Cuối năm 2015, văn bản số 1571/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản của Petrolimex và một số đơn vị thành viên đã chỉ ra nhiều vi phạm của Tập đoàn này. Tuy nhiên, tại văn bản 7 trang lần này, nhiều nội dung đã được điều chỉnh.

Về những khuyết điểm trong quản lý vốn, Thanh tra Chính phủ chỉ ra việc Công ty mẹ - Tập đoàn đã đầu tư tài chính ngoài ngành nghề kinh doanh chính (ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản) với tổng số tiền hơn 2,255 nghìn tỷ đồng, trong đó đầu tư với giá trị lớn không đúng quy định: Tăng vốn đầu tư vào PG Bank 400 tỷ đồng (chiếm 40% vốn điều lệ của đơn vị nhận vốn góp) và Công ty cổ phần Bỏa hiểm Petrolimex 171,36 tỷ đồng (chiếm 51% vốn điều lệ của đơn vị nhận vốn góp) không có sự chấp thuận của Bộ Công Thương và Thủ tướng; tăng vốn đầu tư 51 tỷ đồng vào Công ty CP bất động sản Petrolimex không có sự chấp thuận của Bộ Công Thương; sử dụng vốn kinh doanh gần 232 tỷ đồng để đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, không đúng với Nghị quyết của Hội đồng quản trị; ủy thác cho các đơn vị thành viên vay dài hạn để đầu tư xây dựng các công trình, dự hơn hơn 414,6 tỷ đồng từ vốn chiếm dụng trong thanh toán, chưa bố trí được nguồn vốn cho đầu tư xây dựng; chưa thực hiện nghiêm việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành theo chủ trương của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Tại văn bản mới của Thanh tra Chính phủ, có thể thấy một số nội dung đã được điều chỉnh

Một số khoản đầu tư của Công ty mẹ hiệu quả thấp, đầu tư 178,5 tỷ đồng vào Công ty CP nhiên liệu bay Petrolimex và Công ty CP Bất động sản Petrolimex kém hiệu quả; đầu tư hơn 38,8 tỷ đồng vào Công ty CP Thương mại Tuyên Quang; Công ty TNHH Hóa chất PTN và Công ty CP đầu tư & phát triển Vân Phong từ năm 2010 đến thời điểm thanh tra không có cổ tức. Công ty CP Vận tải Xăng dầu Vipco đầu tư hơn 56 tỷ đồng vào Công ty CP An Phú, nguy cơ mất vốn do kinh doanh thua lỗ; Tổng công ty cổ phần Hóa dầu Petrolimex đầu tư 5 tỷ đồng vào Công ty TNHH đầu tư Thương mại PLG bị thua lỗ 134 triệu đồng…

Đáng chú ý hơn cả là vi phạm nghiên trọng trong hợp tác đầu tư tại Công ty Vipco. Đó là việc Tổng giám đốc Công ty Vipco đã ký hợp đồng hợp tác đầu tư với Công ty Thiên Lộc Phú, dẫn đến số tiền hơn 18 tỷ đồng phát sinh không thu hồi được do bị Giám đốc Công ty Thiên Lộc Phú là Phạm Ngọc Sơn chiếm đoạt tiêu xài vào mục đích cá nhân; việc Tổng giám đốc và Kế toán trưởng Công ty Vipco chuyển số tiền 483 triệu đồng vào tài khoản cá nhân của bà Nguyễn Thị Mỹ Dung đến nay không thu hồi được. Thanh tra Chính phủ đã đề nghị Bộ Công an điều tra, xử lý hành vi chiếm đoạt số tiền hơn 18 tỷ trên đối với ông Phạm Ngọc Sơn và số tiền 483 triệu đồng đối với bà Dung.

Tại văn bản mới này, Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm chính đối với những khuyết điểm, vi phạm kể trên thuộc về Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng Petrolimex và Tổng Giám đốc, Giám đốc, Kế toán trưởng các công ty liên quan.

Về những vi phạm trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh, Thanh tra Chính phủ cho biết: Petrolimex đã ban hành định mức hao hụt xăng dầu cao hơn thực tế từ 35 - 48%, đã làm tăng giá vốn, giảm hiệu quả kinh doanh của công ty mẹ, tạo thu nhập cho các công ty xăng dầu thành viên. 

Tuy nhiên, con số cụ thể 310 tỷ đồng của nội dung này và cụm từ “bất hợp lý” đã biến mất trong văn bản lần này. Nội dung Petrolimex thuê tàu chở xăng dầu của chính công ty thành viên với giá cao hơn, làm tăng chi phí vận chuyển 379 tỉ đồng; các con số cụ thể trong nội dung Petrolimex đã tính chi phí bảo hiểm và chi phí vận tải trong cơ cấu giá xăng dầu chênh lệch nhiều so với thực tế (cao hơn thực tế 67,6 triệu USD, đội vào giá, theo kết luận cũ) và việc Petrolimex áp dụng giá bán lẻ vùng 2 làm phát sinh thêm khoản tiền 2.796 tỉ đồng… đã không còn được đề cập đến.

Về kiến nghị, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị Bộ Tài chính xác định, truy thu thuế đối với 319,5 tấn dầu diesel do Công ty Xăng dầu Khu vực III tái xuất cho DN trong khu Công nghiệp Nomuara – Hải Phòng không đúng đối tượng với số tiền 31.812 USD. Petrolimex và các đơn vị thành viên trích bổ sung quỹ bình ổn gần 4,9 tỷ đồng, xác định lại số tiền đã trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính chưa đúng quy định hơn 53,7 tỷ đồng, thoái vốn đầu tư ngoài ngành hơn 622 tỷ đồng, xây dựng lộ trình thu hồi các khoản đã ủy thác cho vay đầu tư xâu dựng hơn 414,6 tỷ đồng; có biện pháp thu hồi các khoản công nợ phát sinh do tái xuất xăng dầu hơn 278.000 USD… và nhiều khoản khác. Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị xử lý trách nhiệm với nhiều tổ chức và cá nhân liên quan. 

Vũ Hân