Chiều 22/2, ông Hoàng Văn Năm, Cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PNTN) đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh vấn đề dịch bệnh sau Tết Nguyên đán đang bùng phát và lây lan nhanh trên các đàn gia súc, gia cầm. Không chỉ gây thiệt hại đến chăn nuôi, nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, các dịch bệnh như lở mồm long móng, cúm gia cầm sẽ là mối đe dọa đến sức khỏe cộng đồng.

PV: Thưa ông, sau Tết, thời tiết giao mùa đã cộng hưởng góp phần làm dịch cúm gia cầm quay trở lại ở một vài tỉnh, thành. Nhưng được biết, vaccine tiêm phòng cúm gia cầm đã hết. Ông có thể cho biết, trong thời gian tới, công tác phòng dịch sẽ triển khai thế nào?

Ông Hoàng Văn Năm: Hiện nay, cúm gia cầm hiện đã xảy ra ở 3 tỉnh, có khả năng tới đây sẽ lan rộng ra nhiều địa phương nữa. Chúng tôi đang soạn thảo kế hoạch phòng, chống cúm gia cầm giai đoạn 2011-2012 và gửi một số Bộ, ngành lấy ý kiến. Sau khi được các Bộ, ngành thông qua, Cục Thú y sẽ nhanh chóng nhập vaccine đưa vào sử dụng. Ngoài ra, Bộ NN&PTNT đã quyết định cho Cục Thú y mua khẩn 50 triệu liều vaccine để phục vụ chống cúm gia cầm, khoảng tháng 3 lượng vaccine này sẽ được nhập về nước.

Tiêm phòng vaccine cho gia cầm. Ảnh: K.H..

PV: Như vậy, chúng ta sẽ phải chấp nhận một thời gian "trống" vaccine?

Ông Hoàng Văn Năm: Phòng chống cúm gia cầm không chỉ dựa vào dùng vaccine, mà phải áp dụng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, siết chặt vận chuyển, buôn bán, giết mổ. Vì thế, không có vaccine không có nghĩa là chúng ta buông xuôi để dịch bệnh tự do phát triển. Vấn đề vaccine phải tuân thủ cơ chế mua sắm, sử dụng vaccine theo quy định của Chính phủ và Bộ Tài chính, nên phải chờ thông qua các thủ tục. Nếu như cơ quan liên quan "cho" cơ chế nhanh hơn, chủ động hơn nhưng vẫn đảm bảo quy định thì thời gian sẽ được rút ngắn.

PV: Đánh giá của ông về việc tiêm phòng vaccine cho gia cầm vẫn còn nhiều tồn tại như sử dụng một đằng báo một nẻo, gia cầm đã tiêm nhưng vẫn phát dịch?

Ông Hoàng Văn Năm: Chúng tôi đã biết và qua kiểm tra phát hiện ở một số địa phương. Theo đó, một số địa phương được hỗ trợ vaccine đầy đủ, địa phương cũng báo cáo đã tiêm phòng nhưng dịch vẫn xảy ra. Chúng tôi cũng rất trăn trở về điều này. Đây là câu hỏi lớn về công tác quản lý, tiêm phòng của các địa phương. Bộ NN&PTNT đã có chỉ đạo Cục Thú y, Thú y cơ sở kiểm tra chặt chẽ hơn nữa việc sử dụng vaccine. Tuy nhiên, kiểm tra sử dụng vaccine có hiệu quả hay không là trách nhiệm của địa phương, Trung ương không thể với hết được.

PV: Thời điểm cuối năm 2010 sang đầu năm 2011, dịch lở mồm long móng (LMLM) bùng phát trên diện rộng, nhiều ý kiến cho rằng đã có sự thay đổi của chủng virus?Ông đánh giá vấn đề này như thế nào?

Ông Hoàng Văn Năm: Các ổ dịch LMLM cuối năm 2010 và đầu năm 2011 lây lan rất nhanh và mạnh, tỷ lệ mắc và chết ở lợn cao hơn so với các năm trước. Chỉ trong thời gian ngắn, dịch đã lây lan ra nhiều xã, huyện, tỉnh và số gia súc mắc bệnh nhiều hơn so với các ổ dịch những năm trước đây. Tuy nhiên, kết quả phân lập và định danh virus cho thấy, type virus lưu hành ở Việt Nam vẫn là type O. Như vậy chưa có sự biến đổi về virus.

Để khống chế và dập tắt dịch, nhiều địa phương đã áp dụng việc cấm triệt để trên. Bộ NN&PTNT cũng có văn bản chỉ đạo, động vật mắc bệnh, bất kỳ loại bệnh nào dứt khoát không được giết mổ để làm thực phẩm cho người. Tuy nhiên, ngay trong vùng dịch, những con gia súc  khỏe mạnh nếu được kiểm soát tốt của Thú y địa phương vẫn có thể giết mổ làm thực phẩm, vừa tránh thiệt hại cho người chăn nuôi, vừa giảm sự ùn ứ. Song, quy định này thường bị lợi dụng để giết mổ, vận chuyển gia súc, gia cầm bị bệnh đi nơi khác tiêu thụ.

Cục Thú y cũng chỉ khuyến cáo không vận chuyển, giết mổ gia súc, gia cầm trong vùng dịch, còn căn cứ vào tình hình địa phương mà lãnh đạo đưa ra quyết định có cấm hay không

Ngọc Yến (ghi)