Những người di cư đến Mỹ tại một trạm kiểm soát biên giới ở El Paso, Texas. Ảnh Reuters.

Trong một thay đổi chính sách lớn, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20-12-2018 cho biết sẽ gửi lại những người di cư không phải người Mexico, những người đã vượt qua biên giới phía Nam của Mỹ, trở lại và chờ đợi ở Mexico trong thời gian mà yêu cầu xin tị nạn của họ được xem xét.

Chương trình có tên Quy định về bảo vệ người di cư này của Bộ An ninh Nội địa Mỹ là một trong hàng loạt các biện pháp được chính quyền ông Trump áp dụng nhằm tạo khó khăn hơn cho việc người di cư Trung Mỹ xin tị nạn vào Mỹ theo luật tị nạn của nước này.

Chính Tổng thống Mỹ cũng cho rằng hệ thống tị nạn đang bị lạm dụng. Ông Trump đang yêu cầu chi 5,7 tỷ USD cho bức tường dọc biên giới với Mexico, một biện pháp mà ông cho là có thể chặn dòng người nhập cư bất hợp pháp, nhưng lại không được Hạ viện Mỹ ủng hộ.

Sự bất đồng này dẫn đến việc chính phủ Mỹ phải đóng cửa một phần, kéo sang ngày thứ 34, và khiến 800.000 nhân viên liên bang không được trả lương.

Theo Reuters, một nguồn tin giấu tên trong chính phủ Mexico đã tiết lộ thông tin này, tuy nhiên lại không cho biết về những người thuộc quốc tịch nào sẽ bị trả về Mexico, mặc dù chính sách này nhằm giúp đối phó với số lượng người Trung Mỹ xin tị nạn tại Mỹ đang ngày một gia tăng.

Mỹ và Mexico đã tổ chức ít nhất hai cuộc gặp để tìm ra kế hoạch chi tiết cho việc gửi trả lại người di cư xin tị nạn vào Mỹ qua biên giới. Bộ An ninh Nội địa của Mỹ chưa đưa ra bình luận gì về việc khi nào chương trình này sẽ bắt đầu.

Hiện vẫn chưa rõ liệu Mexico sẽ là cách nào để có thể tạo điều kiện chỗ ở cho hàng ngàn người di cư xin tị nạn trong những tháng qua, thậm chí là hàng năm. Theo số liệu mà Reuters có được, có đến hơn 800.000 hồ sơ vẫn còn đang được chờ xử lý.

Tình hình vượt biên trái phép tại biên giới phía Nam của Mỹ đã giảm đáng kể so với những mức cao trong những thập kỷ qua. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số lượng người di cư Trung Mỹ, đi theo đoàn cả gia đình hay thậm chí là trẻ em không có người đi cùng, và đơn xin tị nạn đang có dấu hiệu “bùng nổ” trở lại.

Năm ngoái, khoảng 93.000 người đã xin tị nạn tại biên giới phía Nam của Mỹ, tăng 67% so với năm 2017.

Duy Tiến