Thiệt hại nặng hơn thời điểm xảy ra dịch SARS

Theo TAB, nghiên cứu ban đầu của Hội đồng cho thấy tỷ lệ lấp buồng của các khách sạn giảm từ 20% đến 50% so với cùng kỳ năm 2019, tùy vào vị trí ở các thành phố lớn (Hà Nội và TP.HCM) hay ở các địa danh nghỉ dưỡng (Sa Pa, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Quảng Nam, Cam Ranh, Nha Trang và Phú Quốc). Đối với các công ty quản lý điểm đến và các doanh nghiệp lữ hành tại TP.HCM, Hà Nội và Hạ Long, mức giảm khoảng 50% khách so với cùng kỳ năm 2019. Mảng MICE (hội nghị, hội thảo, triễn lãm) bị thiệt hại nặng nhất do nhiều công ty quốc tế lớn cấm cán bộ, nhân viên của họ đi nước ngoài. 

Các doanh nghiệp khách sạn ở Cam Ranh/Nha Trang cho biết tỷ lệ lấp buồng của các khách sạn chuyên đón du khách Trung Quốc giảm tới 98%, còn các khách sạn phục vụ đa dạng đối tượng khách thì bị hủy đặt buồng trung bình 50% và số lượng đặt buồng tương lai bị hủy tới 70%. Các thị trường tốt nhất tại thời điểm này chủ yếu là Vương quốc Anh, châu Âu và Úc mức sụt giảm đặt buồng khoảng 20%, thị trường Mỹ bị giảm 40% và Nga giảm 50%. 

Các hãng hàng không Việt Nam bị thiệt hại rất nặng vì các chuyến bay đến Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan đã bị hủy hoàn toàn hoặc bị hạn chế đáng kể, sụt giảm khoảng 50% đối với số lượng đặt chỗ chuyến bay quốc tế khu vực và 40% đối với đặt chỗ chuyến bay nội địa.

Cũng theo TAB, điểm sáng duy nhất là các thị trường đường dài, nhu cầu mới chỉ giảm khoảng 20%. Các điểm tham quan du lịch và điểm đến du lịch lớn đều bị thiệt hại. Ví dụ, trong dịp Tết và vào các ngày thường, vịnh Hạ Long thường đón 7.000 đến 8.000 khách mỗi ngày, nhưng ngày 12-2, số khách chỉ còn 2.300, đa phần là khách châu Âu . Các chủ cửa hàng và gian hàng tại các chợ ở TP.HCM và các thành phố khác, tình hình kinh doanh giảm 50% vì không còn khách Trung Quốc, khách Hàn Quốc, Nhật Bản vắng hơn nhiều.

“Hồi dịch SARS bùng nổ năm 2013, có tới 400.000 khách du lịch nước ngoài hủy tour đến Việt Nam . Tuy nhiên, ngành du lịch hồi đó có quy mô nhỏ hơn nhiều và tỷ lệ đóng góp trực tiếp của nó vào GDP Việt Nam ít hơn nhiều (dưới 4%). Ngày nay, ngành du lịch đã đóng góp tới 9,2% GDP Việt Nam và đóng góp gián tiếp và lan tỏa vào GDP Việt Nam có thể lên đến 18%. 

Bên cạnh đó, ngày trước, chúng ta còn có thể đa dạng hóa thị trường về địa lý, vươn tới Úc, châu Âu, Hàn Quốc thay vì tập trung vào Nhật Bản . Vì thế, chúng tôi cho rằng dịch Covid-19 có tác động nặng hơn nhiều đối với ngành du lịch Việt Nam trong năm nay”. TAB nhận định.

Ngành du lịch kiến nghị hàng loạt chính sách hỗ trợ sau những thiệt hại nặng nề do dịch bệnh

Kiến nghị nhiều chính sách hỗ trợ sớm cho ngành du lịch

Trong bản kiến nghị gửi lên Thủ tướng Chính phủ, TAB đã đề xuất 4 kịch bản hành động định hướng cho toàn ngành du lịch tương ứng với 4 cấp độ dịch bệnh: Tình hình không quá nghiêm trọng, có thể kiểm soát được; tình hình tương đối nghiêm trọng; tình hình nghiêm trọng;  tình hình rất nghiêm trọng. 

Cũng theo TAB, cần phân kỳ và các hành động được khuyến cáo cho ngành du lịch Việt Nam. Cụ thể, từ nay đến khi Việt Nam công bố ngăn chặn hoàn toàn dịch COVID-19, ngành du lịch thực hiện theo các chỉ đạo của Chính phủ để bảo vệ người dân và cộng đồng. Tùy thuộc 4 kịch bản nói trên, truyền thông rõ ràng, tăng cường quảng bá tới các thị trường nguồn, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ. 

Khi Việt Nam ngăn chặn được dịch đến khi cả thế giới hết dịch, cần  tập trung xúc tiến quảng bá cho thị trường nội địa và thị trường đường dài. Sau khi toàn cầu hết dịch sẽ tung công suất và đẩy mạnh các chương trình quảng bá tại Trung Quốc và Đông Nam Á. Tiếp tục quảng bá ở thị trường nội địa và thị trường đường dài.

TAB kiến nghị Chính phủ áp dụng sớm một số chính sách hỗ trợ: Miễn thị thực và kéo dài thời hạn lên 30 ngày, cho phép khách trở lại bất kỳ lúc nào đối với các thị trường ổn định nhất là Vương quốc Anh, châu Âu, Úc, New Zealand và Canada. Cần có cơ quan cung cấp thông tin cho những người dự định đến Việt Nam về những quy định hiện hành liên quan đến kiểm tra sức khỏe tại cửa khẩu, yêu cầu về kiểm dịch… 

Cần có một trang web thường xuyên cập nhật những thông tin trên, ít nhất bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Biên soạn một tài liệu nêu những kinh nghiệm tốt nhằm bảo vệ nhân viên, du khách và cộng đồng khi dịch bệnh bùng phát cao điểm. 

Giảm ngay thuế GTGT du lịch từ 10% xuống 5%. Cho phép nộp thuế chậm từ 6 lên 12 tháng không bị phạt. Các ngân hàng không cung cấp các khoản trợ cấp và các khoản vay khẩn cấp cho các tập đoàn, tổng công ty lớn vì việc đó sẽ tạo ra sự đối xử không công bằng và méo mó trên thị trường.

Nhiều biệp pháp hỗ trợ khác cũng được kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ dịp này như  miễn các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của các doanh nghiệp, hoãn nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cho đến khi dịch kết thúc, giảm tiền sử dụng đất 50% cho các khách sạn, khu nghỉ dưỡng và công viên chủ đề cho năm tài chính 2020 và 2021,  giảm bớt các cuộc thanh, kiểm tra không cần thiết cho các doanh nghiệp,  giải ngân Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch quốc gia…

N.Nguyễn