Tuy nhiên, để việc triển khai đồng bộ, rộng khắp, đạt yêu cầu, hiệu quả hơn nữa, cần có sự đánh giá cụ thể, tháo gỡ những khó khăn đặt ra cũng như tiếp tục bổ sung, hoàn thiện Đề án, khắc phục những vướng mắc, “điểm nghẽn” tại một số địa bàn.

Thống nhất về nhận thức và hành động

Trước hết, về mặt nhận thức, cần quán triệt sâu rộng về tính cấp thiết việc bố trí Công an xã chính quy, tạo sự đồng thuận cao, nhất là cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương. Thực tiễn cho thấy, tình hình ANTT khu vực nông thôn diễn biến, tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp, nếu không chủ động phòng ngừa, kịp thời đấu tranh, ngăn chặn từ cơ sở sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định về chính trị, trật tự an toàn xã hội. 

Trong khi đó, lực lượng Công an xã bán chuyên trách hiện nay, yếu về chất lượng, thiếu về số lượng; việc thực hiện các chế độ, chính sách chưa tương xứng với khối lượng và tính chất công việc mà họ đảm nhiệm, từ đó dẫn đến có nhiều Công an xã xin nghỉ việc hoặc bỏ việc. 

Để bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở, Công an cấp huyện đã tăng cường lực lượng Công an chính quy trực tiếp xuống xã để chủ động tham mưu với cấp uỷ, chính quyền cấp xã có các chủ trương, kế hoạch về công tác đảm bảo ANTT và xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ; thực hiện công tác phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ, tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm, kịp thời giải quyết các vụ việc xảy ra ngay tại cơ sở; phối hợp tham gia giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ nhân dân, nhằm làm kiềm chế gia tăng tội phạm, tệ nạn xã hội, bảo đảm tốt ANTT, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương. 

Tình hình trên đặt ra nhiệm vụ, trách nhiệm của lực lượng Công an xã rất nặng nề, đòi hỏi phải tăng cường và củng cố hơn nữa lực lượng Công an xã, tăng cường Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác bảo đảm ANTT ở cơ sở trong tình hình hiện nay.

Nghị quyết 22-NQ/TW ngày 15-3-2018 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, trong đó xác định rõ: “Xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy. Trước mắt, bố trí Công an xã chính quy tại các địa bàn trọng điểm, phức tạp về ANTT, tiến tới thực hiện thống nhất trong toàn quốc sau khi hoàn thiện các văn bản liên quan”.

Để thực hiện chủ trương xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy theo tinh thần Nghị quyết 22-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 10-8-2018, Đảng uỷ Công an Trung ương đã có Văn bản số 594/CV-ĐUCA gửi các Tỉnh uỷ, Thành uỷ trực thuộc Trung ương về việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã. 

Đến nay, hầu hết các tỉnh uỷ, thành uỷ đều thống nhất với chủ trương bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã. Sau khi được sự thống nhất của tỉnh uỷ, UBND tỉnh, Công an các địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, phương án, đề án bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã. Theo báo cáo của 63 địa phương, đến nay đã bố trí được gần 5.000 đồng chí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Trưởng, Phó Công an xã.

Qua khảo sát cho thấy, nhiều địa phương triển khai công an xã chính quy đạt hiệu quả cao, tiến độ nhanh, điển hình như Kon Tum. Ngày 6-9-2018, Đảng uỷ Công an Trung ương đã có công văn báo cáo Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ về việc xin ý kiến bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã trên địa bàn tỉnh Kon Tum. Đảng uỷ Công an Trung ương đã báo cáo tham mưu Bộ Chính trị sửa đổi, bổ sung quy định số 72 của Bộ Chính trị về tổ chức Đảng trong hoạt động CAND, trong đó có nội dung quy định về tổ chức và hoạt động của chi bộ Công an xã nơi bố trí Công an chính quy. 

Đồng thời ban hành Kế hoạch số 223/KH-BCA-V05 ngày 12-10-2018 của Bộ Công an triển khai thí điểm bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã trên địa bàn tỉnh Kon Tum, để tổng kết rút kinh nghiệm làm cơ sở thực tiễn cho việc thực hiện chủ trương xây dựng Công an xã chính quy trên phạm vi cả nước. 

Sau 3 tháng triển khai đưa Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã trên địa bàn tỉnh Kon Tum, bước đầu đã phát huy tốt năng lực tham mưu, nắm, đánh giá tình hình và giải quyết các vụ việc liên quan đến ANTT; vận động nhân dân tham gia phong trào toàn dân BVANTQ đảm bảo ANTT tại cơ sở.

Công an cơ sở hướng dẫn người dân chấp hành pháp luật về an toàn giao thông đường thủy.

Tháo gỡ những vướng mắc, triển khai theo lộ trình

Tuy vậy, qua khảo sát, đánh giá của Cục Xây dựng phong trào Bảo vệ ANTQ cũng cho thấy, bên cạnh kết quả đạt được, việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã còn một số tồn tại, hạn chế như: Cấp uỷ, chính quyền và Công an một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã; nhiều nơi chưa quan tâm đầu tư kinh phí, xây dựng trụ sở làm việc, mua sắm công cụ hỗ trợ, trang thiết bị, phương tiện làm việc cho lực lượng Công an xã là Công an chính quy dẫn tới những khó khăn về nơi ở, làm việc, phương tiện hoạt động của Công an xã chính quy. 

Trong khi đó, có nơi chưa chú trọng công tác lựa chọn cán bộ có năng lực, trình độ, kinh nghiệm để đảm nhiệm các chức danh Công an xã nên đã bố trí một số Công an chính quy có trình độ, năng lực, kinh nghiệm chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ được giao. 

Nhiều địa phương bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã nhưng chưa xây dựng quy chế làm việc, mối quan hệ công tác của Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã. Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ Công an chính quy trước khi điều động đảm nhiệm các chức danh Công an xã chưa được quan tâm. 

Quan hệ phối hợp giữa Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã với cấp uỷ, chính quyền một số địa phương chưa tốt, còn xem nhẹ lực lượng Công an xã bán chuyên trách hoặc chưa sắp xếp công việc thích hợp cho số Công an bán chuyên trách sau khi bố trí Công an chính quy. 

Thời gian công tác của Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã chủ yếu ở cơ sở, điều kiện đi lại khó khăn nên công tác quản lý, chỉ đạo của Công an cấp huyện có lúc, có nơi còn chưa chặt chẽ, sát sao dẫn đến một số cán bộ chưa chấp hành tốt nội quy, kỷ luật, nhất là số cán bộ trẻ.

Để tiến tới thực hiện chính quy Công an xã thống nhất trong toàn quốc như tinh thần Nghị quyết 22-NQ/TW vẫn còn là một chặng đường phía trước đòi hỏi sự cố gắng của nhiều bên. 

Theo Trung tướng Trần Thị Ngọc Đẹp, Cục trưởng Cục Xây dựng phong trào Bảo vệ ANTQ, trước hết, Công an các địa phương cần chủ động tham mưu cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã theo tinh thần Nghị quyết số 22-NQ/TW; quan tâm đầu tư kinh phí, xây dựng trụ sở làm việc, mua sắm công cụ hỗ trợ, trang thiết bị, phương tiện làm việc cho lực lượng Công an xã là Công an chính quy. 

Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy; trong đó cần sớm ban hành Nghị định quy định việc xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy. Thông qua quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Công an xã, thị trấn chính quy và các văn bản quy định về trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện làm việc cho Công an xã, thị trấn chính quy

Theo Trung tướng Trần Thị Ngọc Đẹp, Công an các địa phương cần khẩn trương xây dựng hoàn thiện Đề án bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã theo hướng dẫn của Bộ Công an để trình UBND tỉnh phê duyệt, trong đó cần xác định rõ lộ trình bố trí Công an chính quy theo từng giai đoạn phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. 

Sau khi triển khai việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã cần sơ kết, đánh giá rút kinh nghiệm để tiếp tục hoàn thiện phương án bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã thời gian tới. Đồng thời, phối hợp với Sở Nội vụ và các ban, ngành đoàn thể của địa phương tham mưu cấp uỷ, chính quyền bố trí, sắp xếp công việc phù hợp đối với Trưởng Công an xã, Phó Trưởng Công an xã và Công an viên thường trực (lực lượng bán chuyên trách hiện nay) và có chính sách giải quyết phù hợp đối với lực lượng này ở những xã bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã.

Cùng với đó, có kế hoạch tuyển chọn, bố trí, sử dụng Công an viên ở thôn, xóm, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc và đơn vị dân cư tương đương thuộc xã, thị trấn (là những người hoạt động không chuyên trách) thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANTT, bảo đảm ổn định lâu dài, đáp ứng yêu cầu bảo đảm ANTT ở cơ sở và quan tâm thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách. 

Làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, động viên cán bộ, chiến sỹ, nhất là đối với cán bộ chiến sỹ được bố trí đảm nhiệm các chức danh Công an xã. Quan tâm thực hiện chế độ chính sách, trang bị phương tiện, đảm bảo điều kiện làm việc để sĩ quan, hạ sĩ quan được điều động đảm nhiệm các chức danh Công an xã yên tâm công tác, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm tạo sự đồng tình ủng hộ cao của cấp uỷ, chính quyền các cấp, các ban, ngành, đoàn thể, nhân dân trên địa bàn

Tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, chủ động nắm tình hình ANTT trên địa bàn để tham mưu với cấp uỷ, chính quyền cùng cấp có các chủ trương, kế hoạch, biện pháp bảo đảm ANTT. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, quy trình công tác, quy tắc ứng xử văn hoá, thái độ, tác phong khi tiếp xúc, giải quyết công việc với tổ chức và công dân của Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã, xử lý nghiêm minh các trường hợp sai phạm.

Chú trọng công tác lựa chọn cán bộ có trình độ nghiệp vụ, pháp luật, có phẩm chất đạo đức tốt, có kinh nghiệm thực tiễn và có khả năng vận động nhân dân tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ để bố trí đảm nhiệm các chức danh Công an xã.

“Về địa bàn cơ sở thì vấn đề đặt ra là làm sao để người dân giúp đỡ, chứ để người dân quay lưng thì không ổn. Bao nhiêu chuyên đề tập huấn cũng chưa đủ, khi chúng ta không tranh thủ được sự ủng hộ, không tạo được mối quan hệ mật thiết, không có những việc làm mà dân tin tưởng. Ở đây không chỉ là vấn đề về bằng cấp mà thực tế mình phải là con em thực sự của nhân dân, được nhân dân tin tưởng, đùm bọc… 

Các đồng chí cần phải hết sức tranh thủ sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyền, sự ủng hộ của nhân dân, đây là yếu tố quyết định thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình và chủ trương này thực sự có ý nghĩa khi tình hình an ninh trật tự ở địa phương có sự chuyển biến rõ rệt…” – phát biểu của Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thứ trưởng Bộ Công an tại lễ công bố quyết định bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã của Công an tỉnh Bạc Liêu.

T.Hoà- P. Tâm