Ngày 19-4, tại Diễn đàn Quan hệ lao động Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức ở Hà Nội, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (LĐLĐVN), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đưa ra tuyên bố chung thể hiện cam kết mạnh mẽ nhằm cải thiện pháp luật, thiết chế và thực tiễn về quan hệ lao động để phù hợp với các yêu cầu liên quan đến lao động trong các hiệp định thương mại tự do mới, bao gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Việt Nam - EU. 

Trong số 16 FTA Việt Nam tham gia, TPP là thỏa thuận thương mại tự do đầu tiên bao gồm các điều khoản về lao động. TPP không không tạo ra bất kỳ tiêu chuẩn lao động quốc tế mới nào, nhưng cũng như FTA Việt Nam - EU, đòi hỏi Việt Nam thông qua và duy trì trong luật pháp, quy định và thực hành những quyền được nêu trong Tuyên bố 1998 của ILO, bao gồm tự do liên kết, quyền tổ chức và thương lượng tập thể, xóa bỏ lao động cưỡng bức, lao động trẻ em và phân biệt đối xử tại nơi làm việc.

TS Chang-Hee Lee, Giám đốc ILO Việt Nam cho biết, Việt Nam sẽ phải thực hiện một cuộc cải cách quan trọng, đặc biệt là hệ thống quan hệ lao động, nếu Việt Nam muốn đủ điều kiện để hưởng lợi về kinh tế từ TPP.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Minh Huân cho biết, ở tầm quốc gia, Việt Nam sẽ phải điều chỉnh, bổ sung luật pháp quốc gia cho tương thích với những cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Đồng thời phải xây dựng, tổ chức bộ máy, cơ chế, thiết chế và dành những nguồn lực cần thiết để thực thi có hiệu quả các cam kết”.

Theo ILO, đây là con đường khó khăn nhưng có thể thực hiện, bởi Việt Nam đã bắt đầu có những sáng kiến và chương trình thí điểm quan trọng do ILO hỗ trợ theo hướng đi này. Chẳng hạn như câu chuyện thành công về việc phát triển công đoàn theo phương pháp từ dưới lên, thông qua sự tham gia tự nguyện và trực tiếp của người lao động ở cấp cơ sở tại Hải Phòng, Đồng Nai. ILO hoan nghênh kế hoạch của Việt Nam nhằm thực hiện nghiên cứu khả năng phê chuẩn các công ước cơ bản còn lại của ILO. 

“Chúng tôi sẵn sàng sát cánh bên Việt Nam để thực hiện thành công các cải cách quan trọng về quan hệ lao động, giúp Việt Nam không chỉ hưởng lợi đầy đủ từ các lợi ích của các FTAs mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững dựa trên công bằng xã hội”, TS Lee khẳng định.      

Minh Quang