Sự kiện 1: Nỗ lực thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2018

Tính đến ngày 26-12-2018, tổng số thu thuế của toàn ngành Hải quan đạt 309.871 tỷ đồng, bằng 109,5% dự toán theo chỉ tiêu pháp lệnh (283.000 tỷ đồng) và đạt 105,76% chỉ tiêu phấn đấu Ban cán sự Đảng BTC giao (293.000 tỷ đồng). Tổng cục Hải quan phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2018 đạt 313.000 tỷ đồng, bằng 110,6% dự toán, bằng 106,8% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 5,54% so với cùng kỳ năm trước.

Sự kiện 2: Tổng cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ nhiều vụ việc vi phạm.

Về công tác kiểm soát hải quan, trong năm vừa qua, lực lượng kiểm soát Hải quan toàn Ngành đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý: 16.633 vụ vi phạm pháp luật Hải quan (tăng 9,54 % so với cùng kỳ năm 2017); trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 1.702 tỷ 417 triệu đồng (tăng 115,61 % so với cùng kỳ 2017). Cơ quan Hải quan đã khởi tố 62 vụ và chuyển cơ quan khác khởi tố 133 vụ (tăng lần lượt 21,57% và 95,59% so với cùng kỳ 2017).

Cùng với các cơ quan chức năng khác, lực lượng kiểm soát hải quan đã phanh phui nhiều vụ việc vi phạm gây nhức nhối trong dư luận như vấn đề nhập khẩu trái phép phế liệu, ma túy, tiền chất, các sản phẩm động vật hoang dã, hàng tiêu dùng. Điển hình là việc xác minh, phát hiện Công ty TNHH Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Xây dựng Hồng Việt sử dụng giấy tờ giả để nhập khẩu trái phép hơn 100 nghìn tấn phế liệu từ nước ngoài vào Việt Nam. Trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 55 tỷ đồng. Vụ việc đã được Cục Điều tra chống buôn lậu ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và bàn giao cho Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03)-Bộ Công an tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.

Sự kiện 3: Tổ chức thành công Hội nghị toàn quốc “Thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và tạo thuận lợi thương mại”

Hội nghị toàn quốc “Thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và tạo thuận lợi thương mại” diễn ra ngày 24/7/2018 do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và tạo thuận lợi thương mại trong thời gian tới. Đây là động lực quan trọng để tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính một cách thực chất của Chính phủ hướng tới một nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, hiệu lực; nâng cao chất lượng phục vụ của các cơ quan nhà nước đối với doanh nghiệp, tổ chức, người dân.

Việc tổ chức thành công Hội nghị “Thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và tạo thuận lợi thương mại” đã tạo ra bước ngoặt lớn khi đưa ra những định hướng, mục tiêu, giải pháp lớn, mang tính hệ thống, đồng bộ của Chính phủ thúc đẩy việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN, cải cách công tác kiểm tra chuyên ngành và tạo thuận lợi thương mại trong giai đoạn 2018 – 2020.

Sự kiện 4: Hoàn thiện thể chế về chính sách Hải quan, ban hành nhiều chính sách quan trọng có tính đột phá.

Bên cạnh các hoạt động cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Tổng cục Hải quan đã tham mưu trình Bộ Tài chính, Chính phủ ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật để hoàn thiện thể chế về hải quan.

Các văn bản trên đã tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục công cuộc cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động XNK hàng hóa. Đặc biệt, với việc ban hành các văn bản này đã góp phần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), hiện đại hoá trong các quy trình nghiệp vụ hải quan; sửa đổi và đơn giản hoá thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) trong hoạt động XNK hàng hoá, xuất nhập cảnh phương tiện vận tải. Ngoài ra, các văn bản này cũng hướng tới đảm bảo rõ ràng, cụ thể, minh bạch trong quy định và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Sự kiện 5: Ban hành Quyết định 2799/QĐ-TCHQ ngày 26-9-2018 về việc ban hành Quy chế kiểm tra công vụ và xử lý, kỷ luật đối với công chức, viên chức, người lao động trong ngành Hải quan.

Mục tiêu quan trọng được Tổng cục Hải quan đặt ra trong Quy chế này là chống phiền hà, sách nhiễu, tiêu cực, tham nhũng; nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm của CBCC hải quan khi thực thi công vụ, minh bạch trong xử lý vi phạm của CBCC. Quy chế này cũng cụ thể hóa các quy định của pháp luật, đảm bảo thuận lợi cho việc thực hiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, kỷ cương, kỷ luật và phòng, chống tiêu cực trong ngành Hải quan.

Sự kiện 6: Tổ chức thành công Tọa đàm: “Hải quan – Doanh nghiệp: Kết nối – Chia sẻ - Đồng hành”

Với mong muốn hỗ trợ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp (DN), cơ quan hải quan đặc biệt quan tâm đến công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tập huấn, hướng dẫn cho DN. Khuyến khích cộng đồng DN hợp tác xây dựng cơ quan Hải quan ngày càng trong sạch, vững mạnh. 

Chủ động, tích cực thành lập các kênh kết nối với cộng đồng DN để cộng đồng DN có thể kịp thời phản ánh, góp ý đối với hoạt động của cơ quan Hải quan các cấp. Tổng cục Hải quan đã gửi tới cộng đồng DN thông điệp là chủ đề buổi tọa đàm, đồng thời cũng là tuyên ngôn thực hiện quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp hiện nay và những năm tiếp theo đó là: “Hải quan - Doanh nghiệp: Kết nối – Chia sẻ - Đồng hành” trong quá trình CCHĐH hải quan; trong xây dựng, thực hiện, giám sát thực thi pháp luật hải quan.

Sự kiện 7: Tổng cục Hải quan dẫn đầu Bảng xếp hạng về chỉ số ứng dụng công nghệ thông tin ngành Tài chính.

Các ứng dụng công nghệ thông tin đã được Tổng cục Hải quan áp dụng trong mọi hoạt động nghiệp vụ, đóng góp quan trọng vào công tác quản lý của Ngành.

Với những nỗ lực không ngừng, Năm 2018, Tổng cục Hải quan lần thứ hai liên tiếp được ghi nhận là đơn vị dẫn đầu trên Bảng xếp hạng về ứng dụng CNTT ngành Tài chính theo Báo cáo  đánh giá xếp hạng mức độ sẵn sàng cho ứng dụng CNTT ngành Tài chính năm 2018 (chỉ số ICT Index ngành Tài chính 2018).

Sự kiện 8: Triển khai mở rộng Hệ thống quản lý hải quan tự động VASSCM.

Trong năm 2018, Tổng cục Hải quan tiếp tục đẩy mạnh triển khai mở rộng hệ thống VASSCM ra phạm vi toàn quốc. Tính đến tháng 12/2018, hệ thống VASSCM đã triển khai tại 25/35 Cục Hải quan, tại 65 chi cục Hải quan và cho 276 doanh nghiệp kinh cảng, kho hàng không, kho ngoại quan và các kho bãi, địa điểm khác. Việc triển khai hệ thống VASSCM đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả cơ quan Hải quan, các doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng và các doanh nghiệp hoạt động XNK.

 Sự kiện 9: Triển khai đánh giá năng lực công chức chuyên môn nghiệp vụ đang công tác trong 6 lĩnh vực nghiệp vụ chính: Giám sát quản lý, Thuế XNK, Chống buôn lậu, Kiểm tra sau thông quan, Quản lý rủi ro, Xử lý vi phạm từ Tổng cục đến 07 Cục Hải quan tỉnh, thành phố trọng điểm trong ngành. Ngày 24, 25/11/2018, kỳ đánh giá năng lực công chức đầu tiên trong toàn Ngành đã được tổ chức tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh.

Sự kiện 10: Chính phủ ban hành Nghị Quyết về việc gia nhập công ước ISTANBUL về tạm quản hàng hóa

Công ước Istanbul  của Tổ chức Hải quan Thế giới về tạm quản hàng hóa được coi là một trong những công cụ hữu hiệu nhằm tạo thuận lợi thương mại với hơn 100 nước thành viên đã gia nhập. Căn cứ đề xuất của Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan), Chính phủ đã ban hành Nghị quyết về việc gia nhập Công ước Istanbul về tạm quản hàng hóa. 

Sự kiện này đánh dấu nỗ lực của Bộ Tài chính- Tổng cục Hải quan trong việc nghiên cứu, tham mưu với Chính phủ về việc gia nhập Công ước và khẳng định nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong tăng cường hội nhập quốc tế và thực hiện các thông lệ quốc tế nhằm tạo thuận lợi cho thương mại.

Việc gia nhập Công ước cũng là một hoạt động thiết thực phục vụ cho việc triển khai chủ trương cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ. Việc áp dụng chế độ tạm quản theo quy định của Công ước quốc tế sẽ trực tiếp nâng cao hiệu quả thông quan hàng hóa, giảm thời gian, chi phí và áp lực công việc cho cơ quan quản lý cũng như cộng đồng doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn về đầu tư, thương mại, văn hóa, thể thao, nghệ thuật, triển lãm và hội thảo. 

Ngoài ra, việc gia nhập Công ước cũng tạo cơ hội cho Việt Nam đăng cai các sự kiện quốc tế lớn về văn hóa, thể thao, nghệ thuật, qua đó góp phần nâng cao hình ảnh của đất nước và con người Việt Nam.

Phan Đức