cà phê trên đường Lê Thị Riêng (phường Tân Thới An, quận 12) liên tục hút TLĐT và nhả khói như ống xả xe máy cũ, khói bao phủ cả một khoảng không khá lớn.

Tuấn cho biết, trước đây hút thuốc lá thông thường, nhưng sau đó chuyển sang hút TLĐT, vì nghe nói sẽ cai được thuốc lá. Tuấn đã bỏ được thuốc lá thông thường nhưng lại nghiện TLĐT. "Thanh niên bây giờ chuyển sang dùng TLĐT nhìn mới oai, mới sang chảnh, đẳng cấp, chứ cầm điếu thuốc lá thông thường nhìn thấy già và xưa rồi. Mỗi thời mỗi khác mà", Tuấn cho biết.

Việc nhả khói bay u ám cả quán cà phê, ảnh hưởng đến những người xung quanh, Tuấn cho biết không quan tâm, ai không ngồi ở đây được thì đi nơi khác. Một số chủ quán cà phê cho biết không ai dám nhắc khách, vì nhắc khách sẽ bỏ đi và không ghé quán thì mất khách. Với lại nhiệm vụ này thuộc cơ quan chức năng chứ không phải chủ quán.

Theo Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá, hiện nay Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ hút thuốc lá nhiều nhất trên thế giới, trong đó, 2/3 phụ nữ và ½ trẻ em thường xuyên hút thuốc thụ động. Hút thuốc lá là nguyên nhân và tăng nguy cơ của nhiều loại bệnh như ung thư họng, miệng, thanh quản, thực quản, khí quản, phế quản, phổi, bệnh máu trắng… Hút thuốc lá còn gây ra các bệnh mãn tính như đột quỵ, đục thủy tinh thể, viêm nha chu, phình động mạch chủ, bệnh mạch vành…

Ông Đào Thế Sơn, Tổ chức Liên minh Quốc tế phòng chống lao và bệnh phổi cho biết, hằng năm trên thế giới có khoảng 8,2 triệu người chết vì thuốc lá; đồng thời số người sử dụng các sản phẩm có nicotin tăng khoảng trên 8 triệu người để bù vào số người đã chết. Nguyên nhân số người sử dụng nicotin tăng thêm phần lớn là do việc xuất hiện các sản phẩm thuốc lá độc hại mới là TLĐT, thuốc lá nung nóng… được quảng cáo là cai nghiện thuốc lá thông thường.

Hiện nay, đang có nhiều sản phẩm thuốc lá được bán qua mạng, được quảng cáo sai sự thật rằng ít gây hại, giúp cai nghiện thuốc lá thông thường, có thể thay thế thuốc lá thông thường và không gây nghiện như: TLĐT, shisa… Tuy nhiên, ông Sơn khẳng định sự thật không phải như quảng cáo, mà các sản phẩm thuốc lá mới vẫn có hại như thuốc lá điếu thông thường, không có công dụng cai nghiện như quảng cáo. Các sản phẩm thuốc lá mới đang nhắm vào giới trẻ để tạo ra một thế hệ nghiện thuốc lá mới. Sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử cũng như hút thuốc lá thụ động đều có hại cho hệ tim mạch và hô hấp.

Theo các chuyên gia, những công ty sản xuất thuốc lá nói rằng, thuốc lá thế hệ mới chỉ tập trung vào người lớn, giống như đi song hành với cơ quan chức năng để đưa ra các giải pháp hỗ trợ bảo vệ sức khoẻ, nhưng nhiều người sử dụng thuốc lá mới thì nghiện cả hai hoặc bỏ thuốc lá thông thường và nghiện thuốc lá thế hệ mới. Khi sử dụng thuốc lá là nghiện nicotin, mà nghiện nicotin thì thuốc lá điếu truyền thống hay thuốc lá mới đều tác hại như nhau. Nhiều người nhầm tưởng rằng nicotin không gây hại, nhưng nó rất độc hại.

TLĐT là loại sản phẩm thế hệ mới chứa nicotine, thậm chí là các chất hướng thần hiện không được phép lưu hành tại Việt Nam, những sản phẩm gây nghiện cao, gây hại và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Những sản phẩm có mặt trên thị trường hiện nay đều là nhập lậu, được rao bán và quảng cáo mạnh mẽ trên mạng xã hội. Do vậy, cần có sự vào cuộc của cơ quan chức năng, không để các sản phẩm chưa được phép lưu hành bán tự do trên thị trường, bảo vệ giới trẻ trước các sản phẩm thuốc lá.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá cho biết, thuốc lá thế hệ mới vẫn chứa nicotine, glycerin, propylene glycol - một chất gây ung thư khi được nung nóng, gây hại sức khỏe như thuốc lá điếu thông thường. Đặc biệt, thuốc lá điện tử nhắm vào giới trẻ thông qua hình ảnh, phong cách tạo gu thẩm mỹ, theo xu hướng. Nguy hiểm nhất là thanh, thiếu niên học theo thần tượng thì đây là điều mà các ca sĩ, người nổi tiếng cần cân nhắc khi quảng cáo thuốc lá. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng cần có biện pháp xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, kể cả người bán lẫn người sử dụng; có thể cấm sử dụng hình ảnh các loại thuốc lá trong những sản phẩm nghệ thuật.

Nguyễn Cảnh