Theo đó, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố 13 bị can có liên quan. 6 bị can bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” nguyên là lãnh đạo của GPBank gồm: Tạ Bá Long (SN 1955), nguyên Chủ tịch HĐQT GPBank;  Đoàn Văn An (SN 1958), nguyên Phó Chủ tịch HĐQT; Phạm Quyết Thắng (SN 1973), nguyên Tổng Giám đốc; Đỗ Trung Thành (SN 1970), nguyên Phó Tổng Giám đốc; Nguyễn Văn Thành (SN 1977), nguyên Phó Trưởng phòng Tái thẩm định và Phê duyệt tín dụng; Nguyễn Thuỳ Dương (SN 1980), chuyên viên.

4 bị can nguyên là lãnh đạo của PGBank chi nhánh TP Hồ Chí Minh bị đề nghị truy tố tội “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” gồm: Lương Hồng Thái (SN 1981), nguyên Phó Giám đốc chi nhánh; Nguyễn Toàn Thắng (SN 1974), nguyên Phó Giám đốc chi nhánh; Nguyễn Thanh Tuấn (SN 1977), nguyên Trưởng phòng Hỗ trợ tín dụng; Lê Ngọc Thắng (SN 1985), chuyên viên.

3 bị can bị đề nghị truy tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” gồm: Phùng Ngọc Khánh (SN 1963), nguyên Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sài Gòn One Tower, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP M&C; Nguyễn Trọng Hiếu (SN 1977), nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phát triển Điện lực Sài Gòn; Kim Văn Bộ (SN 1973), nguyên Phó Giám đốc Công ty CP Phát triển Điện lực Sài Gòn.

Hai bị can Tạ Bá Long và Đỗ Trung Thành.

Cho vay hơn 300 tỷ đồng với tài sản thế chấp ảo

Theo kết luận điều tra, Công ty Sài Gòn One Tower được thành lập để thực hiện Dự án Cao ốc Sài Gòn M&C. Nhằm sử dụng các căn hộ tại Dự án để huy động, vay vốn trái phép các tổ chức, cá nhân nên Phùng Ngọc Khánh với chức vụ là Phó Chủ tịch HĐQT Công ty Sài Gòn One Tower, đồng thời là Tổng Giám đốc Công ty M&C không thông qua HĐQT Công ty Sài Gòn One Tower ký hợp đồng phân chia sản phẩm sàn căn hộ hình thành từ Dự án và chuyển giao quyền chuyển nhượng/ bán sản phẩm sàn căn hộ của Công ty Sài Gòn One Tower cho Công ty M&C. Theo đó, Công ty M&C sẽ phải thanh toán cho Công ty Sài Gòn One Tower  giá trị của tài sản theo giá vốn công trình Dự án tại thời điểm khi công trình Dự án hoàn tất và đưa vào khai thác, kinh doanh.

Khoảng tháng 8-2011, Phùng Ngọc Khánh biết Nguyễn Trọng Hiếu, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Điện lực Sài Gòn có nhiều mối quan hệ với các tổ chức tín dụng nên đã gặp và nhờ Hiếu sử dụng các căn hộ tại Dự án Cao ốc Sài Gòn M&C để thế chấp vay vốn ngân hàng 300 tỷ đồng, và hứa chi cho Khánh 15%- 20% giá trị khoản vay. 

Sau đó, Hiếu đã gặp lãnh đạo GPBank là Tạ Bá Long,  Đoàn Văn An, Phạm Quyết Thắng đề nghị cho Công ty M&C của Khánh vay 300 tỷ đồng của GPBank. Tại các cuộc gặp gỡ, lãnh đạo GPBank đồng ý cho Công ty M&C của Khánh vay tiền, kèm điều kiện phải chi 10% trên tổng số tiền được vay (ngoài tiền trả gốc, lãi) cho lãnh đạo GPBank.

Tuy nhiên, sau khi kiểm tra hồ sơ, lãnh đạo GPBank nhận thấy, Dự án cao ốc Sài Gòn M&C đã thế chấp và vay vốn tại nhiều ngân hàng khác, không đủ điều kiện và không thể trực tiếp vay vốn của GPBank. Vì vậy, Hiếu và Khánh đã gặp lại lãnh đạo của GPBank đề nghị phương án, Công ty M&C sẽ làm thủ tục bán 6 căn hộ của Dự án cao ốc Sài Gòn M&C cho Công ty Điện lực Sài Gòn, sau đó Công ty Điện lực Sài Gòn sẽ làm hồ sơ vay vốn GPBank để thanh toán mua các căn hộ của Công ty M&C.

Bên cạnh đó, ngày 16-9-2011, Phùng Ngọc Khánh với vai trò là thành viên HĐQT, cổ đông lớn nhất của Công ty Khải Minh, ký biên bản thống nhất sử dụng  40.000 cổ phần (tự định giá 80 tỷ đồng) trong tổng số 215.000 cổ phần của Khánh tại Công ty Khải Minh (tự định giá là 430 tỷ đồng) đầu tư tại Công ty M&C bổ sung làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty Điện lực Sài Gòn tại GPBank.

Dự án chưa lập Báo cáo thẩm định giá trị tài sản nhưng ngày 19-9-2011, Lương Hồng Thái, Trưởng Ban; Nguyễn Toàn Thắng, Phó Ban; Nguyễn Hoàng Chương và Nguyễn Thanh Tuấn, Ủy viên Ban tín dụng chi nhánh vẫn ký biên bản phê duyệt đồng ý cấp tín dụng cho Công ty Điện lực Sài Gòn, sau đó xác định tài sản bảo đảm 6 căn hộ thuộc quyền sở hữu của Công ty M&C và có giá trị gần 358 tỷ đồng để hợp thức thủ tục hồ sơ vay vốn theo quy định của GPBank. 

Do giá trị khoản vay thuộc quyền phán quyết của Hội đồng tín dụng cấp cao GPBank nên GPBank chi nhánh TP Hồ Chí Minh đã chuyển toàn bộ hồ sơ, tờ trình lên Hội sở để tái thẩm định, phê duyệt. Tuy Công ty Điện lực Sài Gòn không đủ điều kiện vay vốn, chưa có Báo cáo tái thẩm định nhưng dưới sự chỉ đạo của Phạm Quyết Thắng, Đỗ Trung Thành thì Nguyễn Văn Thành và Nguyễn Thùy Dương vẫn lập, ký nháy văn bản phê duyệt.

Ngày 20-9-2011, các thành viên Hội đồng thẩm định giá gồm: Tạ Bá Long, Đoàn Văn An, Phạm Quyết Thắng, Đỗ Trung Thành... vẫn ký biên bản định giá cổ phần, xác định giá cổ phần của Công ty M&C là hơn 2,8 triệu đồng/cổ phần. 

Theo đó, quyền sở hữu 40.000 cổ phần Công ty M&C của Phùng Ngọc Khánh có tổng giá trị mệnh giá 80 tỷ đồng được định giá hơn 114,3 tỷ đồng; 215.000 cổ phần Công ty M&C thuộc quyền sở hữu của Công ty Khải Minh tổng giá trị mệnh giá 430 tỷ đồng được định giá hơn 614,4 tỷ đồng.

Ngày 23-9-2011, tại trụ sở GPBank Chi nhánh TP Hồ Chí Minh, Lương Hồng Thái, Phó Giám đốc chi nhánh và Kim Văn Bộ, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Sài Gòn nhận uỷ quyền đại diện ký Hợp đồng tín dụng về việc GPBank cho Công ty Điện lực Sài Gòn vay 305 tỷ đồng, thời hạn vay 12 tháng.

Ký vi bằng "khống"  trị giá 125 tỷ đồng, nhận "lại quả" 30 tỷ

Để hợp thức hồ sơ vay vốn, nhằm đảm bảo cho việc Công ty Điện lực Sài Gòn có đủ năng lực tài chính, Phùng Ngọc Khánh và Kim Văn Bộ ký vi bằng xác nhận “khống” việc Công ty Điện lực Sài Gòn đã thanh toán lần 1 với số tiền 125 tỷ đồng cho Công ty M&C để mua 6 căn hộ trên (tương đương 30%). Sau đó, GPBank chi nhánh TP Hồ Chí Minh đã giải ngân cho Công ty Điện lực Sài Gòn số tiền vay là 305 tỷ đồng.

Nhận được tiền, Kim Văn Bộ đã ký 2 Ủy nhiệm chi chuyển toàn bộ số tiền 305 tỷ đồng đến tài khoản của Công ty M&C. Số tiền này Phùng Ngọc Khánh đã không chuyển thanh toán cho Công ty Sài Gòn One mà sử dụng vào các mục đích khác nhau của Khánh. Trong đó, Khánh có chi trả 30 tỷ đồng cho nhóm lãnh đạo GPBank.

Sau khi giải ngân cho Công ty Điện lực Sài Gòn vay 305 tỷ đồng, GPBank đã không kiểm tra định kỳ sau cho vay theo quy định, không kiểm tra tình hình sử dụng vốn vay, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Điện lực Sài Gòn, dẫn đến không thu hồi được khoản tiền cho vay.

Khi Cơ quan CSĐT Bộ Công an khởi tố vụ án, điều tra xác minh dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự trong việc GPBank cho Công ty Điện lực Sài Gòn vay 305 tỷ đồng, ngày 31-5-2015, Công ty Cổ phần Thẩm định giá IVC Việt Nam đã phát hành Chứng thư thẩm định giá về tài sản cố định và tài sản bảo đảm của GPBank. 

IVC định giá 6 căn hộ tại Dự án Cao ốc Sài Gòn M&C có giá trị 0 đồng; 255.000 cổ phần Công ty M&C do Phùng Ngọc Khánh và Công ty Khải Minh là chủ sở hữu có giá trị 0 đồng. GPBank xác định số tiền thiệt hại tính đến ngày 25-8-2020 là 961,4 tỷ đồng, trong đó số nợ gốc là 305 tỷ đồng; lãi quá hạn, lãi chậm trả hơn 656 tỷ đồng.

Minh Khoa - An Quỳnh