Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạ Ma không chỉ là công trình văn hóa, lịch sử tri ân 64 chiến sĩ Hải quân Việt Nam anh dũng hy sinh trong trận hải chiến trên đảo Gạc Ma ngày 14-3-1988 khi chiến đấu bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, mà còn là điểm đến tham quan, tìm hiểu lịch sử góp phần giáo dục truyền thống kiên cường, bất khuất cho các thế hệ hôm nay và mai sau trong công cuộc xây dựng, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Cụm tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời”.

Cắt băng khánh thành Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma.

Trong số hơn 100 bản vẽ, mô hình, thuyết minh công trình gửi đến cuộc thi thiết kế, hai tác phẩm “Hành trình khát vọng” của nhóm kiến trúc sư ở Trung tâm nghiên cứu kiến trúc thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP Hồ Chí Minh và “Những người nằm lại phía chân trời” của Lý Thị Liễu - Công ty TNHH mỹ thuật - nhiếp ảnh Oanh Vũ, TP Hồ Chí Minh đã được tuyển chọn, phối thành đề án tổng thể Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma. 

Đại biểu dâng hương tại Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma.

Công trình được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa đặt viên đá đầu tiên khởi công xây dựng vào ngày 13-3-2015, trên diện tích 25.000m² và đã hoàn thành giai đoạn 1 với tổng kinh phí đầu tư hơn 150 tỷ đồng. 

Hạng mục chính công trình là Cụm tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời” với biểu tượng “Vòng tròn bất tử” được ví như trái tim Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, do nhà điêu khắc Lâm Quang Nới chỉ đạo thi công với khối lượng gần 300 tấn đá granite, trong đó có nhóm nhân vật tạo hình liền khối từ tảng đá nguyên hơn 14 tấn. 

Ông Nguyễn Hòa – Chủ tịch Liên đoàn Lao động Khánh Hòa tặng quà cho thân nhân liệt sĩ và tiếp nhận kỷ vật của liệt sĩ.

Hình tượng 9 chiến sĩ Hải quân Việt Nam trong cụm tượng đài với dáng đứng hiên ngang bất khuất dưới ngọn cờ Tổ quốc tung bay trước gió, tư thế sẵn sàng chiến đấu bảo vệ độc lập chủ quyền đất nước từ phía biển Đông. 

Bên cạnh đó là Quảng trường, Công viên Hòa Bình, phần đường dành cho người khuyết tật cùng với không gian sinh thái cây xanh, thảm cỏ…thu hút những cánh chim trời hội tụ về đây xây tổ ấm khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam và Bảo tàng ngầm lưu giữ những hiện vật, câu chuyện, hình ảnh về cuộc đời và gia đình của những chiến sĩ đã chiến đấu trên đảo Gạc Ma.

Thân nhân liệt sĩ xúc động trước di ảnh con em mình.

Kinh phí xây dựng công trình trích từ nguồn đóng góp của các tổ chức công đoàn, công nhân viên chức và người lao động cả nước trong Chương trình “Nghĩa tình Hoàng Sa - Trường Sa” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động tháng 3-2014. 

Bảo tàng ngầm tại Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma.
64 bông hoa là biểu tượng 64 liệt sĩ đã hy sinh trong trận hải chiến trên đảo Gạc Ma ngày 14-3-1988.

Ngoài việc trao tặng quà cho 11 thân nhân liệt sĩ, mỗi suất 30 triệu đồng, tại buổi lễ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tiếp nhận 20 tỷ đồng do các cấp công đoàn, công nhân, viên chức và người lao động trong nước đóng góp để xây dựng Khu tưởng niệm chiến sỹ Gạc Ma giai đoạn 2 và Khu tưởng niệm Nghĩa sỹ Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).

Hữu Toàn