Văn phòng Điều phối Nông thôn mới (NTM) Trung ương cho biết, sau gần 7 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM, cả nước hiện có 2.853 xã (31,96%) được công nhận đạt chuẩn NTM. Đồng thời, 41 đơn vị cấp huyện thuộc 24 tỉnh, thành được công nhận đạt chuẩn NTM. Chương trình NTM đã trở thành phong trào rộng khắp cả nước.

Theo ông Ngô Tất Thắng, Phó Chánh Văn phòng điều phối NTM Trung ương, trong gần 5 năm giai đoạn I, tổng mức vốn huy động cho xây dựng NTM trên cả nước đạt 851.854 tỷ đồng, trong đó vốn các DN hỗ trợ trực tiếp vào xây dựng NTM đạt 4,9% (tương đương 20.408 tỷ đồng). Vai trò của DN đóng góp vào công cuộc xây dựng NTM thể hiện rất rõ nét, làm thay đổi cơ cấu sản xuất và tư duy phát triển nông nghiệp nhiều vùng nông thôn, điển hình như: Tập đoàn TH, Hoàng Anh Gia Lai, Vinamilk, Mía đường Lam Sơn, Bảo vệ thực vật An Giang…

Ngay cả những DN nhỏ như DN Long Bình (tỉnh Long An) hàng năm tiêu thụ nông sản cho nông dân tới 150 tỷ đồng, tài trợ đến 52 tỷ đồng trực tiếp cho địa phương xây dựng NTM. Hay như DN Phan Hải ở vùng quê nghèo Quảng Bình đã tài trợ 70 tỷ đồng cho các công trình hạ tầng NTM ở địa phương...

Đánh giá vai trò của DN trong lĩnh vực xây dựng NTM gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới (NTM) Trung ương nhận định, DN luôn là “đầu tầu” để phát triển nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại, đẩy nhanh tái cơ cấu, tạo việc làm với mục đích nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển hạ tầng, làm đẹp cảnh quan nông thôn…

Tuy nhiên, bên cạnh những tập đoàn lớn tham gia đầu tư nông nghiệp thì phần lớn các DN nông nghiệp ở Việt Nam còn rất nhỏ. Đánh giá về những rào cản để thu hút DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, ông Nguyễn Văn Tiến, Vụ trưởng Vụ Nông nghiệp – Nông thôn (Ban Kinh tế Trung ương) cho rằng, vẫn còn không ít chính sách chưa phù hợp hoặc thủ tục hành chính rườm rà gây khó khăn cho DN nông nghiệp phát triển.

Ông Nguyễn Văn Tiến đề xuất, các cơ quan quản lý cần hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển DN trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn. Đồng thời, cải thiện môi trường sản xuất, đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp để thu hút, hấp dẫn DN đầu tư vào lĩnh vực này.

Còn về chính sách đất đai,  theo ông Ngô Tất Thắng, Chính phủ cần xác định giá đền bù ruộng đất cho nông dân thỏa đáng, nhằm đảm bảo cho người dân yên tâm sau khi giao đất cho DN. UBND các tỉnh phải là trọng tài trong các dự án giao đất cho DN, không để DN vừa phải trả tiền cho dân mua đất lại phải trả tiền thuê đất... Ngoài ra, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện hệ thống thông tin hỗ trợ DN, tạo sự cạnh tranh bình đẳng giữa các DN, minh bạch.

Diệp Linh