Nghị quyết trên do Mỹ soạn thảo và đã được toàn bộ 15 quốc gia thành viên HĐBA bỏ phiếu ủng hộ, là phản ứng của HĐBA trước vụ thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) mà Bình Nhưỡng tiến hành hôm 29-11 vừa qua.

Các lệnh trừng phạt mới của HĐBA LHQ nhằm cắt giảm tới gần 90% các sản phẩm dầu mỏ tinh chế xuất khẩu sang CHDCND Triều Tiên bằng việc đặt ra một mức trần 500.000 thùng mỗi năm, đồng thời yêu cầu cho hồi hương các lao động Triều Tiên ở nước ngoài trong vòng 24 tháng, thay vì 12 tháng như được đề xuất trước đây, tính từ thời điểm nghị quyết được thông qua.

Bên cạnh đó, các nguồn cung dầu thô cho Bình Nhưỡng cũng bị giới hạn ở mức 4 triệu thùng mỗi năm.

Nghị quyết cũng cấm CHDCND Triều Tiên xuất khẩu thực phẩm, máy móc, thiết bị điện, khoáng sản, gỗ, tàu thuyền. Ngoài ra, nghị quyết còn phong tỏa tài sản và cấm đi lại 15 cá nhân Triều Tiên và Bộ Các lực lượng vũ trang nhân dân Triều Tiên. 

Cũng theo nghị quyết mới, các thành viên LHQ sẽ phải kiểm tra hoặc bắt giữ tàu hàng của CHDCND Triều Tiên cập cảng tại các nước này nếu những tàu này vi phạm lệnh trừng phạt và các nước cũng được phép bắt giữ tàu CHDCND Triều Tiên trên vùng biển của mình.

Phiên bỏ phiếu thông qua Nghị quyết 2397 của Hội đồng Bảo an LHQ. Ảnh: Reuters.

Bày tỏ hoan nghênh đối với quyết định này của HĐBA, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres ca ngợi sự tiếp tục đoàn kết của HĐBA, điều mà ông cho là rất quan trọng để đạt được mục tiêu phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên và tạo ra không gian cho các sáng kiến ngoại giao nhằm đạt được mục tiêu trên bằng phương cách hòa bình.

Tổng Thư ký Antonio Guterres ủng hộ mong muốn của HĐBA có một giải pháp chính trị và ngoại giao hòa bình cho vấn đề Triều Tiên cũng như lời kêu gọi của HĐBA các bên phải nỗ lực hơn để giảm căng thẳng.

Người đứng đầu LHQ tái khẳng định cam kết của mình “làm việc” với tất cả các bên để đạt được mục tiêu trên, đồng thời kêu gọi các nước thành viên LHQ đảm bảo việc thực hiện đầy đủ các nghị quyết của HĐBA và gấp đôi các nỗ lực đưa năm 2018 trở thành năm bản lề trong việc đạt được hòa bình bền vững trên Bán đảo Triều Tiên.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã ca ngợi việc thông qua các lệnh trừng phạt mới này và cho rằng, cộng đồng quốc tế đã và đang nỗ lực vì hòa bình với CHDCND Triều Tiên.

Thông qua mạng xã hội Twitter, người đứng đầu Nhà Trắng viết: “Thế giới muốn hòa bình chứ không phải sự chết chóc”. Phía Mỹ cũng khẳng định mong muốn giải quyết vấn đề Triều Tiên bằng giải pháp ngoại giao và các biện pháp trừng phạt mới này là nhằm tăng áp lực để đạt được điều đó.

Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley nhấn mạnh, nghị quyết này đã gửi thông điệp cứng rắn tới CHDCND Triều Tiên rằng, các hành động khiêu khích sẽ tiếp tục được đáp trả bằng trừng phạt và sự cô lập. Trong khi đó, Đại sứ Anh tại LHQ Matthew Rycroft thì nói rằng HĐBA đã gửi một thông điệp rất mạnh mẽ và thống nhất tới CHDCND Triều Tiên rằng, Bình Nhưỡng phải chấm dứt chương trình hạt nhân và chương trình tên lửa đạn đạo liên lục địa của mình.

Về phần mình, Đại sứ Pháp tại LHQ Francois Delattre đã thể hiện sự tin tưởng rằng áp lực tối đa này là đòn bẩy tốt nhất để sớm đạt được một giải pháp chính trị và ngoại giao cho vấn đề Triều Tiên.

Mặc dù vẫn bỏ phiếu tán thành nghị quyết trừng phạt mới, nhưng Trung Quốc và Nga vẫn lên tiếng khẳng định các giải pháp hòa bình để hạ nhiệt căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên. Bắc Kinh nêu rõ, nghị quyết mới của HĐBA nhấn mạnh rằng, vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên phải được giải quyết hòa bình thông qua các biện pháp ngoại giao và chính trị.

Cho rằng căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên có nguy cơ “vượt khỏi vòng kiểm soát” sau nghị quyết trên, Trung Quốc kêu gọi Triều Tiên thực hiện nghiêm túc các yêu cầu của cộng đồng quốc tế và tuân thủ các nghị quyết của HĐBA, cũng như kiềm chế các vụ thử hạt nhân và tên lửa trong tương lai.

Trong khi đó, Nga cũng nhấn mạnh việc phóng tên lửa chiến lược từ lãnh thổ CHDCND Triều Tiên mà không có cảnh báo nào gây ra những mối đe dọa khủng khiếp với hoạt động hàng hải và hàng không trong khu vực, đồng thời đe dọa cuộc sống của người dân. Các hành động này phải chấm dứt ngay lập tức. Nga cũng kêu gọi các bên liên quan thiện chí và sẵn sàng thúc đẩy đối thoại chính trị cho vấn đề Triều Tiên.

Về phía giới chuyên gia, Nghị quyết 2397 mới được HĐBA LHQ thông qua được đánh giá sẽ là “cú đánh mạnh”, với những tác động lớn vào nền kinh tế vốn đang bị cô lập của CHDCND Triều Tiên. Nhà nghiên cứu Peter Ward thuộc Viện nghiên cứu Chính sách tại Seoul (Hàn Quốc) chỉ ra rằng, việc hạn chế nhập khẩu dầu sẽ cực kỳ có hại cho công nghiệp vận tải Triều Tiên, cho doanh nghiệp và người dân CHDCND Triều Tiên.

Ngoài ra, việc buộc hồi hương các lao động Triều Tiên ở nước ngoài sẽ cắt đứt các nguồn ngoại tệ quan trọng không chỉ cho chính phủ mà cho cả nền kinh tế của nước này.

Trong khi đó, chuyên gia về Đông Bắc Á tại Trường Kennedy của Đại học Harvard, ông John Park cho rằng, điều quan trọng là phải kiềm chế được những kỳ vọng về các biện pháp trừng phạt, vốn sẽ mất nhiều năm để gây tác động, khi mà Bình Nhưỡng đang đạt được nhiều tiến bộ trong các chương trình vũ khí với tốc độ được tính theo từng tuần, từng tháng.

Phía CHDCND Triều Tiên hiện chưa có bình luận về Nghị quyết 2397. Nhưng cựu Thứ trưởng Ngoại giao Kim Sung-han nêu rõ, dù nền kinh tế có bị ảnh hưởng, khả năng các lệnh trừng phạt này có thể buộc Bình Nhưỡng quay lại bàn đàm phán và chấm dứt chương trình phát triển vũ khí là không nhiều.

Khổng Hà