Ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 15-1 tuyên bố không phải Tehran mà chính các nước châu Âu gồm Anh, Đức và Pháp đã vi phạm thỏa thuận hạt nhân năm 2015 khi không mua dầu mỏ từ Iran cũng như rút khỏi thị trường quốc gia này vì lo sợ lệnh trừng phạt của Mỹ, theo Reuters.

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif. Ảnh: AP

Ông Zarif cho rằng các quốc gia châu Âu đang bị Washington "bắt nạt". Anh, Đức và Pháp đã hứa giúp Tehran chống đỡ lệnh trừng phạt của Mỹ, song không thực hiện lời hứa đó. "Tương lai thỏa thuận giờ phụ thuộc vào châu Âu", ông Zarif nhấn mạnh.

Tuyên bố được đưa ra hai ngày sau khi Anh, Pháp và Đức kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp theo thỏa thuận 2015 vì cho rằng Tehran vi phạm các điều khoản của văn kiện. Tehran từ tháng 5-2019 đã lần lượt rút khỏi các cam kết chủ yếu nhất của thỏa thuận để trả đũa Mỹ và gây sức ép lên châu Âu.

Theo điều khoản của thỏa thuận hạt nhân, một bên tham gia có thể kiến nghị lên một ủy ban chung về việc một bên khác vi phạm thỏa thuận nghiêm trọng. Trong trường hợp tranh chấp không được giải quyết, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sẽ là bên đứng ra phân xử.

Việc châu Âu kích hoạt cơ chế nói trên có thể sẽ dẫn tới việc tái áp đặt các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc với Iran, đặt dấu chấm hết cho văn kiện này.

Sau bước đi của châu Âu, Bộ Ngoại giao Iran đã cảnh báo các quốc gia châu Âu sẽ phải đối mặt với "các hậu quả" sau động thái trên. Trong khi đó, Nga ủng hộ Tehran, cho rằng "không thấy có bất kỳ lý do nào" để kích hoạt cơ chế đó.

Đáng chú ý, cũng trong tuyên bố ngày 15-1, Ngoại trưởng Iran Zarif đã bác bỏ tiến hành mọi cuộc đàm phán hạt nhân trực tiếp với Mỹ. Ông Zarif nhắc lại chính Mỹ đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, vốn được xem là một trong "những thỏa thuận tốt nhất".

Thiện Nhân