Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Osaka, Nhật Bản năm 2019. Ảnh AP. 

Hai nhà lãnh đạo có mặt tại cuộc họp của các nhà lãnh đạo của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) do Malaysia chủ trì.

Các nhà lãnh đạo châu Á Thái Bình Dương đã kêu gọi thương mại đa phương và cởi mở hơn để hỗ trợ sự phục hồi kinh tế, đồng thời cảnh báo chống lại các chính sách thương mại bảo hộ.

Sau khi lên nắm quyền vào năm 2017, ông Trump đã áp thuế đối với các sản phẩm trị giá hàng tỷ USD của Trung Quốc, điều này đã châm ngòi cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tại hội nghị cấp cao gần đây nhất của APEC vào năm 2018, các nước thành viên lần đầu tiên trong lịch sử không thống nhất được một thông cáo chung do Mỹ và Trung Quốc bất đồng về thương mại và đầu tư.

Trong cuộc họp diễn ra ngày 20/11, một số nhà lãnh đạo APEC dự kiến ra tuyên bố chống lại chủ nghĩa bảo hộ khi thế giới vật lộn với tác động kinh tế của đại dịch COVID-19.

“Khi chúng ta đối mặt với thách thức kinh tế lớn nhất của thế hệ này, chúng ta không được lặp lại những sai lầm của lịch sử bằng cách rút lui vào chủ nghĩa bảo hộ”, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern phát biểu tại Cuộc đối thoại CEO APEC. “APEC phải tiếp tục cam kết giữ cho thị trường mở và thương mại lưu thông”.

Chủ tịch Trung Quốc ngày 19/11 cho biết “chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa bảo hộ và bắt nạt cũng như phản ứng dữ dội chống lại toàn cầu hóa kinh tế” đã làm tăng thêm rủi ro và bất ổn trong nền kinh tế thế giới. Ông cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục cam kết với chủ nghĩa đa phương, cởi mở và hợp tác.

Các nhà lãnh đạo châu Á Thái Bình Dương khác cũng bày tỏ hy vọng rằng chính quyền Joe Biden sẽ tham gia nhiều hơn và hỗ trợ thương mại đa phương.

Thủ tướng Yoshihide Suga cho biết Nhật Bản đặt mục tiêu mở rộng Hiệp định toàn diện và tiến bộ cho hiệp định thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương trong ngày 20/11.

Ông Trump đã rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương, tiền thân của CPTPP. Mỹ cũng vắng mặt trong khối thương mại tự do lớn nhất thế giới, Hiệp định Đối tác Toàn diện Khu vực (RCEP) - một hiệp ước gồm 15 quốc gia được ký kết vào tuần trước.

Chính quyền Trump đã bị chỉ trích vì mức độ tham gia ngày càng thấp ở châu Á. Lần duy nhất ông tham gia hội nghị cấp cao APEC - được tổ chức thường niên - là vào năm 2017. Hội nghị cấp cao năm ngoái ở Chile đã bị hủy do các cuộc biểu tình bạo lực.

Duy Tiến (Theo Reuters)