Đây là một trong những hoạt động trong chương trình Kỷ niệm 65 năm Trường học sinh miền Nam trên đất Bắc (1954 - 2019) và 50 năm các thế hệ học sinh miền Nam thực hiện di chúc của Bác Hồ (1969 - 2019).

Cựu học sinh miền Nam vui mừng trong “Ngày trở về”.
Năm 1954, thực hiện Hiệp định Geneva về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, Bác Hồ, Trung ương Đảng và Chính phủ đã chủ trương lựa chọn một số con em cán bộ, chiến sỹ, gia đình cách mạng ở miền Nam đưa ra miền Bắc nuôi dạy để bảo vệ, gìn giữ, đào tạo, bồi dưỡng những “hạt giống đỏ” cho sự nghiệp cách mạng của đất nước. Trường học sinh miền Nam số 1 tại Đông Triều là một trong số những ngôi trường đó, trường xưa đặt tại xã An Sinh và Tân Việt, nay là phường Tràng An, thị xã Đông Triều (Quảng Ninh).

Ông Lê Minh Chính cho biết, dù năm tháng qua đi nhưng trong lòng mình vẫn luôn ghi nhớ công ơn của của bà con nơi đây. Đó là những năm tháng tuổi thơ từ miền Nam khói lửa chiến tranh ra miền Bắc, được Đảng, Bác Hồ và đồng bào nuôi nấng, dạy dỗ, trong đó có chính quyền và nhân dân Tràng An, thị xã Đông Triều.

Trung tướng Lê Ngọc Nam cùng các cựu học sinh miền Nam chuyển tặng 50 chiếc xe đạp cho học sinh nghèo vượt khó.

Ông Chính kể lại, trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt ấy, cuộc sống của bà con ta ở ngoài Bắc cũng vô cùng khó khăn, gian khổ, chỉ có nhà tranh, vách nữa, thiếu thốn mọi bề. Thế nhưng với các em học sinh miền Nam thì vẫn được dành những tình cảm đặc biệt, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để sinh sống học tập. Nhiều gia đình nhà cửa chật hẹp nhưng vẫn giúp cho học sinh miền Nam nơi ăn, chốn ở tốt nhất, chia nhau đến củ sắn, củ khoai những mong được ấm lòng trong những cơn đói. Đến ngày Tết, mặc dù vẫn còn đói khổ nhưng bà con vẫn sẵn lòng gánh từng thúng bánh chưng, bưng từng thúng hoa quả đến tận trường học động viên thày, trò miền Nam vơi bớt đi nhớ nhà…

Đoàn học sinh miền Nam khóa 10 dành tặng 25 phần quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Ông Phạm Đức Nam xúc động cho biết, trong số nhiều anh chị em học sinh miền Nam sau khi học xong không có điều kiện trở về thăm lại, nhưng trong lòng vẫn luôn nhớ về mảnh đất Tràng An. 

Đến nay gần 50 năm, từ một làng quê nghèo khó trong chiến tranh, Tràng An đã thực sự thay da, đổi thị, đời sống người dân được cải thiện, nhà cửa, đường làng, ngõ xóm đều khang trang, sạch đẹp. Ông Nam tỏ ra vui mừng hơn khi biết quê hương Tràng An đã phấn đấu, xây dựng đạt chuẩn nông thôn mới của cả nước.

Trung tướng Lê Ngọc Nam, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục xây dựng lực lượng (Bộ Công an) cũng bày tỏ niềm vui và xúc động trong ngày trở về thăm lại vùng đất năm xưa đã sinh sống và học tập. Đó là những kỷ niệm về tháng năm tuổi thơ, những ngày tháng sơ tán được người dân Tràng An yêu thương, đùm bọc. 

Và đến hôm nay Ngày trở về, Trung tướng Lê Ngọc Nam vui mừng báo cáo kết quả học tập và tu dưỡng của các thế hệ học sinh miền Nam năm xưa nói chung và khóa 10 (năm học 1972 – 1973) đều đã trưởng thành, hầu hết tốt nghiệp đại học, trên đại học. 

Nhiều người hiện là giáo sư, tiến sỹ, kỹ sư, bác sỹ, là tướng lĩnh cao và sỹ quan cao cấp trong quân đội, công an. Có đồng chí là ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng và là lãnh đạo của nhiều cơ quan Trung ương, địa phương… Đó cũng chính là niềm tự hào của học sinh miền Nam đã sống, làm việc, cống hiến, xứng đáng với sự đùm bọc, chăm sóc và lòng mong mỏi của bà con Tràng An…

Hôm nay, gặp nhau qua 50 năm, các cô, cậu học trò năm xưa, dù đã thành ông bà nội ngoại, nhưng vẫn một lòng nhớ ơn thầy cô, nhớ ơn đồng bào miền Bắc. Nhân “Ngày trở về” thăm quê hương Tràng An, với tình cảm tha thiết, đoàn học sinh miền Nam khóa 10 (năm học 1972 – 1973) đã hỗ trợ một số tiền để trồng cây che mát trên tuyến đường kiểu mẫu của khu Yên Sinh (phường Tràng An) và dành tặng cho 25 gia đình có hoàn cảnh khó khăn, với mỗi phần quà trị giá 2 triệu đồng. 

Đặc biệt, nhân dịp này đồng chí Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Chủ tịch danh dự “Quỹ bảo trợ học dân tộc thiểu số, học sinh nghèo” của Báo Công an nhân dân, thông qua Ban liên lạc Học sinh miền Nam khóa 10, gửi tặng 50 chiếc xe đạp do Công ty Võng xếp Duy Lợi ủng hộ cho 50 em học sinh nghèo vượt khó của phường Tràng An. 

V. Huy