Đáng chú ý là các nhóm tội phạm ngày càng sử dụng nhiều mạng truyền thông xã hội để bán hàng. Giới buôn lậu ngày càng có xu hướng dùng các bộ phận cơ thể sư tử, báo đốm và báo hoa mai để thay thế cho hổ. Tình trạng gia tăng các vụ việc thu giữ sản phẩm từ hổ, xương hoặc cao hổ ở một số quốc gia châu Á đã thúc đẩy các nhóm buôn lậu dần chuyển sang nguồn cung ứng các bộ phận từ những loài mèo lớn khác như báo gấm, báo tuyết và báo đốm.

UNODC ước tính hiện có hơn 12.000 cá thể hổ sống trong các cơ sở nuôi nhốt trên khắp thế giới, trong đó có 6.057 cá thể ở Trung Quốc, nhiều hơn quần thể hoang dã còn lại ở Ấn Độ và Đông Nam Á. Trong đó không ít cơ sở trong số này dính líu với các mạng lưới buôn lậu. Trái với nhu cầu gia tăng các sản phẩm từ hổ, nhu cầu về ngà voi và sừng tê giác trên thị trường tự do lại có dấu hiệu giảm liên tục.

Riêng về tê tê, báo cáo của UNOD cho thấy tình trạng buôn bán tê tê đã tăng gấp 10 lần từ năm 2014 đến 2018. Đặc biệt, các quần thể tê tê giảm mạnh ở châu Á và khiến Tây Phi, Trung Phi dần trở thành trung tâm buôn lậu tê tê, nhưng vảy tê tê thường được sử dụng làm thuốc ở một nước châu Á.

Kết quả phân tích dữ liệu thu giữ các sản phẩm động vật hoang dã từ 149 quốc gia và vùng lãnh thổ trong 2 thập kỷ qua đã tiết lộ quy mô của buôn lậu động vật hoang dã toàn cầu, đồng thời mô tả xu hướng tại các thị trường lậu về gỗ trắc, ngà voi, sừng tê giác, vảy tê tê, bò sát sống, mèo lớn và cá chình châu Âu.

Tuy nhiên, UNODC nhấn mạnh châu Á vẫn là khu vực có nhu cầu lớn nhất về động vật hoang dã. Đây là lục địa đông dân nhất và ngày càng nhiều người có thể mua những thứ mà trước đây họ không có điều kiện để mua. Trong khi đó, một trong các phương thức phổ biến góp phần cổ súy cho nạn buôn lậu động vật hoang dã chính là việc sản xuất, đăng tải các video Youtube.

Thực tế này khuyến khích người dân sống gần những khu vực có động vật sinh sống gia tăng săn bắt. Hệ quả là ngày càng có nhiều loài bò sát bị săn bắt để bán cho giới sưu tập làm cảnh thông qua các phương tiện trực tuyến, nhất là các đại lý trong các nhóm Facebook.

Không chỉ quan ngại với vấn đề buôn lậu động vật, UNODC còn cảnh báo vấn đề vệ sinh dịch tễ kém ở các chợ bất hợp pháp đã và sẽ khiến buôn bán động vật hoang dã chứa đựng nguy cơ toàn cầu đối với sức khỏe con người, với các bệnh từ động vật chiếm tới 3/4 số bệnh mới, gồm cả COVID-19.

Bảo Sơn