Các bị cáo Thủy và Xuân trước tòa.

Tâm điểm chú ý của vụ án này là những tranh cãi pháp lý gay gắt giữa một bên là cơ quan điều tra, Viện KSND, bên kia là các bị cáo, luật sư và HĐXX phiên sơ thẩm của TAND tỉnh Quảng Ninh. Để bạn đọc thấy rõ bản chất của vấn đề, xin tóm tắt diễn biến vụ việc như sau:

Từ tụ điểm nhức nhối

Nhà hàng Karaoke tại tổ 7, khu 1, phường Yên Thanh, thị xã Uông Bí do Bùi Huy Thủy làm chủ và có sự tham gia đắc lực của Trần Thị Xuân, cả hai cùng có HKTT tại thôn Bí Giàng, phường Yên Thanh. Theo tố giác của quần chúng, nhà hàng Karaoke này thực chất là điểm mại dâm trá hình. Qua xác minh các nguồn tin, 16h30' ngày 5/12/2004, lực lượng phòng chống TNXH Công an tỉnh Quảng Ninh đã bất ngờ khám xét bắt quả tang 3 đôi nam nữ đang thực hiện hành vi mua bán dâm tại tầng 3 nhà hàng của Bùi Huy Thủy.

Ngay tại hiện trường vụ việc cũng như quá trình điều tra cho thấy, trong khi Bùi Huy Thủy phủ nhận vai trò tổ chức mại dâm thì đồng sự của y là Trần Thị Xuân lại thừa nhận hành vi này. Các đối tượng gái mại dâm cũng đã khai nhận hành vi bán dâm theo giá đã thỏa thuận với Thủy: 150.000đ/lần, do Thủy hoặc Xuân trực tiếp thu tiền của khách, nhưng phần của họ được hưởng chỉ là 50.000đ/lần. 

Đến phiên tòa "kỳ lạ"

Căn cứ vào kết quả điều tra, xét thấy đây là vụ mua bán dâm có tổ chức, quy mô lớn, cơ quan điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với Bùi Huy Thủy và Trần Thị Xuân, đồng thời chuyển hồ sơ sang Viện KSND tỉnh để truy tố trước pháp luật.

Sau khi tiếp nhận, xem xét hồ sơ, Viện KSND tỉnh nhận xét tài liệu điều tra còn có một số sai sót và thiếu chuẩn xác. Ví dụ: Tại thời điểm xảy ra vụ án, Trần Thị Xuân (SN 1989) chưa đủ tuổi vị thành niên, nhưng cơ quan điều tra vẫn tiến hành xét hỏi lấy lời khai của Xuân mà không có người giám hộ. Song, đây là sai sót khách quan do chính Xuân khai tại biên bản phạm pháp quả tang rằng mình sinh ngày 26/1/1988, tức là đã quá tuổi vị thành niên. Tiếp đó, biên bản này lúc đầu ghi ngày 4/12/2004, nhưng sau đó chỉnh sửa lại thành ngày 5/12/2004 mà không có chữ ký, dấu xác nhận sự chỉnh sửa này của cơ quan thẩm quyền. Tuy nhiên, theo Viện KSND, những sai sót này không hề làm thay đổi bản chất vụ việc là đã xảy ra vụ mua bán dâm tại nhà hàng Karaoke của Bùi Huy Thủy vào ngày 5/12/2004 với đầy đủ tang vật và nhân chứng. Vì lẽ đó, ngày 13/4/2005, Viện KSND đã ra Cáo trạng số 99/KSĐT truy tố Bùi Huy Thủy và Trần Thị Xuân về tội chứa mại dâm theo điểm a, khoản 3, Điều 254 BLHS.

Nhưng tại phiên tòa sơ thẩm, TAND tỉnh Quảng Ninh, một phiên tòa rất chóng vánh nhưng đã có bất ngờ lớn xảy ra. Sau khi tiến hành các trình tự tố tụng thường lệ, vị thẩm phán chủ tọa phiên tòa đã cho rằng tài liệu điều tra vụ án sai sót nghiêm trọng. Mặt khác, các luật sư bào chữa cho các bị cáo cho rằng, những chứng cứ đưa ra tại phiên tòa thiếu tính pháp lý nên không thể buộc tội được thân chủ của họ.

Trong khi đó, sau một loạt câu hỏi mang đậm chất "hướng dẫn" các bị cáo mà phần trả lời chỉ tóm gọn là "có" hay "không", "đúng" hay "sai", "thừa nhận" hay "không thừa nhận" các hành vi mua bán, tổ chức mại dâm do vị thẩm phán nắm quyền điều khiển phiên tòa đặt ra, các bị cáo cứ nhàn nhã trả lời. Ngay sau đó, vị thẩm phán tuyên bố kết thúc phiên tòa bằng việc công bố Bản án số 155 ngày 28/7/2005 của phiên tòa sơ thẩm: Tuyên Bùi Huy Thủy, Trần Thị Xuân không phạm tội chứa mại dâm và được trả tự do ngay tại tòa.

Bản án vi phạm nghiêm trọng về tố tụng hình sự

Rõ ràng đây là bản án thiếu sức thuyết phục, gây bất bình trong dư luận. Viện KSND tỉnh đã có Kháng nghị số 08 lên TAND Tối cao tại Hà Nội với nội dung bác bỏ Bản án 155 của Tòa sơ thẩm. Theo kháng nghị này, ngày 25/10, TAND Tối cao đã xét xử phúc thẩm vụ án trên. Phiên tòa phúc thẩm cũng đã thừa nhận có những sai sót về tài liệu điều tra. Mặc dù vậy, hành vi chứa mại dâm của các bị cáo Thủy, Xuân là rất rõ. Theo chủ tọa phiên tòa, đây là những tình tiết mà ngay tại cấp xét xử sơ thẩm đã xác định được. Lẽ ra, có thể giải quyết theo cách hoàn trả hồ sơ vụ án để tái điều tra làm rõ nhưng tòa sơ thẩm đã làm điều ngược lại. Tuyên bị cáo vô tội là đi từ sai sót nhỏ đến vi phạm nghiêm trọng về tố tụng hình sự.

Chính vì lẽ đó, về vụ án này, HĐXX phiên phúc thẩm đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, trả hồ sơ cho cơ quan điều tra để khôi phục vụ án từ giai đoạn điều tra

Lê Minh Triết