Lãnh đạo Mỹ-Canada trong buổi ký thỏa thuận USMCA. Ảnh Reuters.

Sau cuộc trò chuyện giữa Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Tổng thống Mỹ Donald Trump, Văn phòng Thủ tướng Canada đưa ra một tuyên bố rằng hai vị lãnh đạo đã “thảo luận những bước tiếp theo trong giải quyết vấn đề thuế quan áp lên thép và nhôm”. Văn phòng này không đưa ra thêm một chi tiết nào khác.

Một tuyên bố của Nhà Trắng lại cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận các vấn đề thương mại song phương, nhưng cũng không có chi tiết nào khác được đưa ra.

Theo Reuters trích dẫn một nguồn tin giấu tên, cụm từ “những bước tiếp theo” được sử dụng với ý nghĩa chung chung. “Hiện chưa có một cuộc đàm phán cụ thể nào được diễn ra, hay được lên lịch. Thủ tướng (Canada) đề cập đến nó (cuộc đàm phán) mỗi khi ông thảo luận về vấn đề này”, nguồn tin giấu tên của Reuters cho biết.

Chính phủ của ông Trudeau phản đối mạnh mẽ các lệnh trừng phạt mà Tổng thống Mỹ Trump nói hồi cuối tháng 5-2018 rằng ông sẽ áp lên vì lý do an ninh quốc gia. Phia Ottawa công bố một loạt những biện pháp áp lên hàng hóa của Mỹ như một hành động đáp trả.

Tranh chấp thương mại này có nguy cơ làm lu mờ việc Canada đã đồng ý ký hiệp ước thương mại cấp khu vực giữa ba nước Bắc Mỹ hồi tháng 11-2018. Mặc dù các quan chức Canada ban đầu đề nghị Ottawa có thể không tham gia nếu những biện pháp trừng phạt vẫn còn có hiệu lực, ông Trudeau cuối cùng vẫn ký vào hiệp ước trên.

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Mexico-Canada mới (USMCA), được thiết kế để thay thế cho Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ 1994, hay còn gọi là NAFTA, mà ông Trump đã đe dọa từ bỏ nếu như không có những thay đổi lớn.

Một động thái như vậy có thể làm tê liệt nền kinh tế của Canada và Mexico, khi 75% hàng xuất khẩu mỗi tháng của hai nước đều xuất sang Mỹ.

Tuyên bố từ Văn phòng Thủ tướng Canada cũng cho biết rằng hai vị lãnh đạo đã thảo luận vấn đề tầm quan trọng của thương mại và việc làm ngay sau cuộc thảo luận để tái đàm phán NAFTA.

Mặc dù ông Trump ngày 1-12-2018 cho biết ông sẽ sớm đưa ra thông báo chính thức về ý định chấm dứt NAFTA, cho các nhà lập pháp 6 tháng để cân nhắc và thông qua USMCA, nhưng cho đến nay, ông vẫn chưa có động thái gì.

Duy Tiến