Tàu USS Ronald Reagan và USS Nimitz trong một nhiệm vụ ở Biển Đông hôm 6/7. Ảnh Hải quân Mỹ/AP. 

Trong một tuyên bố được đưa ra ngày 13/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nhấn mạnh rằng Washington hiện coi hầu như tất cả các yêu sách hàng hải của Trung Quốc bên ngoài vùng biển được quốc tế công nhận là bất hợp pháp.

“Thế giới sẽ không cho phép Bắc Kinh coi Biển Đông là đế chế trên biển của mình. Mỹ sát cánh cùng các đồng minh và đối tác Đông Nam Á trong bảo vệ chủ quyền của họ với các tài nguyên ngoài khơi, phù hợp với quyền và nghĩa vụ theo luật quốc tế”, theo tuyên bố của Ngoại trưởng Mike Pompeo về “lập trường của Mỹ với các yêu sách hàng hải ở Biển Đông” được Bộ Ngoại giao Mỹ đăng tải ngày 13/7.

“Trung Quốc không có cơ sở pháp lý nào để đơn phương áp đặt ý chí của họ với khu vực. Bắc Kinh không đưa ra được cơ sở pháp lý hợp lý nào cho yêu sách ‘Đường chín đoạn’ ở Biển Đông kể từ khi đưa ra tuyên bố này vào năm 2009”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh, cho rằng phán quyết ngày 12/7/2016 của Tòa Trọng tài Thường trực đã bác bỏ yêu sách này.

Mặc dù Mỹ sẽ tiếp tục giữ thái độ trung lập trong các tranh chấp lãnh thổ, nhưng thông báo này đồng nghĩa với việc chính quyền Mỹ đứng về phía với Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam, tất cả đều phản đối các yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền đối với các khu vực hàng hải xung quanh các đảo, rạn san hô và bãi cạn.

“Có một số trường hợp rõ ràng trong đó (Trung Quốc) đang tuyên bố chủ quyền đối với các khu vực mà không quốc gia nào có thể yêu cầu một cách hợp pháp”, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một tờ thông tin kèm theo tuyên bố.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc về nhiều vấn đề, bao gồm đại dịch COVID-19, nhân quyền, chính sách của Trung Quốc tại Hong Kong và Tây Tạng cũng như cuộc chiến thương mại, đã khiến quan hệ hai nước xấu đi trong những tháng gần đây.

Duy Tiến