Nếu như hai điểm “nóng” về hủ tục “thuốc thư, ma lai” ở các huyện Chư Sê và Mang Yang (Gia Lai) xảy ra trong những năm trước đây đã được lực lượng Công an phối hợp cùng chính quyền địa phương, các cơ quan đoàn thể đẩy lùi thì gần đây ở các huyện Kông Chro và Ia Grai lại nảy sinh những vụ án phức tạp do hệ lụy từ hủ tục “ma lai, thuốc thư”.

Các đối tượng gây án liên quan đến hủ tục “thuốc thư”.

Chuyện xuất phát từ năm 2010 đến cuối năm 2014, ở làng Quel, xã Sró, huyện Kông Chro (Gia Lai) có một số người bị bệnh, do không chữa trị đúng cách nên chết. Từ nhận thức lạc hậu nên một số người dân địa phương lại nghi ngờ ông Đinh Hi (61 tuổi), ở cùng làng có “thuốc thư” làm nhiều người đau bệnh rồi chết...

Từ nỗi nghi ngờ trong lòng khá lâu nên vào một đêm khuya cuối năm, khi uống rượu ở nhà rông của làng cùng mọi người, con “ma men” bắt đầu sai khiến cái đầu Đinh Điếch lại nhớ đến việc “xử” Đinh Hi để diệt “mối họa” cho làng. Đinh Điếch bảo với Đinh Gên: “Phải đánh chết Đinh Hi vì nó có thuốc thư hại dân làng”. Thế là Đinh Điếch và Đinh Gên gật gù nhau như ám hiệu tỏ sự bằng lòng trong bữa rượu ở nhà rông. Đến khoảng gần 1 giờ sáng, khi Đinh Hi cũng đã say, đi bộ từ nhà rông về nhà mình thì lập tức Đinh Điếch và Đinh Gên bám theo sau.

Khi Đinh Hi đến gần nhà riêng thì Đinh Gên vung cây gỗ mang theo bổ vào người. Lập tức Đinh Điếch dùng dao quắm chém theo nhiều nhát làm ông Đinh Hi ngã gục xuống đường, chết tại chỗ. Sau khi gây án, Đinh Điếch và Đinh Gên kéo xác Đinh Hi giấu vào bụi tre làng gần đó, rồi đi vào nhà rông gọi những người đang nhậu ở đây gồm: Đinh Liung, Đinh Alim, Đinh Blanh, Đinh Ngôl, Đinh Thi và Đinh Hit đi giấu xác Đinh Hi để tránh bị cơ quan Công an phát hiện.

Đinh Điếch và Đinh Liung đi vào bụi tre khiêng xác Đinh Hi rồi cùng Đinh Blanh, Đinh Ngôl, Đinh Thi và Đinh Hit đi theo sau xe chở xác Đinh Hi đến suối Chơ Brai (cách hiện trường xảy ra vụ án khoảng 7km) đem bỏ xuống gầm cống...

Sau một thời gian, Đinh Thị Blep (cháu ruột của ông Đinh Hi) phát hiện xác Đinh Hi phân hủy dưới suối nên báo cơ quan Công an. Quá trình điều tra, Đinh Điếch, Đinh Gên và các đối tượng liên quan đã lần lượt đến đầu thú tại cơ quan Công an và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội.

Trước đó ở làng Bồ, xã Ia Yok, huyện Ia Grai (Gia Lai) cũng xuất phát từ chuyện nghi hoặc có người dùng “thuốc thư” để hại dân làng mà gây nên án mạng đau lòng. Chuyện bắt đầu từ việc A Yưm (41 tuổi) ở Plei Sa, xã Ya Chim, TP Kon Tum (Kon Tum) về ở rể tại làng Bồ, xã Ia Yok, huyện Ia Grai đã bị dân làng dị nghị. Từ đó có việc gì bất thường ở làng thì dân làng đổ tội cho A Yưm.

Vừa qua, có thanh niên tên A Lum ở làng bị ung thư giai đoạn cuối, bệnh viện trả về rồi chết nhưng một số người dân làng Bồ không tin bệnh ung thư mà đổ tội cho “con ma thuốc thư” do chính A Yưm gây nên. Cũng chính sự nghi ngờ này mà trong lúc uống rượu ở khu nhà mồ của làng, Rơ Châm Ưin, Rơ Châm Thuy, Rơ Châm Khoah và Rơ Châm Sơn phát hiện A Yưm đến đây tìm rượu cúng để uống nên lập tức chém chết. Sau khi Công an huyện Ia Grai, Gia Lai tiến hành điều tra làm rõ thì cả 4 đối tượng trên ra đầu thú...

Để giải quyết dứt điểm những hủ tục lạc hậu do nhận thức đem lại của một số người dân ở vùng Tây Nguyên, ngoài việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng, vấn đề cốt lõi có tính bền vững nữa là phải thúc đẩy nhanh phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân vùng sâu, vùng xa. Từ đó, từng bước xóa bỏ tập tục lạc hậu và không để bọn phản động Fulro tìm cớ lợi dụng, kích động người dân làm điều sai trái, vi phạm pháp luật.

Ngọc Như