Người dân xã Vĩnh Thái bức xúc cho biết, đối tượng đánh bắt thủy hải sản bằng chất nổ trên vùng biển của địa phương thường là người ngoại tỉnh, chủ yếu ở Quảng Ngãi, Bình Định và Quảng Bình. Ngày trước, bất kể ngày hay đêm, các đối tượng ngang nhiên và liều lĩnh dùng chất nổ đánh bắt thủy hải sản.

Bắt giữ 2 đối tượng buôn bán chất nổ cho các ngư dân.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, khu vực xa bờ bị các lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát và xử lý gắt gao nên các đối tượng “co cụm”, dùng thuốc nổ đánh bắt cách bờ chỉ chừng 3 cây số trở lại, chủ yếu vào các giờ cao điểm, từ khoảng 23h đến 2h sáng hôm sau. Không ít lần chúng đánh bắt rất gần bờ khiến người dân mất ngủ, hoang mang vì những tiếng nổ lớn.

Ông Nguyễn Quang Thọ, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thái cho hay, sở dĩ các đối tượng chọn biển Vĩnh Thái để đánh bắt bằng chất nổ là do vùng biển này có một rạn đá lớn nằm ở khu vực gần bờ, kéo dài hơn 15km từ biển xã Vĩnh Kim (Vĩnh Linh) đến hết Vĩnh Thái giáp với Sen Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình). Đây là vùng trú ngụ lý tưởng của các loài cá, tôm có giá trị kinh tế cao, như cá mú, hồng, bớp, tôm hùm… Ngư dân Vĩnh Thái không thể đuổi bắt được chúng, do tàu thuyền của bà con có công suất lớn nhất cũng chỉ 12CV. Trong khi tàu thuyền có công suất lớn của các lực lượng chức năng, như Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng, lại không thể hoạt động được trên các vùng biển cạn như biển Vĩnh Thái. Vì thế, nạn đánh bắt thủy hải sản bằng chất nổ tồn tại dai dẳng, chưa thể xử lý triệt để được…

Lãnh đạo Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Quảng Trị cho hay, mỗi năm, các lực lượng chức năng đều tổ chức tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm nạn đánh bắt thủy hải sản bằng chất nổ trên biển. Song do việc tổ chức tốn kinh phí khá lớn nên không thể tổ chức thường xuyên được. Trong khi các đối tượng này “bám” biển; hễ thấy vắng lực lượng chức năng là chúng ra sức lộng hành. Hiện tại, ngoài khu vực biển Vĩnh Thái, chúng thường tập trung đánh bắt ở khu vực xung quanh đảo Cồn Cỏ…

Một ngư dân dày dạn kinh nghiệm đi biển ở xã Vĩnh Thái cho hay, khi đến địa điểm đánh bắt, các đối tượng nhồi thuốc nổ vào những chiếc lon có vỏ bằng kim loại, bên trong là dây cháy chậm, rồi đốt dây ném xuống biển gây nổ. Hoặc cách khác là dùng kíp nổ để thay thế dây cháy chậm; kíp nổ được đấu nối với dây điện đặt trên thuyền, sau khi đã lặn xuống biển, đặt các “quả bom” vào các rạn đá, bọn chúng trở lại thuyền, cắm dây điện kể trên vào bình ắc quy để gây nổ…

Để ngăn chặn hoạt động đánh bắt thủy hải sản bằng chất nổ trên biển, các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, triệt xóa các ổ, nhóm đối tượng thường khai thác, buôn bán chất nổ. Gần đây nhất, các lực lượng đã bắt quả tang 2 đối tượng, gồm: Trần Mạnh Trung (46 tuổi, trú xã Trung Sơn, huyện Gio Linh, Quảng Trị), Nguyễn Văn Bắc (49 tuổi, trú xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị) đang vận chuyển một lượng lớn thuốc nổ. Các đối tượng khai nhận, đã mua thuốc nổ kể trên của những người làm nghề rà tìm phế liệu sau chiến tranh, đem bán lại cho các ngư dân có tàu thuyền đang neo đậu ở biển Cửa Tùng (Vĩnh Linh) để kiếm lời.

Vấn nạn đánh bắt thủy hải sản bằng chất nổ không chỉ hủy hoại tài nguyên, môi trường biển, mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của hàng nghìn hộ dân vùng biển bãi ngang vốn mưu sinh gần bờ với những phương tiện đánh bắt thô sơ. Các ngành chức năng địa phương cần sớm có giải pháp hữu hiệu hơn nữa để ngăn chặn triệt để vấn nạn này.

Phan Thanh Bình