Cụ thể là công tác rà soát các công trình cầu (theo tiêu chí của dự án) đưa vào đầu tư trong danh mục cầu để trình Bộ GTVT ra quyết định phê duyệt dự án còn chưa phù hợp. Có 8 công trình cầu tại một số tỉnh không thuộc xã, huyện nhưng đã được đưa vào danh mục với lý do tính cấp bách theo đề xuất của địa phương, song chưa có hồ sơ chứng minh được sự cần thiết cấp bách của dự án.

Tuy nhiên, đến thời điểm kiểm toán, ban QLDA 3 và ban QLDA 6 đã cung cấp một số hồ sơ chứng minh đươc sự cần thiết, cấp bách của các dự án. Các dự án thành phần một số tỉnh được kiểm toán thuộc Hợp phần đường được ghi trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 của tỉnh, được HĐND tỉnh thông qua song chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư là chưa phù hợp quy định của Luật Đầu tư công.

Nhiều cầu dân sinh chưa đảm bảo kỹ thuật an toàn.

Công tác lập tổng mức đầu tư dự án còn tính sai định mức, đơn giá và khối lượng, làm tăng tổng mức đầu tư 284,48 tỷ đồng; công tác lập tổng mức đầu tư đối với dự án thành phần tại một số tỉnh chưa phù hợp làm tăng 4,9 tỷ đồng.

Kết quả kiểm toán cũng nêu cụ thể:  Tổng cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN) phê duyệt các báo cáo kinh tế kỹ thuật 74 cầu có quy mô bề rộng cầu lớn hơn từ 0,5m đến 2m là chưa phù hợp. Công tác khảo sát thiết kế, chất lượng khảo sát thiết kế của một số dự án thành phần còn hạn chế, chưa phù hợp thực tế, dẫn đến trong quá trình thực hiện phải điều chỉnh, bổ sung; giải pháp thiết kế mặt đường bê tông xi măng tại một số dự án thuộc tỉnh Cao Bằng sử dụng khe dọc đối với mặt đường có bề rộng nhỏ hơn 4,5m là chưa phù hợp.

Chưa dừng lại, mức tạm ứng tại một số hợp đồng xây dựng các dự án thuộc hợp phần cầu không phù hợp với quy định tại hồ sơ mời thầu; một số hợp đồng xây dựng không quy định cụ thể mức thu hồi hoàn trả tiền tạm ứng tại từng lần thanh toán; quy định về điều chỉnh giá hợp đồng trọn gói một số gói thầu là chưa phù hợp; kết thúc hợp đồng kiểm toán khi chưa có ý kiến chấp thuận của UBND tỉnh như công trình đường Ngọc Lâm-Sảo Phong, tỉnh Quảng Bình. Một số dự án thành phần được kiểm toán còn chậm tiến độ so quyết định phê duyệt dự án ban đầu.

Tiến độ thi công của một số gói thầu xây dựng còn chậm song các bên chưa làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm để xử lý theo chỉ đạo của Tổng cục ĐBVN. Đồng thời, qua kiểm tra thực tế hiện trường cho thấy: Dự án thành phần 1, tỉnh Nghệ An còn một số cầu hư hỏng lan can (Ban QLDA 4) và công trình cầu Xẻo Tre, xã Vĩnh Hoà Phú, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang (tại Ban QLDA 4) và công trình cầu Xẻo Tre và Vĩnh Hoà Phú, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang (tại Ban QLDA 6) tại vị trí đường đầu cầu vuốt nối lên cầu chưa đảm bảo thuận tiện cho phương tiện lưu thông. 

Với hàng loạt tồn tại nêu trên, Kiểm toán Nhà nước yêu cầu các đơn vị liên quan trực thuộc Bộ GTVT sớm  xử lý hơn 52 tỷ đồng gồm thu hồi nộp Ngân sách Nhà nước 395 triệu đồng; thu hồi tạm ứng sai quy định 150 triệu đồng; giảm thanh toán 8,5 tỷ đồng; xử lý tài chính khác 9,4 tỷ đồng; giảm giá trị hợp đồng còn lại 25 triệu đồng; tăng thu Ngân sách Nhà nước các khoản thuế 8,5 tỷ đồng.

Kết luận kiểm toán cũng kiến nghị Ban QLDA 3,4 chủ trì, phối hợp với các bên liên quan làm rõ nguyên nhân chủ quan khách quan, đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nguyên nhân làm chậm tiến độ thi công tại một số gói thầu và xử lý theo đúng quy định của hợp đồng.

Ban QLDA 4 phối hợp với đơn vị nhận bàn giao công trình đưa vào khai thác sử dụng và các nhà thầu thi công cầu Thầy Đồng, cống Xuân Điền sửa chữa hư hỏng lan can cầu đang trong thời gian bảo hành; có biện pháp quản lý sử dụng công trình đảm bảo an toàn và ổn định lâu dài.

Đáng chú ý, kết luận kiểm toán cũng yêu cầu Ban QLDA 6 báo cáo Tổng cục ĐBVN về các trường hợp đường đầu cầu của cầu Xẻo Tre, cầu Kênh 86, cầu Rạch Vol 2 thực tế không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật so với thiết kế, để có biện pháp xử lý đảm bảo an toàn cho các phương tiện lưu thông.

Ban QLDA 4 chủ trì, phối hợp với Ban QLDA địa phương tư vấn giám sát và đơn vị thi công khẩn trương nghiệm thu khối lượng hoàn thành để làm thủ tục thu hồi tạm ứng đối với gói thầu và thu hồi số tiền tạm ứng còn dư (nếu có) từ nhà thầu nộp vào Ngân sách Nhà nước…

Phạm Huyền