Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 6-4-2016 và có hiệu lực từ ngày 1-9-2016 đã xóa bỏ vấn nạn quay vòng hàng hóa vào Khu Kinh tế- Thương mại (KTTM) Lao Bảo(Quảng Trị) để móc “hầu bao” Nhà nước từ chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Tuy nhiên, công tác chống buôn lậu trên tuyến biên giới này, cũng như chống hàng giả, hàng nhái vẫn còn lắm gian nan…

Công an tỉnh Quảng Trị thu giữ thuốc lá lậu số lượng lớn trên QL9.

Từ Đông Hà ngược lên QL9, thấy cảnh xe cộ không còn tấp nập như trước. Một cán bộ Cục Hải quan Quảng Trị giải thích, nhờ Luật thuế kể trên, tình trạng xe cộ tấp nập chở hàng hóa vào ra Khu KTTM Lao Bảo để móc “hầu bao” Nhà nước như trước đây đã không còn. Tuy nhiên, vẫn có nhiều ngày trong tuần, xe cộ trên con đường này vẫn rất đông đúc, tình trạng vận chuyển, buôn bán hàng lậu từ tuyến biên giới về nội địa vẫn không hề giảm…

Trong vai những người đi mua bò giống về chăn nuôi, chúng tôi đến Bến đò Tân Kim, thị trấn Lao Bảo. Người dẫn đường giải thích với chúng tôi, phải đợi đến lúc sau nửa đêm, hàng lậu từ bờ sông Sê Pôn phía Lào mới được vận chuyển bằng đò về bên này tập kết, nhưng địa điểm thường không cố định.

Kiên trì chờ đợi đến 24h45 mới thấy bờ sông Sê Pôn phía Lào xuất hiện một nhóm người. Dưới ánh trăng mờ đục, các đối tượng chạy đi, chạy lại như thoi đưa. Người dẫn đường rỉ tai: “Họ đang chất hàng lên thuyền”.

Tầm 30 phút sau, con thuyền di chuyển, mũi thuyền hướng sang phía Việt Nam. Nhưng lúc con thuyền ra đến đoạn gần giữa dòng sông, phía trên gần đó, một con thuyền khác bất ngờ nổ máy tiến đến. Trong bóng đêm, chúng tôi phát hiện 2 con thuyền có vài giây “chạm mặt nhau”, rồi con thuyền chở hàng kia nhanh chóng quay mũi vào lại bờ. Người dẫn đường kéo áo chúng tôi ra khỏi bụi rậm, nói như ra lệnh: “Nhanh thoát, lộ rồi”.

Tìm hiểu thủ đoạn vận chuyển, buôn bán hàng lậu hiện nay ở tuyến biên giới Lao Bảo, ông Hồ Sỹ Trị, Phó Cục trưởng Hải quan Quảng Trị cho hay, xưa nay khu vực cánh gà Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo dọc theo tuyến sông Sê Pôn vẫn là điểm trung chuyển hàng hóa trái phép từ Lào về Việt Nam.

Các đối tượng buôn lậu tập kết hàng hóa ở Lào sát bờ sông Sê Pôn rồi lợi dụng đêm tối, địa hình sông nước, rừng núi hai bên bờ sông hiểm trở để vận chuyển hàng hóa đó sang Việt Nam, nhanh chóng chất lên các loại phương tiện vận tải chờ sẵn. Với thủ đoạn cất giấu hàng hóa vào các hầm trên các loại xe; hoặc trực tiếp gùi cõng vượt đường rừng núi, rồi sau đó mới chất lên các xe để chở đi trong đêm.

Các mặt hàng lậu vẫn chủ yếu là đường kính Thái Lan, bia, rượu, thuốc lá, mỹ phẩm và các mặt hàng điện tử ngoại. Điển hình mới đây, lực lượng CSGT Trạm Đakrông (đóng trên QL9 thuộc xã Hướng Hiệp, huyện miền núi Đakrông) thuộc Phòng CSGT Công an Quảng Trị đã phát hiện, bắt giữ một vụ vận chuyển hàng lậu với phương thức thủ đoạn khá mới.

Lái xe Chu Đức Anh (32 tuổi, trú xã Quốc Tuấn, huyện An Dương, TP. Hải Phòng) cùng 3 đối tượng khác là Phạm Thị Mai, Đoàn Thị Tuyết, Đoàn Thị Minh (cùng trú Hải Phòng) đã cất giấu, vận chuyển số lượng lớn hàng lậu trên xe khách BKS 15B-01135 đi từ Lao Bảo về.

Điểm đáng chú ý, các đối tượng này dùng nhiều ma-nơ-canh, choàng áo khoác lên các ma-nơ-canh đó rồi đặt vào ghế hành khách y hệt như có khách ngồi trên xe thật để qua mặt các lực lượng chức năng.

Qua khám xét, lực lượng CSGT Trạm Đakrông đã phát hiện tới gần 2.000 chai rượu và bia ngoại, 1.800 gói thuốc lá ngoại, với tổng trị giá khoảng 500 triệu đồng, được cất giấu trên xe khách…

Ông Trị bày tỏ lo ngại, so với năm 2016, năm 2017 hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng hóa lậu qua địa bàn đã được kiềm chế rất đáng kể. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018.

Theo thông lệ, cứ vào dịp này một số mặt hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết như đường, bia, rượu, thuốc lá… có xu hướng tăng cao. Các đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng lậu vì thế dùng mọi thủ đoạn để đưa hàng hóa thẩm lậu từ nước ngoài vào Việt Nam.

Bên cạnh vấn nạn hàng lậu, Quảng Trị hiện vẫn còn phải đối mặt với vấn nạn hàng giả, hàng nhái gây nguy hiểm cho người tiêu dùng.

Theo báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường Quảng Trị, tại những địa điểm như chợ Đông Hà, tuyến QL1A từ Ngã Tư Sòng, xã Cam An, huyện Cam Lộ đến Dốc Miếu, xã Gio Phong, huyện Gio Linh và tại Trung tâm Thương mại Lao Bảo, tỷ lệ các cơ sở kinh doanh các mặt hàng mỹ phẩm, áo quần, đồ điện, điện tử làm giả nhãn mác, nhãn hiệu Thái Lan, vi phạm sở hữu trí tuệ hiện vẫn còn chiếm từ 5 - 10%. Tuy nhiên, qua tìm hiểu chúng tôi được biết, đây chỉ là những con số ước lượng mang tính chất tương đối, còn thực tế con số đó có thể cao hơn nhiều lần.

Thanh Bình