Tham dự buổi công bố kết luận có ông Trần Văn Mây, Cục trưởng Cục 3, Thanh tra Chính phủ, chủ trì buổi công bố; đại diện các sở, ban, ngành TP HCM, lãnh đạo huyện Củ Chi và 171 hộ dân có đất bị ảnh hưởng bởi dự án, đang khiếu nại.

Dự án Sài Gòn Safari có diện tích hơn 485ha, trong đó diện tích phải thu hồi rất rộng (456,85ha). Dự án được cấp phép từ năm 2004, là dự án trong lĩnh vực văn hóa du lịch nhưng UBND TP HCM chưa thực hiện đúng trình tự pháp lý theo quy định. 

UBND TP HCM giao cho Công ty TNHH MTV Thảo Cầm Viên Sài Gòn làm chủ đầu tư dự án trong khi đơn vị này không đủ năng lực triển khai thực hiện. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến dự án chưa triển khai được, kéo dài nhiều năm.

Hàng trăm hộ dân có đất bị ảnh hưởng bởi dự án tham dự và nêu nhiều ý kiến tại buổi công bố quyết định thanh tra.

Trong nhiều nguyên nhân dẫn đến sự kéo dài của dự án này, Thanh tra Chính phủ xác định có nguyên nhân chủ quan là do các cơ quan chức năng của thành phố chưa cố gắng tìm giải pháp phù hợp để báo cáo xin chỉ đạo của Thủ tướng. 

Đặc biệt, về công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, Thanh tra Chính phủ xác định, phương án giá đưa ra có một số nội dung không phù hợp quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm đó, cũng như việc áp giá đền bù chưa phù hợp làm phát sinh chi phí đền bù tăng 104,7 tỷ đồng.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra 705 hồ sơ đền bù, thì có đến 578 hồ sơ theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất trồng cây hằng năm (màu, lúa màu) hoặc đất trồng cây lâu năm (màu, vườn, thổ vườn). 

Tuy nhiên, huyện đã áp giá “đất vườn gò trong khu dân cư” với đơn giá 150.000 đồng/m², cao gấp đôi đất trồng cây lâu năm. Việc này khiến số tiền phải chi tăng thêm hơn 104,7 tỷ đồng.

Đáng nói là số tiền này đã được chi trả đủ cho 689/705 hộ dân. Qua thanh tra về số tiền đền bù này dù chưa phát hiện có dấu hiệu vụ lợi, nhưng Thanh tra Chính phủ cho rằng cần phải kiểm điểm một cách nghiêm khắc. Tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình, đại diện các bộ, ngành trung ương đều thống nhất không thu hồi lại từ người dân, nhưng UBND TP HCM phải cân đối nguồn vốn từ ngân sách để chi trả, hỗ trợ.

Chính vì sự bất hợp lý này đã khiến người dân có nhiều ý kiến tại buổi công bố. Bà Hồng Vân và một số hộ dân cho rằng trong 705 hộ dân bị thu hồi đất mà có tới gần 600 hộ được chi sai. Đây là con số quá lớn, cần xem xét lại, dù gì số tiền đó cũng là tiền thuế của dân, phải được sử dụng đúng và công bằng.

Trong những năm qua, nhiều hộ dân có đất bị ảnh hưởng bởi dự án đã liên tục khiếu nại, kiến nghị. Thanh tra Chính phủ xác định nguyên nhân cơ bản dẫn đến khiếu kiện hiện nay là do kể từ khi thu hồi đất đến nay đã gần 14 năm, nhưng dự án chưa triển khai xây dựng và có sự so bì về tiền đền bù giữa các hộ dân có đất bị thu hồi như nêu trên.

Một vấn đề quan trọng liên quan đến dự án này là chuyện phải khẩn trương xây dựng khu tái định cư để bố trí nơi ở cho những hộ dân đã đăng ký tái định cư. Nội dung này là một trong những kiến nghị của Thanh tra Chính phủ để Thủ tướng chỉ đạo Chủ tịch UBND TP HCM thực hiện. Hiện nay, dù đã có mặt bằng và nguồn vốn nhưng khu tái định cư vẫn chưa được xây dựng. Trong khi theo quy định, khu tái định cư phải được thực hiện đồng thời với giải phóng mặt bằng.

Trong thời gian chưa xây dựng xong khu tái định cư thì UBND TP HCM cần tìm nơi tạm cư, chi tiền tạm cư cho các hộ này, đồng thời chỉ đạo UBND huyện Củ Chi và Công ty Thảo Cầm Viên Sài Gòn có phương án, biện pháp hữu hiệu để quản lý diện tích đất đã được giải phóng mặt bằng của dự án, cương quyết không để người dân tái sử dụng.

Bà Vũ Thị Diệu Thúy, Phó trưởng Đoàn Thanh tra cho biết, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình đã đồng ý với những kiến nghị của Thanh tra, yêu cầu UBND TP HCM tổ chức thực hiện. Báo cáo kết quả thực hiện cho Thủ tướng trước ngày 1-7.

Phú Lữ