Phần kết cấu trên của chùa Cầu (thượng bộ), gồm phần cầu và miếu (chùa) đang có độ tách rời nhỏ, riêng phần mái nhiều chỗ đã bị dột, mỗi khi có mưa, nước từ mái thấm xuống làm ảnh hưởng các hạng mục bằng gỗ của công trình. Đặc biệt, trước tác động từ bên ngoài như dòng chảy của nước và bão, lụt cũng ảnh hưởng lớn đến di tích…

Ông Nguyên Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Hội An, chia sẻ rằng, di tích lịch sử văn hóa quốc gia chùa Cầu đã xuống cấp lại phải chịu sức ép rất lớn bởi lượng du khách tham quan ngày càng tăng cao. Trong khi chính quyền địa phương và các ngành chức năng vẫn chưa thống nhất giải pháp trùng tu chùa Cầu, bởi việc “giải cứu” chùa Cầu là vấn đề còn gặp rất nhiều khó khăn.

Di tích chùa Cầu đang ngày một xuống cấp nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Chí Trung, Giám đốc Trung tâm Quản lý BTDSVH Hội An khẳng định, việc xuống cấp của chùa Cầu đang theo mức độ lớn dần. Các hạng mục xuống cấp không làm sập chùa Cầu ngay, nhưng với sự thay đổi của thời tiết như mưa bão hay lũ lụt kéo dài, dòng chảy lớn... thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Theo ông Trung, xác định tu bổ chùa Cầu không phải là chắp vá mà phải giải quyết một cách cân bằng, giải quyết căn nguyên xuống cấp từ bên trong như hệ thống móng, đá trụ, vật liệu kiến trúc…

Vì vậy, cần phải có một quy trình theo luật đầu tư, phải tổ chức điều tra khảo sát, xây dựng đề án, lấy ý kiến các bên liên quan để thống nhất phương án trùng tu. Chùa Cầu có giá trị lớn đối với Hội An, còn với các nhà khoa học, đụng đến di tích này là đụng đến biểu trưng, biểu tượng, đụng tới một vật linh thiêng.

Vậy nên bước đi rất cẩn trọng là phải tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học để đảm bảo được nguyên tắc, đảm bảo được đầu tư, đảm bảo được tiếng nói chung và sự ủng hộ từ cộng đồng… Hiện nay, nguồn vốn chủ yếu để gia cố chùa Cầu được sử dụng từ kinh phí chống bão lụt hàng năm của Trung tâm Quản lý BTDSVH Hội An.

Từ năm 2008, dự án tu bổ chùa Cầu với các hạng mục đã triển khai trước đây có 3 gói thầu riêng gồm: cải tạo vét hồ điều hòa, làm trạm bơm cùng mương nước dưới chân cầu và hạ giải chùa Cầu, hiện các hạng mục này chưa quyết toán xong. Theo quy định của Luật Di sản, muốn lập hồ sơ dự án mới phải quyết toán dứt điểm các dự án cũ, do đó, đề nghị cấp trên cần sớm giải quyết tồn đọng để lập hồ sơ bổ sung cho việc triển khai trùng dự án.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở VH,TT&DL tỉnh Quảng Nam, kinh phí trùng tu với chùa Cầu đối với TP Hội An và tỉnh Quảng Nam không phải là vấn đề lớn mà vấn đề làm sao đảm bảo được tính nguyên tắc khoa học, đảm bảo được kết quả trùng tu.

Hiện nay, Sở VH,TT&DL tỉnh có một dự án làm sạch nước ở khu vực ven chùa Cầu để giảm tối thiểu mùi hôi bốc lên vào mùa nắng. Còn việc trùng tu di tích, TP Hội An đang xây dựng đề án tổng thể và chuẩn bị trình lên Thủ tướng để xin cơ chế đặc biệt bảo tồn đô thị cổ Hội An chứ không chỉ riêng chùa Cầu.

Hoài Thu