Nga được yêu cầu “trả lại ngay lập tức cho Ukraina, các tàu và thủy thủ bị bắt giữ” có liên quan đến sự cố hải quân vào tháng qua và cho phép các tàu Ukraina hoạt động từ do qua Eo biển Kerch cũng như Biển Azov trong tuyên bố hôm 21-12 được Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Robert Palladino đưa ra. 

Quyết định tài chính được thực hiện để thể hiện “tình đoàn kết” Lithuania và Vương quốc Anh, đồng thời tăng quỹ tài trợ cho Quân đội Ukraina, ông Palladino cho biết thêm.

Thông báo của Bộ Ngoại giao được đưa ra sau khi Chủ tịch Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraina Alexander Turchinov cho biết đất nước của ông sẽ sớm điều động các tàu đi qua Eo biển Kerch, bất chấp căng thẳng đang leo thang. Nếu Ukraina không cho thấy “Sức mạnh” trong vùng biển Azov, Nga sẽ “hợp pháp hóa việc xâm chiếm Crimea”, ông Turchinov trả lời phỏng vấn BBC.

Không muốn mất thêm 3 tàu nữa, ông Turchinov kêu gọi NATO giúp đỡ, giải thích rằng “sẽ rất hợp lý nếu các tàu NATO mà chúng tôi mời đến thăm các cảng biển Azov để đảm bảo Nga tuân thủ Luật pháp Quốc tế.”

Các tàu Hải quân Ukraina bị Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nga bắt giữ. Ảnh: RT

Các thượng nghị sĩ Mỹ đã đưa ra bản Nghị quyết hôm 20-12 để hỗ trợ ý tưởng này, kêu gọi Tổng thống Donald Trump trả đũa cái gọi là “hành động xâm lược của Nga” bằng cách “cầm đầu hoạt động gây rối tự tung tự tác đa quốc gia” trên Biển Đen” để ngăn chặn “yêu sách chủ quyền quá đáng của Liên bang Nga.” Nghị quyết đề xuất tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraina, mong muốn Bộ Ngoại giao Mỹ sớm phê chuẩn để trình lên Quốc hội.

Nghị quyết cũng kêu gọi hủy bỏ đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 1 và áp đặt thêm “lệnh trừng phạt” đối với Nga, thậm chí yêu cầu các quốc gia châu Âu không cho phép các tàu Hải quân Nga cập cảng để tiếp tế nhiên liệu.

Vào ngày 25-11, có 3 tàu Hải quân Ukraina, bao gồm 2 tàu chiến cố gắng tiến vào Eo biển Kerch, nhưng không có giấy phép thông quan từ Nga. Sau khi từ chối cảnh báo, các tàu bị Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nga bắn và bắt giữ cùng với 24 thủy thủ.

Các quan chức Nga gọi hành động của Ukraina là sự khiêu khích có chủ ý, tuyên bố 3 tàu cố tình phớt lờ ‘quy tắc hàng hải” và tất cả các quốc gia thông quan hòa bình đều được tự do sử dụng đường hàng hải này.

Mỹ đã hỗ trợ Quân đội Ukraina rất nhiều. Kể từ khi cuộc đảo chính được Mỹ hậu thuẫn để đưa chế độ Poroshenkov lên cầm quyền vào năm 2014, Washington cung cấp cho Kiev hoưn 1 tỷ USD viện trợ quân sự, và bổ sung 47 triệu USD mua sắm tên lửa chống xe tăng vào đầu năm nay. Ông Kurt Volker, đặc phái viên chính quyền Donald Trump vào tuần tuần này đến thăm Ukraina,  hứa hẹn bổ xung thêm 250 triệu USD vào “gói hỗ trợ tài chính quân sự nước ngoài”.

Trúc Phạm