Ảnh minh họa. US Today. 

Sau khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA 2015, Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như vẫn đang cố gắng làm tê liệt nền kinh tế vốn có xương sống là ngành xuất khẩu dầu mỏ của Iran và buộc nước này từ bỏ tham vọng hạt nhân và chương trình tên lửa đạn đạo cũng như ngừng hỗ trợ cho các chiến binh ở Syria, Yemen, Lebanon và nhiều khu vực khác của Trung Đông.

Trước đó, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã tuyên bố rằng Iran sẽ tiếp tục bán dầu bất chấp “cuộc chiến kinh tế” do Washington khởi xướng. Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cũng cho rằng hành động “bắt nạt” của Mỹ sẽ phản tác dụng và khiến Washington thêm bị cô lập.

Washington đã cam kết sẽ ngừng tất cả các hợp đồng mua dầu thô từ Iran trên toàn cầu, tuy nhiên, 8 nước và vùng lãnh thổ bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Italia, Hy Lạp, Đài Loan và Thổ Nhĩ Kỳ, có thể sẽ tiếp tục được nhập khẩu dầu từ Iran mà không bị trừng phạt. Xuất khẩu dầu thô đóng góp 1/3 thu nhập của chính phủ Iran.

“Hơn 20 nước nhập khẩu dầu từ Iran đã giảm hoàn toàn lượng dầu thô nhập khẩu, tương đương với khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, khỏi thị trường. Iran đã mất khoảng hơn 2,5 tỷ USD từ doanh thu xuất khẩu dầu mỏ tính từ tháng 5 đến nay”, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết.

Ông Pompeo cho biết lệnh miễn trừ trừng phạt được ban hành đối với các nước giảm đáng kể lượng dầu nhập khẩu từ Iran trong suốt 6 tháng qua, cũng như để “đảm bảo một thị trường có nguồn cung tốt”. Các trường hợp ngoại lệ này sẽ có thời hạn trong 180 ngày.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn đưa ra các lệnh trừng phạt một cách chậm rãi do lo ngại về việc gây ra sự tăng đột ngột trong giá dầu toàn cầu.

“Tôi có thể khiến việc xuất khẩu dầu của Iran xuống con số 0 ngay lập tức nhưng điều đó sẽ gây sốc thị trường. Tôi không muốn tăng giá dầu”, ông Trump cho biết.

Xuất khẩu dầu của Iran đạt đỉnh 2,8 triệu thùng/ngày vào tháng 4 vừa qua. Tuy vậy, tình hình đang xấu đi. Theo số liệu của Wood Mackenzie, một công ty tư vấn về năng lượng, lượng dầu xuất khẩu đã giảm còn 1,8 triệu thùng/ngày và thậm chí còn có dự đoán rằng sẽ còn giảm xuống 1 triệu thùng/ngày vào thời gian tới.

Duy Tiến