Trong một nỗ lực nhằm tạo “đường thông hè thoáng” cho quả vải xuất khẩu, Cục Bảo vệ thực vật thuộc Bộ NN&PTNT vừa chỉ đạo các đơn vị kiểm dịch thực vật không thu phí, lệ phí kiểm dịch thực vật đối với các lô quả vải tươi xuất khẩu bằng đường hàng không. 

Tại Văn bản số 1140/BVTV-KD, Cục Bảo vệ thực vật cũng yêu cầu các đơn vị kiểm dịch bố trí nhân lực, trang thiết bị làm thủ tục kiểm dịch thực vật nhanh nhất cho các lô quả vải tươi xuất khẩu, bao gồm cả làm ngoài giờ, ngày nghỉ, ngày lễ. 

Thực ra, chuyện miễn phí không có gì đáng nói nếu những khoản phí, lệ phí “có tên” lẫn “không tên” không đè nặng lên người nông dân, lên sản phẩm nông nghiệp nhiều năm nay. Đến mức, chuyện phí, lệ phí nông nghiệp cũng lên nghị trường. 

Kết thúc kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá XIII, trong Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn, Quốc hội ghi nhận các giải pháp mà các thành viên của Chính phủ đã cam kết trước Quốc hội khi trả lời chất vấn. Tuy nhiên Nghị quyết nhấn mạnh: “Rà soát loại bỏ các loại phí, lệ phí không hợp lý trong nông nghiệp…”.

Đây không phải lần đầu tiên câu chuyện phí, lệ phí trong nông nghiệp được xới lên. Đầu năm nay, như Báo CAND đã đưa tin, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã chỉ đạo Vụ Tài chính (Bộ NN&PTNT) chủ trì kiểm tra toàn bộ các loại phí, lệ phí trong ngành NN&PTNT để phát hiện các chồng chéo, bất hợp lý, đề xuất sửa đổi và báo cáo Bộ trưởng kết quả kiểm tra trước ngày 15/2. 

Bộ trưởng cũng giao Vụ Tài chính chủ trì phối hợp với Cục Thú y và cơ quan liên quan của Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi các Thông tư liên quan quy định chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trong công tác thú y, hoàn thành dự thảo trước 15/2. 

Không biết bản dự thảo mà Bộ trưởng Phát giao đã được cấp dưới viết xong chưa nhưng đến tháng 6/2015, Bộ NN&PTNT lại đề nghị Bộ Tài chính xem xét, quyết định bãi bỏ 31 loại phí, lệ phí liên quan đến thú y đang tạo gánh nặng cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và người chăn nuôi. Dù Bộ Tài chính “bật đèn xanh” cho việc bãi bỏ các loại phí, lệ phí trong lĩnh vực thú y nhưng nhiều địa phương lại kêu “không ổn”.

Lý do địa phương nêu ra là phí, lệ phí thú y là nguồn “nuôi sống” nhân viên thú y. Chi cục Thú y TP Hồ Chí Minh có hơn 620 người theo diện hợp đồng, Chi cục Thú y Cần Thơ có hơn 160 lao động hợp đồng làm công tác kiểm dịch thú y. Những người này “sống nhờ” phí và lệ phí. Đến mức, nếu cắt các khoản phí, lệ phí thú y, buộc lòng phải cắt hợp đồng với những lao động này, lãnh đạo 2 đơn vị này khẳng định. Thậm chí, cơ quan thú y lo ngại việc bãi bỏ nhiều loại phí sẽ ảnh hưởng đến công tác kiểm soát dịch bệnh. 

Để bảo vệ sự tồn tại “chính đáng” của những khoản phí, lệ phí này, Chi cục trưởng Chi cục Thú y TP Hồ Chí Minh cho rằng ảnh hưởng của chúng đến giá thành sản phẩm lưu thông trên thị trường là không lớn. Đại diện doanh nghiệp, ông Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, cho rằng điều các doanh nghiệp, người chăn nuôi lo không chỉ là tiền phải trả cho các loại phí, lệ phí mà còn là những tiêu cực phí nảy sinh. Tiêu cực phí doanh nghiêpuj chăn nuôi phải đóng có khi còn nhiều hơn phí.

Như vậy, có thể thấy, cuộc đấu tranh với các loại phí, lệ phí trong ngành Nông nghiệp vẫn còn quá gian nan khi mà Bộ chỉ đạo nhưng cấp dưới lại phản ứng với những lý do rất “nhân văn” như bảo vệ nhân viên hợp đồng… Phải chăng, điều cần loại bỏ không chỉ là phí, lệ phí mà là những “đá tảng” trong đầu cán bộ nông nghiệp cơ sở. Chỉ khi nào, họ nghĩ, họ tin sự thông suốt trong lưu thông hàng nông nghiệp, sự thuận tiện đối với người nông dân, doanh nghiệp là trách nhiệm, mục tiêu hoạt động của ngành Nông nghiệp thì may chăng(?!). Để đến lúc đó, rất cần sự “vào cuộc” mạnh mẽ của người đứng đầu ngành Nông nghiệp.

Diệp Linh