Tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ (VBF) 2018 vừa tổ chức tại Hà Nội ông Michael Kelly, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng, hiện ôtô Hoa Kỳ rất khó vào Việt Nam do những quy định của Nghị định số 116/2017/NĐ-CP về các điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ôtô, đồng thời đề nghị Chính phủ tạm hoãn thi hành Nghị định này trong thời hạn 18 tháng và trong thời gian đó, các công ty thành viên AmCham mong muốn được trao đổi với Chính phủ nhằm tìm ra giải pháp sửa đổi Nghị định số 116.

Bộ GTVT đang xây dựng một Thông tư quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ôtô nhập khẩu.

Tuy nhiên, sau đó trong văn bản gửi đến Diễn đàn, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) khẳng định trong quá trình kiểm tra, giám sát thực hiện Nghị định 116 không có bất cứ vướng mắc nào. 

Bộ GTVT thống kê tính đến ngày 2-6 đã có 200 bộ hồ sơ nhập khẩu cho 103 kiểu loại ôtô và 7.226 xe đã được cấp giấy chứng nhận ra thị trường. “Gần đây, trên cơ sở kiến nghị của quý vị, Việt Nam đã họp các bộ, ngành; chúng tôi đã kiểm nghiệm kỹ về tình hình thực hiện Nghị định này thấy không có phát sinh vướng mắc nào và Thủ tướng Chính phủ kết luận các bộ, ngành tiếp tục thực hiện đúng theo nội dung Nghị định 116”, công văn khẳng định. 

Theo Bộ GTVT, thời gian qua, việc một doanh nghiệp nhập khẩu đã nhập hàng loạt xe về và chỉ đăng ký kiểm tra cho một lô đại diện và lô này có thể là một xe duy nhất đã được doanh nghiệp kiểm định trước rồi lựa chọn xe tốt nhất mang tới cơ quan chức năng kiểm tra để cấp giấy chứng nhận. 

Sau đó, trên cơ sở kết quả này, doanh nghiệp tiếp tục đăng ký kiểm tra cho các xe nhập khẩu về sau với số lượng không giới hạn và trong một thời gian dài đến cả năm. Cách làm này khiến cơ quan chức năng không thể kiểm soát tiêu chuẩn khí thải, an toàn, chất lượng linh kiện và các hệ thống của những xe nhập khẩu tiếp theo trong thời gian dài. 

Đây chính là lỗ hổng lớn về chất lượng xe nhập khẩu, ảnh hưởng tới an toàn người tiêu dùng. Vì vậy, phương thức kiểm tra thử nghiệm theo từng lô với ôtô nhập khẩu theo Nghị định 116 và theo Thông tư 03 là cần thiết, đảm bảo đồng nhất chất lượng xe nhập khẩu, tạo bình đẳng với xe sản xuất, lắp ráp trong nước và bảo vệ quyền lợi hợp pháp người tiêu dùng.

Bộ GTVT cho biết đang xây dựng một Thông tư quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ôtô nhập khẩu, thuộc đối tượng mà Nghị định 116 của Chính phủ quy định.

Cụ thể, về thủ tục giấy chứng nhận kiểu loại, thể hiện kiểu loại sản phẩm theo Nghị định 116 là do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp và không bắt buộc phải do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp. Trong quá trình xây dựng thông tư để hướng dẫn thực hiện Nghị định 116, Bộ đang theo hướng mở là cơ quan tổ chức phát hành giấy chứng nhận chất lượng, kiểu loại ôtô theo quy định của pháp luật của nước ngoài (có thể chấp nhận); Cơ quan tổ chức thuộc Chính phủ nước ngoài phụ trách về lĩnh vực xe cơ giới ủy quyền để thừa nhận theo các hiệp định quốc tế đã được ký kết. 

Còn khi tiến hành kiểm tra, thử nghiệm, các doanh nghiệp nhập khẩu ôtô phải cung cấp cho cơ quan quản lý các giấy tờ gồm tài liệu về kết quả đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng của doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô nước ngoài đối với các nhà máy sản xuất và kiểu loại ôtô nhập khẩu có hiệu lực được cấp bởi cơ quan tổ chức có thẩm quyền ở nước ngoài trước ngày 1-1-2018.

Đặng Nhật