Tối 26-8, đêm thơ nhạc kịch Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh chủ đề “Tình yêu ở lại” diễn ra trong niềm xúc động vô bờ của vài trăm khán giả, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, nhà quản lý và cả các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật cả nước. Khán phòng Nhà hát Lớn Hà Nội chật cứng người xem. Đây cũng là một trong những chương trình đặc biệt nhất, do chính những người thân của hai cố tác giả cùng báo Dân Việt và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, như một nén tâm hương hướng về người đã khuất. 

Cố tác giả Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh "trở lại" Nhà hát Lớn Hà Nội qua ký ức của các văn nghệ sĩ cùng thời

Cùng với hàng loạt các tiết mục biểu diễn thơ, nhạc phổ thơ, trích đoạn kịch nổi tiếng của nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, thông qua những ký ức đặc biệt của các văn nghệ sĩ nổi tiếng cùng thời, chương trình như chuyến xe đưa người xem ngược trở về quá khứ hơn 30 năm về trước. 

Chân dung của đôi vợ chồng văn nghệ sĩ tài danh được tái hiện, rõ ràng trong “kho” chuyện tưởng chừng như bất tận của các văn nghệ sĩ cùng thời của họ. Dường như, cũng có ít chương trình nào mà lại lấy nhiều nước mắt của người xem lẫn nhân vật giao lưu như trong đêm thơ nhạc kịch này.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa khiến khán giả "sởn da gà" khi nhắc nhớ kỷ niệm cũ về vợ chồng nhà thơ Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ

Nhà thơ Trần Đăng Khoa khiến khán giả trong khán phòng Nhà hát Lớn Hà Nội muốn “nổi da gà” khi nhắc lại thời điểm khuyên nhà thơ Xuân Quỳnh nên sớm rời xa tác giả Lưu Quang Vũ và được nữ nhà thơ kể lại với tâm trạng buồn trong lá thư viết cho người chồng tài hoa sau đó. 

Họa sĩ, NSND Doãn Châu, người ngồi chung chuyến xe định mệnh với vợ chồng Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh 30 năm về trước lại không thể nào quên, khoảng thời gian ngồi trò chuyện cùng tác giả Lưu Quang Vũ bên bờ kè lộng gió. Họ đã trút cho nhau tất cả nỗi niềm về những buồn vui, sướng khổ của cuộc đời. 

Nhiều kỷ niệm chưa từng được kể về vợ chồng văn nghệ sĩ tài danh được các nghệ sĩ chia sẻ với khán giả

Nhưng, điều khiến người nghệ sĩ lão làng ấy nhớ nhất vẫn là lời dặn dò: “Dù cuộc đời có khó khăn và vất vả tới đâu, chúng ta cũng phải sống thật đẹp, thật có ích cho cuộc đời này”. Đây cũng là lời dặn cuối cùng của người bạn thân thiết đối với ông, bởi lẽ, ngay sau đó, chuyến xe trở họ đã gặp tai nạn thảm khốc, như câu chuyện mà triệu triệu người yêu mến tài năng của đôi vợ chồng Quỳnh – Vũ đã được biết từ nhiều chục năm về trước.

Đêm thơ nhạc kịch “Tình yêu ở lại” chỉ là một trong số các chương trình biểu diễn, giao lưu, hội thảo về vợ chồng tác giả Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh được tổ chức với tần suất đặc biệt dày trong nửa cuối tháng 8-2018. Người yêu mến đôi vợ chồng nghệ sĩ tài danh này, đặc biệt là tác giả Lưu Quang Vũ có dịp “hội ngộ” cùng ông qua hàng loạt vở kịch được Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam dàn dựng suốt những năm qua trong liên hoan kịch Lưu Quang Vũ. 

Khoảnh khắc xúc động đến nghẹn ngào của người tham dự chương trình "Tình yêu ở lại"

NSND Hoàng Dũng cũng không chỉ trở lại sân khấu bằng những kỷ niệm xúc động về một thời đói kém “ăn vạ” vợ chồng Quỳnh – Vũ lúc sinh thời mà còn khiến công chúng khó có thể nào quên họ khi đưa đến Nhà hát Kịch Việt Nam bản dựng mới một trong số những kịch bản sân khấu “để đời” của tác giả Lưu Quang Vũ – vở “Nguồn sáng trong đời”. 

Dấu ấn đẹp lưu lại trong tâm thức của người xem cũng không chỉ là những nỗ lực của tập thể các nghệ sĩ nhiều thế hệ, là giọt nước mắt rưng rưng của các nghệ sĩ và người xem dưới khán phòng, là những thông điệp chưa bao giờ hết tính thời sự về lòng tốt, sự vị tha, sự minh triết của người nghệ sĩ sáng tạo nói riêng, của con người nói chung… 

Nghệ sĩ Nhà hát Tuổi trẻ trong trích đoạn vở "Hoa cúc xanh trên đầm lầy" bản dựng năm 2018

Đó còn là phút xúc động của những khán giả Việt kiều vừa trở về quê hương sau nửa vòng trái đất, ào lên sân khấu chỉ để nói lời cảm ơn đội ngũ diễn viên sau suất diễn. Là giây phút bất ngờ và cả những tâm tư mà diễn viên chính trong vở kịch – nghệ sĩ Hồng Quang đã nói thay các nghệ sĩ nhiều thế hệ rằng, sáng tạo nghệ thuật đích thực không bao giờ có thể tính được bằng tiền…

Thực tế, trong rất nhiều những tác phẩm, những chuyện kể về vợ chồng tác giả Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh dịp này, có những chuyện đã được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, có những chuyện vẫn là những kỷ niệm được giấu kỹ trong tâm thức bạn bè và cả người hâm mộ họ một thời. 

Như chia sẻ của GS Hoàng Chương thì nói về tài năng và cống hiến của vợ chồng tác giả Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh, các nhà sáng tác, lý luận phê bình đã nói rất nhiều. Những kỷ niệm về họ được người trong cuộc kể lại hôm nay chỉ là những nốt nhạc trong một bản trường ca dài về 2 tài năng của đất nước. Nhưng, dù như thế nào thì với ông, và có lẽ với tất cả các văn nghệ sĩ khác, tên tuổi, sự nghiệp- di sản văn học nghệ thuật của họ vẫn sống mãi với thời gian. Họ vẫn sống mãi trong lòng người hâm mộ, trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai.

N.Hoa