Vụ trưởng Vụ Quy hoạch, Bộ KH&ĐT Vũ Quang Các cho biết, thời gian qua, quy hoạch quá nhiều nhưng chất lượng thấp, không gắn với nguồn lực thực hiện nên nhiều bản quy hoạch xong không có giá trị thực tế; quy hoạch còn nhiều chồng chéo mâu thuẫn, thiếu gắn kết dẫn tới hiệu quả thực hiện rất thấp, thậm chí còn kéo lùi sự phát triển.

Những hạn chế, yếu kém trên đã làm khó khăn trong việc điều hành phát triển kinh tế xã hội, gây lãng phí nguồn lực đất nước và cản trở việc đầu tư, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và người dân.

Quang cảnh hội thảo.

Mặt khác, trong nền kinh tế thị trường, nhu cầu tiếp cận và sử dụng các nguồn tài nguyên hữu hạn, ví dụ như: đất đai, của xã hội và người dân và doanh nghiệp tăng cao, dẫn tới sự cạnh tranh và xung đột lợi ích trở nên đa dạng và ngày càng gay gắt.

Luật Quy hoạch sau khi được ban hành sẽ tạo bước đột phá mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính.

Ví dụ như: xung đột giữa lợi ích trung ương với địa phương, giữa ngành này với các ngành khác, giữa các ngành với tỉnh, giữa các tỉnh với nhau, giữa nhà nước với doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với cộng đồng xã hội. Vì vậy, “cần xác định quy hoạch là đòn bẩy để tăng trưởng kinh tế, góp phần đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc gia trên cơ sở tôn trọng quy luật thị trường, đặt trong bối cảnh toàn cầu”, ông Vũ Quang Các nhấn mạnh.

Phân tích về đề nghị bố sung quy hoạch xây dựng vào Dự thảo Luật quy hoạch, TS Phạm Sĩ Liêm cho rằng, Luật quy hoạch đã kế thừa Luật xây dựng và không gây xáo trộn không cần thiết. “Tôi nghĩ có thể đáp ứng đề xuất của Bộ Xây dựng bằng cách bổ sung mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân vào định nghĩa quy hoạch”, ông Liêm nói.

GS. TSKH. Đặng Hùng Võ, Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, thực chất, bài toán quy hoạch trong cơ chế thị trường về thực chất chỉ là chia sẻ việc sử dụng không gian lãnh thổ, trong đó, có tài nguyên thiên nhiên và phát triển hạ tầng chung nhằm mang lại hiệu suất và hiệu quả cao trong quá trình phát triển bền vững. Những vấn đề khác do thị trường quyết định dựa trên quy luật của thị trường.

Trả lời câu hỏi, theo luật quy hoạch đô thị năm 2015, cơ quan chức năng phải lấy ý kiến cộng đồng khi lập, điều chỉnh quy hoạch và có trách nhiệm trả lời giải trình, công khai ý kiến. Tuy nhiên theo các chuyên gia, dường như việc này chỉ làm lấy lệ, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông khẳng định Dự thảo luật mới sẽ khắc phục tình trạng này.

Ông Đông lý giải, khi áp dụng luật mới, sẽ có quy hoạch tổng thể, mọi thứ muốn đặt lên không gian lãnh thổ đều được tính toán bài bản, theo phương pháp tích hợp. “Luật mới sẽ không còn câu chuyện bộ ngành tự động điều chỉnh mà cần cả hội đồng gồm đại diện bộ ngành, chuyên gia về kinh tế, xã hội, môi trường…. tham gia tranh luận. Luật này sẽ khắc phục tình trạng quy hoạch ưu tiên lợi ích cho một số bộ ngành, hay doanh nghiệp lớn, đảm bảo công bằng cho thành phần kinh tế”, ông Đông khẳng định.

Dự thảo Luật quy hoạch mới chưa đụng đến việc điều chỉnh dự án cụ thể nhưng sau khi có luật, sẽ khắc phục tình trạng lợi dụng để xin điều chỉnh quy hoạch hoặc doanh nghiệp khốn khổ vì quy hoạch.

Theo Bộ KH&ĐT, nếu Dự thảo Luật quy hoạch được thông qua vào năm nay, trong vòng 2 năm sau sẽ hoàn thành bản quy hoạch tổng thể quốc gia. Theo luật quy hoạch mới, Bộ KH&ĐT sẽ từ bỏ quy hoạch kinh tế xã hội 5 năm vẫn thực hiện trong những năm qua.

Dự kiến, dự thảo Luật Quy hoạch sẽ được trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV (tháng 5-2017).

Phan Đức