Tên lửa Tomahawk của Mỹ được phóng đi từ tàu chiến. Ảnh: USNV

Đài CNN của Mỹ ngày 1-8 dẫn thông báo của một quan chức cấp cao thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo Lầu Năm Góc sẽ phóng thử tên lửa hành trình phi hạt nhân tầm trung mới trong vài tuần nữa.

Mẫu tên lửa hành trình phi hạt nhân này sẽ được phóng thử từ bệ phóng di động triển khai trên mặt đất. Nó có tầm bắn trong khoảng 500-5.500km, tức bị cấm hoàn toàn bởi INF.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hôm nay (2-8) là ngày INF chính thức hết hiệu lực. Cả Nga và Mỹ đều ra tuyên bố xác nhận việc này.

Động thái của Mỹ cũng không bất ngờ bởi quân đội Mỹ hồi tháng 3 tuyên bố thử tên lửa hành trình có tầm bắn 1.000km vào tháng 8 và một tên lửa khác có tầm bắn 3.000-4.000km sau đó vài tháng. Sau khi phóng thử, Mỹ sẽ biên chế hai loại tên lửa này trong 2-5 năm tới. 

Theo CNN, Mỹ chưa đề cập việc triển khai các mẫu tên lửa tầm trung đến căn cứ ở châu Á và châu Âu. Nga từ lâu khẳng định nếu Mỹ đưa tên lửa hành trình đến châu Âu sau khi INF đổ vỡ, Moscow sẽ đáp trả bằng biện pháp quân sự. 

Trung Quốc và Triều Tiên được cho là cũng có phản ứng tương tự Nga nếu các mẫu tên lửa được triển khai tới châu Á.

INF được Mỹ ký với Liên Xô, nay là Nga từ năm 1987, cấm hai nước sản xuất, vận hành tên lửa phóng từ mặt đất có tầm bắn 500-5.500km. Hiệp ước này có vai trò quan trọng giúp chấm dứt nghi kị giữa hai siêu cường quân sự hậu Chiến tranh Lạnh.

Nga và Mỹ đã nhiều lần cáo buộc nhau vi phạm hiệp ước INF. Mỹ tuyên bố Nga đã thử nghiệm và triển khai tên lửa hành trình phóng từ mặt đất 9M729 có tầm bắn hơn 500km đến 5.000km, trái với quy định của hiệp ước và lấy đây làm cớ rút khỏi thỏa thuận.

Nga bác bỏ cáo buộc của Mỹ, đồng thời cho rằng chính Washington đã vi phạm INF khi triển khai bệ phóng Aegis Ashore MK-41 tới châu Âu, vốn có thể sử dụng để phóng tên lửa Tomahawk phiên bản mặt đất. Sau khi Mỹ rút khỏi INF, Nga có động thái tương tự để trả đũa.

Thiện Minh