Theo Tờ trình của Chính phủ, Luật Dân quân tự vệ được Quốc hội khoá XII thông qua ngày 23-11-2009, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2010. Sau hơn 9 năm thực hiện, Luật đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để xây dựng dân quân tự vệ vững mạnh và rộng khắp, nâng cao chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của dân quân tự vệ, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân, củng cố và tăng cường tiềm lực quốc phòng, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương, cơ sở.

Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ phát biểu tại phiên họp.

Tuy nhiên, nhiều chủ trương, quan điểm mới của Đảng, quy định của Hiến pháp năm 2013 liên quan đến dân quân tự vệ chưa được thể chế và cụ thể hoá. Một số quy định của Luật Dân quân tự vệ chưa thống nhất, đồng bộ với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quốc phòng và pháp luật có liên quan. Nhiều vấn đề mới phát sinh trên thực tiễn liên quan đến dân quân tự vệ chưa được điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa đầy đủ, đã bộc lộ nhiều hạn chế, vướng mắc, bất cập về xây dựng, huấn luyện, đào tạo, hoạt động và bảo đảm chế độ, chính sách cho dân quân tự vệ. Do đó, việc xây dựng, ban hành Luật Dân quân tự vệ (sửa đổi) là cần thiết.

Dự thảo Luật gồm 8 chương, 50 điều (giảm 1 chương, 16 điều so với Luật Dân quân tự vệ năm 2009).

Thường trực UBQPAN nhất trí về sự cần thiết phải sửa đổi Luật Dân quân tự vệ năm 2009 nhằm thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Đảng, quy định của Hiến pháp năm 2013 về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, lĩnh vực quốc phòng; khắc phục được những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng  mắc, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện Luật Dân quân tự vệ, bảo đảm sự đồng bộ, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về dân quân tự vệ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.

Toàn cảnh phiên họp.

Tại Phiên họp, các đại biểu đã phát biểu, góp ý kiến về vị trí, chức năng của dân quân tự vệ (Điều 2); nguyên tắc tổ chức, hoạt động của dân quân tự vệ (Điều 4); nhiệm vụ của dân quân tự vệ (Điều 5); tổ chức, mở rộng lực lượng dân quân tự vệ (Điều 16)…

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ đề nghị Ban soạn thảo rà soát các quy định về vị trí, chức năng nhiệm vụ của dân quân tự vệ để đảm bảo tính hợp lý, nhất là các quy định về nhiệm vụ của dân quân tự vệ tại Điều 5, bởi đây là quy định đặc biệt quan trọng, là cái gốc để thiết kế các nội dung của luật.

Cơ bản tán thành với những quy định về tổ chức, biên chế, vũ khí, trang bị cho lực lượng Dân quân tự vệ, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Ban soạn thảo làm rõ thêm các quy định về phân định nhiệm vụ, cơ chế hoạt động để từ đó có cơ chế, chế độ phù hợp; phân tích, đánh giá rõ thêm về tổ chức tự vệ trong doanh nghiệp để đảm bảo hợp lý, khả thi.

Đại biểu phát biểu tại phiên họp.

Đối với Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, đảm bảo tính tương ứng trong hai lực lượng Quân đội và Công an. “Công an cấp xã và Trưởng Công an xã hiện nay đang dần chính quy hoá, trong khi Luật này vẫn để Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã là sỹ quan dự bị thì có hợp lý hay không? Hai lực lượng này về quân hàm phải tương ứng, ngang nhau, kể cả trong thời bình hay chiến tranh” – Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Về chế độ chính sách của dân quân tự vệ, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát lại các quy định về chi ngân sách để đảm bảo tính khả thi, tránh mâu thuẫn với các luật khác và phù hợp với thực tiễn cải cách tiền lương của Đảng, Nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ yêu cầu Ban soạn thảo trên cơ sở thảo luận hôm nay tiếp tục nghiên cứu kỹ, có tiếp thu giải trình. Sau đó chuyển cho UBQPAN thẩm tra sơ bộ để hoàn thiện, báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp gần nhất.


Quỳnh Vinh