Thời gian qua, đã có nhiều vụ án ma túy, hàng cấm, hàng lậu vận chuyển qua đường chuyển phát nhanh … bị phát hiện thông qua biện pháp nghiệp vụ của ngành công an. 

Song, đây chỉ là “tảng băng nổi”, vì chắc chắn, với sự dễ dàng trong việc gửi chuyển hàng hóa qua đường phát nhanh, tội phạm hình sự sẽ còn lợi dụng để hoạt động phi pháp;  khi bị phát hiện cũng khó có thể truy tìm được chủ của những bưu kiện này.

Trong vai một người cần chuyển một gói bưu kiện phát nhanh, tôi đến một bưu cục gần trung tâm hồ Hoàn Kiếm (TP Hà Nội). Nhân viên giao dịch phát cho tôi một tờ khai tự điền thông tin cá nhân; địa chỉ, số điện thoại người nhận và thông tin hàng hóa cần gửi; sau đó, cân trọng lượng gói bưu phẩm, thu tiền cước. 

Như vậy, thủ tục gửi một gói bưu phẩm đã hoàn tất. Cách làm này rõ ràng rất tiện ích cho khách hàng, nhưng cũng là lỗ hổng để  tội phạm hình sự lợi dụng chuyển phát nhanh để mua bán, vận chuyển ma túy, hàng cấm…

Xe khách cũng nhận gửi và vận chuyển bưu kiện phát nhanh.

Vừa qua, Đoàn kiểm tra liên ngành số 2 của Ban chỉ đạo 389 TP Hà Nội đã bất ngờ kiểm tra Công ty cổ phần  chuyển phát nhanh bưu điện, có trụ sở tại đường Láng, quận Đống Đa, TP Hà Nội. 

Qua kiểm tra phát hiện gần 13 nghìn bao thuốc lá ngoại và khoảng 25 nghìn điều thuốc lá xì gà loại nhỏ không có hóa đơn chứng từ, nguồn gốc xuất xứ. Số thuốc lá này được chuyển từ phía Nam ra Hà Nội tiêu thụ dưới dạng bưu kiện chuyển phát nhanh. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã bắt giữ 2 đối tượng.

Trước đó, Cục Hải quan TP Hà Nội đã phát hiện trong một kiện hàng từ Hà Lan gửi về Việt Nam có dấu hiệu nghi vấn.  Qua kiểm tra bên trong kiện hàng có 9 túi đựng 26.700 viên ma túy tổng hợp. Cục Hải quan TP Hà Nội đã phối hợp với lực lượng chức năng Bộ Công an bắt giữ 3 đối tượng, khi các đối tượng này đến làm thủ tục tiếp nhận kiện hàng nêu trên.

Trong một diễn biến khác, Đội thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu 2 thuộc Chi cục Hải quan chuyển phát nhanh - Cục Hải quan TP Hà Nội phối hợp với Bưu cục Ngoại dịch, Trung tâm khai thác vận chuyển Bưu điện TP Hà Nội kiểm tra thực tế 2 bưu phẩm dưới dạng quà biếu, quà tặng được gửi từ Anh và Mỹ. Người nhận có địa chỉ tại tỉnh Cao Bằng. 

Kết quả kiểm tra phát hiện có nhiều bộ phận của súng quân dụng. Có thể, các đối tượng đã chia tách các bộ phận của khẩu súng, gửi thành các bưu kiện khác nhau về Việt Nam để tránh bị phát hiện...

Với sự dễ dàng trong việc gửi thư từ, bưu phẩm, bưu kiện như đã nêu ở trên, nếu phát hiện thấy có vi phạm, hoặc hậu quả xảy ra thì cũng rất khó điều tra, xử lý, truy tìm thủ phạm. Bởi, các thông tin trên phiếu gửi đều do tự khai. Ngay cả có chứng minh nhân dân, thì việc làm giả giấy chứng minh nhân dân cũng khó biết bằng mắt thường.

Theo thống kê, ngoài các đơn vị đã có bề dày hoạt động chuyển phát nhanh của thuộc Tập đoàn Bưu chính viễn thông và Tập đoàn Viettel, thì hiện nay, cả nước có hàng trăm doanh nghiệp được cấp phép hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính ở Việt Nam. 

Đó là chưa kể đến một đội ngũ hùng hậu các xe khách chạy tuyến cũng nhận chuyên phát nhanh hàng hóa bằng đường bộ.  Là những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển bưu phẩm, bưu kiện, để cạnh tranh và tồn tại, một số doanh nghiệp luôn thu hút khách hàng bằng giá cả, thái độ phục vụ  và giảm thiếu các thủ tục, thậm chí là làm ngơ, không cần quan tâm khách hàng gửi hàng hóa gì, miễn sao có nhiều bưu kiện, bưu phẩm vận chuyển để tính cước phí, thu lợi nhuận cho dù, đã có qui định những mặt hàng nghiêm cấm gửi qua đường chuyển phát nhanh. Vì vậy, đã đến lúc cần có những qui định cụ thể để bịt chặt lỗ hổng, không để bọn tội phạm lợi dụng loại hình chuyển phát nhanh để phạm tội.

Chúng tôi đề nghị, thay vì người gửi tự khai nhân thân, thì khi gửi thư từ, bưu kiện, bưu phẩm chuyển phát nhanh cần xuất trình chứng minh nhân dân, căn cước công dân. Những hàng hóa khi gửi, nếu có điều kiện thì nên đóng gói trực tiếp tại đơn vị chuyển phát nhanh, không nên để người gửi tự đóng gói ở nhà rất khó phát hiện hàng hóa bên trong là gì. 

Cần áp dụng các biện pháp nghiệp vụ trong việc kiểm tra, soi chiếu hàng hóa gửi qua đường phát nhanh. Chỉ có đơn vị nào có năng lực, mới cấp giấy phép kinh doanh loại hình này. 

Khi phát hiện có dấu hiệu của hàng lậu, hàng cấm, ma túy, hoặc vũ khí, chất nổ… trong bưu kiện, bưu phẩm cần có lực lượng kịp thời phối hợp để cơ quan chức năng xác minh làm rõ. 

Bên cạnh đó, cũng cần có chế tài xử lý đối với những cá nhân, đơn vị để “lọt lưới” hàng cấm, hàng lậu trong quá trình tiếp nhận và vận chuyển hàng cấm, hàng lậu bằng hoạt động chuyển phát nhanh…

Đào Minh Khoa