Sự kiện này diễn ra chỉ ít tháng sau ngày nhân dân ta giành toàn thắng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, làm cho không khí phấn khởi của 17 triệu người dân CHDC Đức càng tăng lên gấp bội. Các cơ quan truyền thông đại chúng, các trường học, đường phố, công sở, đơn vị bộ đội, nhà máy, nông trường… đâu đâu cũng treo ảnh Tổng Bí thư Lê Duẩn.

Sự kính trọng đối với những người đại diện của dân tộc Việt Nam thể hiện trước hết ở sự đón tiếp nồng nhiệt của lãnh đạo và nhân dân nước bạn. Tổng Bí thư Erich Honecker, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Willi Stoph, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Horst Sindermann, Chủ tịch Quốc hội Geralt Goetting, đông đảo các Ủy viên Bộ chính trị Trung ương Đảng, các thành viên Chính phủ, các tướng lĩnh hàng đầu của Quân đội nhân dân quốc gia, những người đứng đầu các đảng phái, tổ chức xã hội, cơ quan, đoàn thể ra tận chân cầu thang đón Tổng Bí thư Lê Duẩn và các vị cùng đi.

Cuộc đón tiếp dọc đường từ sân bay về biệt thự của Đoàn dài gần 30km, diễn ra như một ngày hội lớn, làm nhớ lại cuộc thăm hữu nghị lịch sử của Bác Hồ trên đất nước này 18 năm trước. Tôi náo nức nhìn Quốc kỳ hai nước phấp phới trên những khung cửa sổ các tòa nhà cao tầng được trang trí lộng lẫy. Gần một nửa triệu nhân dân Berlin đổ xuống đường vẫy cờ và hoa nhiệt liệt chào mừng những người bạn quí từ Việt Nam Anh hùng. Các em thiếu nhi tung cao những chiếc khăn quàng xanh và đỏ.

Lòng vui sướng của mọi người đi đón tiếp Đoàn lộ rõ trên nét mặt, trong ánh mắt, nụ cười, trong tiếng reo mừng vang dậy khắp thành phố. Trong đoàn người hân hoan, kéo dài không ngớt, nổi bật lên rất nhiều chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Duẩn, Tổng Bí thư Erich Honecker và các khẩu hiệu đủ màu: “Nhiệt liệt chào mừng thắng lợi vĩ đại của nhân dân Việt Nam”, “Sự nghiệp chính nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chiến thắng”, “Chúng tôi gửi lời chào đến nhân dân Việt Nam Anh hùng”, “Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhất định sẽ được thực hiện”…

Với riêng chúng tôi, những người Việt Nam đang sống, công tác và học tập trên nước bạn, lại có dịp chứng kiến những tình cảm hữu nghị thắm thiết của những người anh em trên quê hương của Marx và Engels. Là phóng viên của Thông tấn xã Việt Nam thường trú tại CHDC Đức, tôi hân hạnh tham gia đoàn nhà báo tháp tùng Tổng Bí thư Lê Duẩn. Đó là một chuyến công tác đặc biệt trong đời mà mãi mãi tôi không bao giờ quên.

Tổng Bí thư Lê Duẩn thăm một cơ sở sản xuất. (Ảnh tư liệu năm 1979).

Đã nhiều năm trôi qua, tôi vẫn như sống lại không khí tưng bừng của thành phố Halle khi Tổng Bí thư Lê Duẩn về thăm. Từ nhà ga trung tâm vào thành phố, nhân dân đứng hai bên đường giương cao cờ hoa, khẩu hiệu và chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Wilhelm Pieck, Tổng Bí thư Lê Duẩn, Tổng Bí thư Erich Honecker. Đặc phái viên tháp tùng Tổng Bí thư Lê Duẩn là Werner Lamberz, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng – người đã được Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp trước đó gần một năm tại Hà Nội, khi ông dẫn đầu một đoàn cán bộ cao cấp của Đảng xã hội chủ nghĩa Thống nhất Đức (SED) sang thăm Việt Nam.

Nồng nhiệt chào mừng Tổng Bí thư Lê Duẩn và các vị cùng đi tại Halle có: Werner Felfe, Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị, Bí thư Thứ nhất Tỉnh ủy Halle, các vị lãnh đạo Đảng và Chính quyền trong tỉnh và các Bộ trưởng: Bộ Công nghiệp hóa chất, Bộ Nông nghiệp…

Tại thành phố Halle, Tổng Bí thư Lê Duẩn đến thăm Xí nghiệp Hóa chất Buna và Hợp tác xã nông nghiệp Teuschental.

Cuộc mít tinh trưa 17/10/1975 tại Xí nghiệp Hóa chất Buna được ghi nhận là một biểu hiện rất đẹp của tình cảm giai cấp giữa những người cùng phấn đấu cho một lý tưởng chung. Cả một biển người sôi động hẳn lên khi Tổng Bí thư Lê Duẩn xuất hiện trên lễ đài. Tổng Bí thư của chúng ta cũng rất cảm động. Ông giơ tay vẫy chào quần chúng, miệng cười tươi, thể hiện tình thân ái của người đồng chí từ phương xa tới. Ông không đọc diễn văn đã chuẩn bị sẵn. Ông trìu mến nhìn xuống biển người và nói rằng, ông được đến thăm một xí nghiệp hóa chất nổi tiếng do những người công nhân tài giỏi đang làm chủ mà cảm thấy sung sướng, hạnh phúc như “trở về nhà”. Biển người đang sôi động như lắng xuống khi nghe ông kể lại ước mơ của ông hồi niên thiếu:

- “Các đồng chí ạ, bấy giờ tôi muốn làm một người công nhân để hoạt động cách mạng nhưng không có điều kiện để thực hiện. Hôm nay, được thấy các đồng chí là những người công nhân của nước Cộng hòa Dân chủ Đức xã hội huy hoàng cũng như cuộc đời hạnh phúc ngày nay của các đồng chí, tôi thấy như điều ước mơ năm xưa của mình đã được thực hiện”.

Hạnh phúc và tự hào, hàng nghìn người có mặt nồng nhiệt vỗ tay khi nghe những lời tâm sự từ đáy lòng của một nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Trong diễn văn đáp từ, Bí thư Thứ nhất Tỉnh ủy Halle cũng nói lên niềm hạnh phúc và tự hào ấy qua lời nói của Tổng Bí thư Lê Duẩn. Ông nói: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam do đồng chí Lê Duẩn đứng đầu, Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã và đang được thực hiện thắng lợi. Một nước Việt Nam thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giàu đẹp sẽ có những xí nghiệp như Buna và những hợp tác xã tiên tiến như Teuschental.

Từ biển quần chúng ấy, nhiều người đã đến cầm tay, ôm hôn Tổng Bí thư Lê Duẩn.

Trong những bản tin phát về nước, những người phóng viên chúng tôi không thể diễn tả hết tình cảm của các tầng lớp nhân dân nước bạn dành cho vị lãnh tụ và các vị thành viên Đoàn đại biểu của Đảng, Nhà nước ta. Cũng không thể viết trong tin rằng: Ấy là những ngày cuối thu, gió lạnh, trời mưa… vậy mà khi tiễn Tổng Bí thư Lê Duẩn về nước vẫn có hàng vạn người có mặt với tất cả sự lưu luyến khôn nguôi… Cái lạnh là của thiên nhiên, của đất trời, nhưng từ những trái tim, những tấm lòng, hơi ấm của bầu bạn, sức nóng của tình hữu nghị như vẫn bay cùng Tổng Bí thư, vị lãnh tụ kính mến của chúng ta, đến tận Việt Nam, Tổ quốc muôn vàn thân yêu…

T.Đ.