Hạ lưu sông Hương, đoạn qua xã Hương Phong, thị xã Hương Trà, không được cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên - Huế cấp phép mỏ khai thác cát, sỏi nhưng thời gian qua, khu vực này các đối tượng “cát tặc” thường đến hút trộm cát giữa lòng sông đem bán. Tại thôn Thuận Hòa B, xã Hương Phong còn tồn tại một bãi tập kết cát lậu quy mô lớn với hàng nghìn mét khối, nằm ngay trong vùng hành lang bảo vệ công trình cầu-đập Thảo Long.

Ngày 1-4, chúng tôi đến khu tập kết bãi cát lậu này và chứng kiến có rất nhiều xe tải mang BKS: 75C-056.28, 75C-044.79, 75C-052.44, 75C-069.00... men theo con đường mòn nằm dưới chân đập Thảo Long để chạy vào bãi cát lậu. Sau khi “ăn” đầy cát, các xe này nối đuôi nhau chạy ra hướng QL49A. Cạnh bãi tập kết, một số sà lan chở cát sau khi đưa cát lên bãi vẫn còn neo đậu lại dưới cầu Thảo Long. 

Đội Cảnh sát môi trường Công an TP Huế bắt giữ 3 thuyền máy hút cát trái phép trên sông Hương.

Được biết, công trình đập Thảo Long do Bộ NN&PTNT làm chủ đầu tư xây dựng với tổng kinh phí trên 150 tỷ đồng. Cuối năm 2009, công trình hoàn thành đưa vào sử dụng nhằm ngăn mặn, giữ ngọt cho vùng hạ lưu sông Hương. Theo người dân địa phương, hoạt động khai thác cát và sự tồn tại của bãi tập kết cát trái phép với hàng trăm lượt xe tải ra vào mỗi ngày để lấy cát đã gây mất ATGT và ảnh hưởng đến công trình đập thủy lợi. 

Điều đáng nói, hoạt động của bãi cát lậu này đã “tiếp tay” tiêu thụ cát cho các chủ đò, sà lan khai thác cát trái phép ở hạ lưu vùng sông Hương và hoạt động suốt một thời gian dài, nhưng đến nay các cơ quan chức năng vẫn chưa có biện pháp chấn chỉnh, xử lý. 

Ông Trần Viết Én, Chủ tịch UBND xã Hương Phong cho biết, mỗi lần nhận được tin báo của quần chúng về hoạt động khai thác cát trái phép ở hạ lưu sông Hương, đoạn qua địa bàn, xã đã tổ chức ngay lực lượng truy bắt, nhưng khi đến nơi thì “cát tặc” đã... chạy mất hút nên không thể xử lý. Địa phương cũng đã nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng đóng cửa bãi tập kết cát lậu kể trên nhưng vẫn chưa có kết quả.

Không những ở vùng hạ lưu, tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Hương vẫn đang hết sức nhức nhối và có chiều hướng gia tăng tại các khu vực thuộc phường Hương Long (TP Huế); phường Hương Hồ, xã Hương Thọ (thị xã Hương Trà)... như thách thức các cơ quan chức năng. 

Theo phản ánh của người dân ở tổ 4, phường Hương Hồ, tình trạng khai thác cát lậu trên sông Hương, đoạn qua địa bàn phường trong thời gian qua diễn ra công khai. Sau nhiều lần trình báo chính quyền địa phương nhưng không được xử lý, quá bức xúc nên mới đây, hàng chục hộ dân ở Hương Hồ đã thuê ghe, đò chạy ra giữa sông Hương để ngăn chặn các sà lan đang hút trộm cát. 

Hay đoạn sông Hương trước khu vực chùa Thiên Mụ (phường Hương Long), Đội Cảnh sát môi trường Công an TP Huế cũng đã bắt quả tang 3 thuyền máy TTH-0665, TTH-0666 và TTH-0935 (do ông Nguyễn Minh, Nguyễn Hồng, cùng trú phường Kim Long làm chủ) đang khai thác cát trái phép... Trung tá Lê Viết Sơn, Phó trưởng Phòng CSGT đường thủy Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, thời gian qua, đơn vị đã cắt cử lực lượng phối hợp với các địa phương thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát, bắt giữ nhiều thuyền máy, sà lan tổ chức hút cát lậu. 

Tuy nhiên, vì lợi nhuận nên sau khi bị xử lý hành chính, các tàu này vẫn tiếp tục vi phạm, dẫn đến thất thoát tài nguyên khoáng sản, mất an toàn trật tự địa bàn. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến việc thay đổi dòng chảy, sạt lở bờ sông, đe dọa an toàn đê điều, cầu cống...

Ông Phan Ngọc Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế khẳng định, để khắc phục những tồn tại và tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác, vận chuyển, tiêu thụ cát sỏi lòng sông trên địa bàn, UBND tỉnh vừa ban hành chỉ thị yêu cầu các tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác cát, sỏi chỉ được khai thác trong thời gian từ 6h đến 17h hằng ngày. 

Cấm các phương tiện công suất lớn hơn 24CV và sà lan vận chuyển cát, sỏi lưu thông trên sông Hương, đoạn từ cầu Dã Viên đến cồn Hến; các phương tiện công suất nhỏ hơn hoặc bằng 24CV chỉ được lưu thông từ 6h đến 17h. Đồng thời UBND tỉnh đã yêu cầu Công an tỉnh thiết lập, công khai rộng rãi đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về vi phạm trong hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết cát, sỏi lòng sông để có biện pháp giải quyết kịp thời các hành vi vi phạm.

Anh Khoa