Dự án đường dây 500 kV mạch 3 được xác định là dự án cấp bách cần thực hiện để đảm bảo an toàn cung cấp điện và an ninh năng lượng quốc gia.

Dự án gồm 3 phân đoạn: đường dây 500kV Quảng Trạch-Vũng Áng-Sân phân phối 500kV Quảng Trạch; đường dây 500kV Quảng Trạch-Dốc Sỏi và đường dây 500kV Dốc Sỏi-Pleiku 2, do Tổng Công ty Truyền tải điện quốc gia (EVNNPT) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Trung (CPMB) thay mặt EVNNPT quản lý dự án. Dự án được khởi công ngày 18-12-2018 và theo chỉ đạo của Chính phủ, dự án cần được hoàn thành và đóng điện trong tháng 6-2020.

Ban chỉ đạo quốc gia kiểm tra tiến độ thi công dự án đường dây 500kV mạch 3.

Tuy nhiên, đến nay, sau hơn 7 tháng thực hiện, mặc dù Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), EVNNPT đã rất nỗ lực, tập trung mọi nguồn lực, áp dụng nhiều giải pháp để đẩy nhanh tiến độ, nhưng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng vẫn còn không ít vướng mắc đã làm nhiều hạng mục của dự án không đạt tiến độ theo kế hoạch đã đề ra.

Cụ thể, về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, đến nay mới đo đạc giải thửa thực hiện 1.595/1.608 vị trí; còn 13 vị trí chưa hoàn chỉnh hồ sơ đo đạc, gồm: 8 vị trí qua khu giáo dân Kỳ Anh, Hà Tĩnh (đang tiếp tục vận động) và 5 vị trí tại TP Đà Nẵng đã thực hiện công bố Quy hoạch bản đồ tỷ lệ 1/500 và đang hoàn chỉnh hồ sơ đo đạc… Đối với tiến độ thi công, đến ngày 27-7-2019, đơn vị thi công mới đào móng 495 vị trí; đúc móng 380 vị trí.

Tiến độ thi công không đạt kế hoạch, nguyên nhân là do công tác bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công chậm, chủ yếu là vận động bàn giao nên đơn vị thi công không chủ động được việc bố trí lực lượng, phương tiện để kịp thời thi công đồng loạt các vị trí.

Một số đoạn tuyến do công tác thỏa thuận chưa chi tiết cụ thể, dẫn đến quá trình thực hiện phải điều chỉnh, hoặc tạm dừng thi công để khẳng định lại làm kéo dài tiến độ thi công. Ngoài ra, thời tiết khu vực miền Trung, Tây Nguyên đã bắt đầu mưa vào buổi chiều và xuất hiện giông lốc cục bộ một số khu vực cũng đã ảnh hưởng đến công tác thi công của các nhà thầu…

Cũng theo báo cáo của CPMB, một số khó khăn điển hình trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng như, Sân phân phối 500 kV Trung tâm điện lực Quảng Trạch đã được UBND huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) phê duyệt phương án bồi thường và chi trả tiền cho 8/10 hộ dân bị ảnh hưởng và đã bàn giao mặt bằng, chỉ còn 2 hộ với diện tích 740,5m2 phần đường vào đang tiếp tục giải quyết.

Tuy nhiên, dự án vẫn chưa thi công được do các hộ dân tại khu vực khác thuộc dự án Trung tâm Điện lực Quảng Trạch ngăn cản, yêu cầu các cấp có thẩm quyền giải quyết các vướng mắc tồn tại liên quan đến việc bồi thường tái định cư thuộc Trung tâm Điện lực Quảng Trạch. Vấn đề này EVN đã báo cáo UBND tỉnh Quảng Bình.

Hiện nay, UBND huyện Quảng Trạch đang vận động tuyên truyền các hộ dân bị ảnh hưởng dự án để đồng thuận nhưng vẫn chưa có kết quả. Hay như đoạn tuyến qua thôn Tây Yên, xã Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh), đến nay các hộ dân vẫn chưa ký hồ sơ đo đạc giải thửa. 

Các hộ dân đã xây dựng mới nhà ở, công trình trên diện tích đất thu hồi làm móng trụ và trong phạm vi an toàn hành lang lưới điện. Có một số hộ dân vừa có nhà ở, công trình trong và ngoài hành lang tuyến nhưng yêu cầu Hội đồng bồi thường phải kê kiểm tài sản tất cả mới ký hồ sơ, kể cả nhà ngoài hành lang tuyến.

UBND thị xã Kỳ Anh đã có văn bản đề nghị xem xét điều chỉnh đoạn tuyến từ VT62-VT68, CPMB chủ trì phối hợp với Tư vấn thiết kế, Truyền tải điện Hà Tĩnh và Hội đồng bồi thường thị xã Kỳ Anh kiểm tra thực tế hiện trường và đề xuất phương án hiệu chỉnh tuyến…

Cùng với những vướng mắc trên còn nhiều nguyên nhân khác như, việc kê kiểm, xét duyệt nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường của địa phương và Hội đồng bồi thường cho các hộ dân còn chậm do phải triển khai nhiều dự án cùng một thời điểm và thủ tục kéo dài. Thủ tục lập hồ sơ, thẩm tra đánh giá hiện trạng rừng để nộp tiền trồng rừng thay thế và chuyển đổi đất rừng mất nhiều thời gian… 

Trước tình hình trên, Văn phòng Chính phủ đã có Thông báo số 6570/VPCP-CN truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) và các địa phương có tuyến đường dây 500kV mạch 3 đi qua, gồm: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Kon Tum và Gia Lai cần tạo điều kiện và hỗ trợ tối đa cho EVN và EVNNPT trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng để dự án hoàn thành và đưa vào vận hành trong tháng 6-2010.

Thành lập các ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng do lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố làm Trưởng ban để trực tiếp chỉ đạo các sở, ban, ngành và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng của các dự án trên địa bàn địa phương quản lý.

Hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường để chi trả tiền cho các hộ dân và bàn giao xong tất cả các vị trí móng trong tháng 9-2019, hành lang tuyến trong tháng 12-2019; không để phát sinh nhà cửa, công trình trong hành lang tuyến đường dây đã được thỏa thuận; có biện pháp xử lý cương quyết đối với các trường hợp không chấp hành phương án bồi thường đã được phê duyệt hoặc cố tình cản trở việc thi công công trình.

Giao Bộ TN&MT khẩn trương hướng dẫn thực hiện bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất đối với đất thuộc hành lang an toàn công trình theo đề nghị của EVN theo đúng quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Đức Tuyển, Giám đốc CPMB trao đổi rằng, mặc dù CPMB đã rất nỗ lực và linh hoạt  trong việc thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, nhưng công tác này vẫn là một thách thức lớn đối với tiến độ của dự án.

Do đó, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ sẽ giúp CPMB phối hợp tốt hơn với các địa phương để tháo gỡ khó khăn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, quyết tâm hoàn thành dự án theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

L.Vân