Chủ tịch UBND xã Hưng Xá Lê Xuân Quế cho biết: Vào cuối thập niên 90, xã Hưng Xá được xem là địa bàn phức tạp về ma túy và các tệ nạn xã hội khác. Là xã giáp ranh với “điểm nóng” ma tuý Hưng Long, tội phạm ma tuý ngang nhiên tụ tập mua bán, tiêm chích ma túy. Hệ luỵ của ma tuý là trộm cắp, xin đểu, gây rối trật tự công cộng…

Muốn làm giảm tội phạm, ổn định tình hình ANTT địa bàn, cấp ủy, chính quyền và lực lượng Công an địa phương xác định phải ngăn chặn được tội phạm ma tuý, và “nhiệm vụ” này được giao về cho các dòng họ, trong đó họ Ngô – dòng họ lớn nhất ở Hưng Xá được chọn làm thí điểm. Ông Ngô Minh Cường, thường trực Hội đồng gia tộc họ Ngô cho biết: “Dòng họ Ngô sinh sống, lập nghiệp tại xã Hưng Xá đến nay đã 17 đời, có 4 chi chung, với 63 hộ, 287 nhân khẩu, chiếm 10% số hộ của xã”. Dòng họ Ngô có truyền thống hiếu học và tham gia cách mạng. Năm 1998, mô hình “Dòng họ tự quản về an ninh trật tự” ra đời ở Hưng Xá và đã dần được triển khai rộng khắp.

Để phát huy hiệu quả mô hình “Dòng họ tự quản về ANTT”, dòng họ Ngô đã triệu tập “Hội nghị Diên Hồng” bàn biện pháp. Trách nhiệm được giao về cho từng gia đình, các cụ già, người có uy tín, đảng viên, thậm chí là cả số cán bộ họ Ngô đang công tác ở các địa phương cũng được “triệu tập” tham gia phong trào. Một bản quy ước xây dựng dòng họ văn hóa được hội nghị các gia đình họ Ngô thông qua.

Theo thông lệ, cứ mỗi dịp tế tổ rằm tháng Giêng hay rằm tháng 7, Hội đồng gia tộc tổ chức cho tất cả các gia đình ký cam kết không có người vi phạm vi pháp luật; không tham gia buôn bán, tàng trữ, vận chuyển và tiêm chích ma tuý, không có thanh thiếu niên càn quấy, hư hỏng và vi phạm các tệ nạn xã hội. Cũng tại lễ tế tổ, gia đình và cá nhân tích cực được khen thưởng, người vi phạm bị kiểm điểm công khai và phải cam kết không tái phạm.

Hội đồng gia tộc họ Ngô (Hưng Xá) báo cáo kinh nghiệm với Công an Hưng Nguyên trong phong trào phòng chống tội phạm ma tuý.

Hội đồng gia tộc còn cử người đến những gia đình có con em nghiện hút để tuyên truyền, vận động và tư vấn việc quản lý và vận động cai nghiện. Anh Ngô Xuân Thành (41 tuổi) nghiện ma tuý có thâm niên cả chục năm, nhưng sau nhiều lần được các bác, các chú trong dòng họ khuyên nhủ, động viên, giúp đỡ, anh Thành đã tự giác cai nghiện thành công. Sau khi được tạo điều kiện đi xuất khẩu lao động ở Malaysia, anh hiện đã xây dựng gia đình và làm ăn khấm khá.

Một cách làm hay của dòng họ Ngô ở xã Hưng Xá là thành lập câu lạc bộ “Bạn giúp bạn”. Câu lạc bộ này tập hợp những người từng là “đệ tử” của “nàng tiên nâu” giúp đỡ những người nghiện cai nghiện ma tuý. CLB được sự bảo trợ của Công an xã, Hội CCB, Đoàn thanh niên. 5 năm qua, CLB “Bạn giúp bạn” đã động viên, vận động hàng chục lượt người tự giác cai nghiện. Một điều đáng ghi nhận là trong dòng họ không có trường hợp nào tái phạm và liên quan đến tệ nạn xã hội, ma túy.

Cũng từ năm 1998, Hội đồng gia tộc đã phát động phong trào hiếu học và xây dựng quỹ khuyến học. Từ đó đến nay, năm nào dòng họ cũng được công nhận là dòng họ tiêu biểu về phong trào khuyến học, khuyến tài của xã và huyện.

Hàng năm, Hội đồng gia tộc đều tổ chức trao thưởng cho con cháu đậu đại học, cao đẳng và đạt các danh hiệu cao trong học tập. Việc trao thưởng hàng năm được tổ chức trang trọng tại nhà thờ họ vào rằm tháng 7 âm lịch. Trong dòng họ có nhiều gia đình có thành tích nổi bật về học tập, như cụ Ngô Xuân Thứ, một mình nuôi 5 người con ăn học thành tài và đều đỗ đạt cao. Cụ cũng là người được mọi người trong dòng tộc tin tưởng trao thưởng cho các cháu học giỏi và khuyên giải thành công nhiều thanh thiếu niên ngỗ nghịch trong họ, xóm làng chấp hành nghiêm pháp luật.

Với những đóng góp đó, từ năm 2000-2010, dòng họ Ngô là dòng họ tiêu biểu 10 năm về phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư”. Nhiều năm liền dòng họ được Bộ Công an tặng Bằng khen “Dòng họ tiêu biểu trong đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội”. Một vinh dự của con cháu dòng họ và cấp ủy, chính quyền xã Hưng Xá là mới đây, Công an Nghệ An có thông báo về kinh nghiệm xây dựng và hoạt động mô hình điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ. Theo nội dung này thì họ Ngô xã Hưng Xá là mô hình dòng họ tiêu biểu về ANTT để các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng và học tập

Ngọc Oanh - Xuân Thống