Phát biểu nhân lễ kỷ niệm ngày Quốc khánh Afghanistan, Tổng thống Ghani nhấn mạnh: “Để người dân Afghanistan được tận hưởng những ngày lễ Eid al-Adha trong bầu không khí hòa bình, một lần nữa chúng tôi thông báo về một lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực từ ngày 20-8 và kéo dài đến tận ngày sinh đấng tiên tri Mohamed (20-11), với điều kiện lực lượng Taliban duy trì và tôn trọng lệnh ngừng bắn này”. 

Tổng thống Ghani kêu gọi phong trào Taliban tôn trọng những khát vọng của người dân Afghanistan về một nền hòa bình lâu dài và thực chất, đồng thời hối thúc các thủ lĩnh Taliban sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán hòa bình với Chính phủ Afghanistan dựa trên các giá trị và nguyên tắc của Hồi giáo. Tuyên bố ngừng bắn của Tổng thống Afghanistan ngay lập tức nhận được sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế. 

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng, kế hoạch này là sự phản hồi đối với lời kêu gọi hòa bình liên tiếp và rõ ràng của người dân Afghanistan. Ông nói: “Mỹ hoan nghênh tuyên bố của Chính phủ Afghanistan về lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào sự tham gia của Taliban. Kế hoạch này là hưởng ứng lời kêu gọi liên tiếp và rõ ràng vì hòa bình của người dân Afghanistan”. 
Tổng thống Ashraf Ghani đã ban bố lệnh ngừng bắn với phiến quân Taliban nhân dịp lễ Eid al-Adha.

Ông Pompeo đồng thời tuyên bố Mỹ và các đối tác quốc tế ủng hộ sáng kiến của Chính phủ và nhân dân Afghanistan, đồng thời kêu gọi Taliban tham gia. 

Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố Washington sẵn sàng hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho hòa đàm trực tiếp giữa Chính phủ Afghanistan với Taliban diễn ra một cách dễ dàng hơn, khẳng định rằng: “Không có bất kỳ trở ngại nào đối với các cuộc đàm phán. Giờ là thời khắc cho hòa bình”. 

Chia sẻ quan điểm này, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg và Chính phủ Pakistan cũng hoan nghênh tuyên bố của Tổng thống Afghanistan. Trong bài phát biểu đầu tiên trước cả nước sau khi tuyên thệ nhậm chức, tân Thủ tướng Pakistan Imran Khan cam kết cải thiện quan hệ với nước láng giềng Afghanistan.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ Taliban có chấp thuận kêu gọi ngừng bắn của Tổng thống Ghani hay không. Theo đó, ngay trong ngày 20-8, phong trào này xác nhận đã bắt cóc 3 chiếc xe buýt chở hơn 150 hành khách gần quận Khan Abad, tỉnh Kunduz, miền Bắc Afghanistan. 

Người đứng đầu Hội đồng tỉnh Kunduz, ông Mohammad Yusouf Ayubi cho biết, Taliban định bắt cóc các nhân viên chính phủ hoặc các thành viên lực lượng an ninh. Tuy nhiên, tính tới 17h ngày 20-8 (giờ Việt Nam), các lực lượng an ninh Chính phủ Afghanistan đã giải cứu được 149 người, trong đó có nhiều trẻ em và phụ nữ. 

Trong chiến dịch giải cứu này, các lực lượng an ninh Afghanistan đến nay đã tiêu diệt 7 tay súng Taliban. Hiện Taliban vẫn đang giam giữ 21 con tin khác. 

Trước đó, hôm 18-8, thủ lĩnh Taliban Maulvi Haibatullah Akhunzadah khẳng định sẽ không có hòa bình tại Afghanistan chừng nào “sự chiếm đóng” của nước ngoài vẫn còn tiếp tục, đồng thời nhấn mạnh rằng, cuộc chiến kéo dài 17 năm tại quốc gia Nam Á này chỉ có thể kết thúc thông qua đàm phán trực tiếp với Mỹ. 

Hôm 15-8, Taliban cũng đã thực hiện một vụ tấn công vào doanh trại quân sự chung của lực lượng an ninh ở tỉnh Baghlan, miền Bắc Afghanistan, khiến ít nhất 45 binh sĩ thiệt mạng. Đây cũng là cuộc tấn công thứ hai của nhóm phần tử Taliban nhằm vào lực lượng an ninh Afghanistan trong tuần này. 

Trước đó, ngày 13-8, Taliban cũng mở một cuộc tấn công nhằm vào một căn cứ quân sự ở phía bắc tỉnh Faryab, làm 17 binh lính Afghanistan thiệt mạng, 15 người bị thương và năm binh lính khác bị bắt giữ. Hồi đầu tháng này, Taliban đã tiến hành cuộc tấn công vào thành phố Ghazni trong 5 ngày. Ít nhất 466 người, trong đó có 40 thường dân, đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ giữa Taliban và các lực lượng an ninh Afghanistan ở Ghazni. 

Theo giới quan sát, với những gì từng xảy ra và tình hình thực tế đang diễn ra tại Afghanistan, không có gì đảm bảo là lệnh ngừng bắn sẽ được Taliban tôn trọng và khát vọng về một nền hòa bình lâu dài, thực chất của người dân quốc gia Nam Á này vẫn rất mong manh. Bên cạnh đó, tuyên bố của Tổng thống Afghanistan không đề cập tới các nhóm phiến quân khác, bao gồm cái gọi là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang hoạt động mạnh tại Afghanistan.

Afghanistan từ lâu đã rơi vào tình trạng an ninh bất ổn do các cuộc giao tranh giữa quân đội và phiến quân Taliban. Lợi dụng tình trạng rối ren trên, nhiều tổ chức khủng bố khác cũng đã thiết lập mạng lưới tại quốc gia này. 

Trong một thông báo phát đi hôm 19-8, Liên hợp quốc cho biết, chỉ trong sáu tháng đầu năm nay, các vụ tấn công liều chết, cũng như đụng độ giữa các phong trào Hồi giáo theo đường lối cứng rắn và lực lượng an ninh Afghanistan đã cướp đi sinh mạng của 1.600 thường dân - con số cao nhất trong thập kỷ vừa qua. 

Tính chung từ đầu năm 2009 tới nay đã có hơn 26.000 thường dân ở Afghanistan thiệt mạng và gần 49.000 người bị thương do xung đột vũ trang.

Khổng Hà (tổng hợp)