Liên quan đến vụ án, trước đó án sơ thẩm còn tuyên phạt Lâm Lương Quang (Giám đốc Công ty TNHH Hùng Cường) 15 năm tù, Châu Thanh Nhàn (làm dịch vụ giao nhận xuất nhập khẩu tự do) 9 năm tù, Tạ Quang Trình (làm dịch vụ giao nhận tự do) 10 năm tù cùng về tội “Buôn lậu”.            

Theo nội dung vụ án, ngày 30-12-2013, Công ty TNHH Tân Nhật Huy Vĩnh Đạt và Công ty TNHH Nhất Minh ký mở 10 tờ khai hải quan nhập khẩu hàng hóa. Tổng trị giá 10 container hàng theo tờ khai hải quan tương đương 930 triệu đồng, được công chức hải quan Nguyễn Phước Tường (đã chết trước khi vụ án được đưa ra xét xử) và Bùi Anh Tuấn thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn KV3 ký thông quan. Khi 10 container hàng trên đang vận chuyển ra khỏi cảng thì bị cơ quan chức năng kiểm tra phát hiện thực tế hàng hóa trong các lô hàng không đúng như khai báo, có hàng cấm và trị giá lô hàng lên tới 26,3 tỷ đồng. Theo xác định của Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, hàng hóa trong 10 container hàng nếu được khai báo đầy đủ phải đóng thuế gần 5 tỷ đồng.

Các bị cáo trong vụ án tại phiên tòa sơ thẩm.

Kết quả điều tra xác định, Hồ Há Chẩy (ngụ quận Bình Tân, đã bỏ trốn) là chủ lô hàng nói trên. Nhằm mục đích buôn lậu hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam, Hồ Há Chẩy thuê Lâm Lương Quang làm thủ tục nhập khẩu với giá 1,5 triệu đồng/tờ khai. Sau khi hàng về cảng, Quang đưa cho Châu Thanh Nhàn khai báo hải quan. Nhàn thuê Tạ Quang Trình (nhân viên dịch vụ truyền dữ liệu tại Cảng Vict) để làm thủ tục truyền dữ liệu khai báo hải quan điện tử từ Quang. 

Sau khi hoàn thành các thủ tục hình thức như quy trình nhập khẩu hợp pháp khác, Quang cùng các đồng phạm lấy hàng ra khỏi cảng mà không có công chức hải quan nào tham gia việc kiểm hóa. 

Theo điều tra, vào thời điểm trên, Nguyễn Phước Tường và Bùi Anh Tuấn được phân công trực tiếp kiểm hóa lô hàng trên theo tỷ lệ 5% nhưng không làm theo quy định. Theo đó, do Tường đã móc nối với Hồ Há Chẩy từ trước nên Tường không thực hiện kiểm hóa mà chỉ đạo người khác cắt seal, mở container, rạch thùng hàng giả tạo đã kiểm hóa. Còn Tuấn không trực tiếp kiểm hóa mà ký xác nhận kiểm hóa và ký xác nhận thông quan trên hệ thống dữ liệu hải quan, tạo điều kiện cho các đối tượng khác lấy hàng ra khỏi cảng.

Theo nhận định của VKS, đây là vụ án buôn lậu có số lượng và giá trị đặc biệt lớn, các bị cáo phạm tội có tổ chức, có sự phân công nhiệm vụ của từng thành viên và móc nối với cán bộ hải quan để thực hiện hành vi phạm tội. Bị cáo Bùi Anh Tuấn là công chức hải quan, được giao nhiệm vụ trực tiếp kiểm tra, giám sát hàng hóa, phòng chống buôn lậu song đã không thực hiện nhiệm vụ được giao, bỏ mặc cho đồng nghiệp câu kết với các đối tượng buôn lậu, ký khống và xác nhận việc kiểm hóa, tạo điều kiện cho Quang cùng đồng phạm buôn lậu số lượng hàng hóa đặc biệt lớn nhằm hưởng lợi bất chính, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 5 tỷ đồng tiền thuế.

Với tính chất mức độ nguy hiểm như trên, theo VKS, mức án tòa sơ thẩm tuyên 3 năm tù cho hưởng án treo là chưa nghiêm, chưa phục vụ được yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu nên cần thiết phải tăng mức hình phạt tù và không cho bị cáo được hưởng án treo.

A. Huy