Vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã có cuộc họp khẩn với sự tham dự của đại diện Vụ Nông nghiệp thuộc Văn phòng Chính phủ và đại diện Bộ Ngoại giao để bàn các giải pháp cấp bách thể hiện hành động quyết liệt của Việt Nam trước các khuyến cáo của Liên minh châu Âu (EU) khi thủy sản đánh bắt của Việt Nam đã bị rút thẻ vàng và cảnh báo rút thẻ đỏ.

Báo cáo tình hình chung và hiện trạng tàu cá vi phạm, đại diện Cục Kiểm ngư (Tổng cục Thủy sản) thông tin, sau 7 năm thực hiện Chỉ thị 689 của Thủ tướng Chính phủ và 5 năm thực hiện Công điện 1329 của Thủ tướng về tình hình tàu cá và ngư dân bị nước ngoài bắt giữ có xu hướng giảm dần từ năm 2010 – 2014, nhưng từ 2015 đến nay lại diễn biến phức tạp, đặc biệt là vi phạm vùng biển các nước, quốc đảo Thái Bình Dương như Palau, Micrônêxia, Australia, Papua New Ghine… tăng lên đáng kể. 

Tính từ 2010 đến nay đã xảy ra 1.255 vụ vi phạm với 2.079 tàu cá và 16.428 ngư dân. Đây là một con số rất đáng báo động. Các địa phương có số tàu cá vi phạm, bị nước ngoài kiểm soát, bắt giữ, xử lý nhiều nhất bao gồm: Bà Rịa – Vũng Tàu (64 tàu), Quảng Ngãi (65 tàu), Kiên Giang (25 tàu), Bình Định (19 tàu), Cà Mau (13 tàu), Khánh Hòa (14 tàu), Tiền Giang (11 tàu), Bến Tre (10 tàu), Bình Thuận (4 tàu), Phú Yên (4 tàu). 

Bộ NN&PTNT cho rằng đã đến lúc công khai tàu cá vi phạm.

Đại diện Cục Kiểm ngư cho biết: “Các địa phương trước đây chưa xử phạt tàu cá vi phạm thì nay đã tiến hành xử phạt nhưng thực hiện chưa triệt để. Các tỉnh Tiền Giang, Khánh Hòa, Kiên Giang, Bình Định… vẫn chưa tiến hành xử phạt. Các tỉnh Bình Thuận, Bà Rịa – Vũng Tàu chưa lập và báo cáo danh sách tàu cá, ngư dân vi phạm. Các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Thuận chưa có báo cáo kết quả kiểm điểm, rút kinh nghiệm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện 732”.

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Ngọc Oai, quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản cho rằng, phải công khai tàu cá vi phạm để có biện pháp xử lý. Đặc biệt tàu cá nào vi phạm thì không được hưởng chính sách hỗ trợ nữa. 

Đối với chủ tàu cá bị bắt, bị đánh chìm tàu thì yêu cầu không cho đóng mới tàu. Nếu cố tình vi phạm một cách trắng trợn thì đề nghị truy tố hình sự. 

Trước ý kiến của Tổng cục Thủy sản, ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT yêu cầu Tổng cục Thủy sản lập danh sách cụ thể từng tàu, chủ tàu và ngư dân vi phạm phối hợp cùng chính quyền các địa phương để có biện pháp xử lý nghiêm minh trong thời gian tới. 

Ông Tám cho rằng, việc xử lý nghiêm, triệt để vấn đề này thể hiện quyết tâm và hành động của Việt Nam trước các khuyến cáo của EU. Vì lẽ đó, các đơn vị và địa phương phải hành động ngay, vào cuộc chứ không thể chần chừ, đứng nhìn ngoài cuộc nữa. 

“Trong số 2.079 tàu cá vi phạm theo báo cáo của Cục Kiểm ngư đã xử lý được mấy tàu? Có danh sách từng tàu, từng tỉnh không? Đề nghị có văn bản gửi các tỉnh để rà soát xem đã xử lý đến đâu? Đề xuất giải pháp tiếp theo như thế nào?”, ông Tám nhấn mạnh. 

Đặc biệt, lãnh đạo Bộ NN&PTN đề nghị có chế tài xử lý thật nghiêm, rõ ràng đối với các trường hợp này, đặc biệt là cố tình vi phạm. 

Liên quan đến vi phạm tàu cá tại tỉnh Quảng Ngãi, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT yêu cầu, hiện có danh sách 38 tàu, chủ yếu là Quảng Ngãi đang bị bắt giữ ở nước ngoài. Yêu cầu có văn bản riêng gửi cho Quảng Ngãi và chuyến đi Nouvelle Caledonie tới đây nhất thiết phải có lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi trực tiếp chứng kiến để thấy được sự xót xa mà đề cao trách nhiệm với ngư dân. 

Ông Nguyễn Văn Cường, Chánh Văn phòng Tổng cục Thủy sản đề xuất phải lập và công bố tên tuổi các tàu cá vi phạm. Sau khi có danh sách này thì sẽ yêu cầu UBND tỉnh có biện pháp xử lý mạnh. Cơ quan an ninh cũng cần vào cuộc để xử lý hình sự những vụ việc cụ thể. 

Theo Tổng cục Thủy sản, phía Tổng cục đã xây dựng kế hoạch hành động trong hai tháng cuối năm 2017 và trong thời gian 6 tháng bị EU rút thẻ vàng.

C. Linh