Đây là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với sự hy sinh của anh Lương Duy Ánh nhưng cũng giúp chị và các con cảm thấy được thanh thản. 

Trong giây phút ấy, câu chuyện của 8 năm về trước hiện về. Hôm đó là ngày 15-12-2010, khoảng 20h30, chị Vương Thu Hương hớt hải tìm đến Công an thị trấn Phố Lu tố giác việc bị chồng là Ngô Văn Hạnh, kẻ có nhiều tiền án, tiền sự, lại nghiện ma túy, trong cơn khát thuốc, đang có hành vi đe dọa đến tính mạng của chị và các con... 

Các đồng chí Trần Văn Nghĩa, Đoàn Trung Kiên là Công an thị trấn Phố Lu, cùng các đồng chí Đỗ Thành Linh (Phó ban Bảo vệ dân phố), Đinh Xuân Tính và đồng chí Lương Duy Ánh, bảo vệ viên Ban Bảo vệ dân phố đã xuống địa bàn để giải quyết vụ việc. 

Khi tổ công tác đến nơi thì đối tượng Ngô Văn Hạnh tiếp tục đánh đập vợ con, đẩy mẹ đẻ và đạp chị Hương ngã để đòi tiền và lấy chiếc xe máy mang đi cầm đồ để giải quyết cơn nghiện.

Khi ấy, tổ công tác đã kiên trì thuyết phục nhưng Hạnh vẫn bị kích động, la hét rồi tiếp tục đe dọa, thách thức; dùng đèn pin (đặc chủng) tấn công quyết liệt lại tổ công tác... 

Đối tượng Ngô Văn Hạnh đe dọa sẽ liều chết nếu ai đuổi theo. Quyết không để đối tượng trốn thoát, tổ công tác quyết đuổi bắt vì Hạnh có tiền án, tiền sự, trong cơn khát thuốc, quẫn bách mất hết tính người có thể tiếp tục gây nguy hiểm... 

Dù căn bệnh tim mạch lúc đó đang trở nặng nhưng với ý chí kiên quyết tấn công trấn áp tội phạm, đồng chí Lương Duy Ánh vẫn vượt qua địa hình hiểm trở, suối sâu, đá trơn trượt sắc nhọn bám sát đối tượng. 

Trong quá trình băng qua suối lao lên bắt đối tượng, do đường quá trơn trượt, đồng chí Lương Duy Ánh đã gục ngã xuống suối, đèn pin văng xa, trên người dính đầy bùn đất, tay trái vẫn nắm chặt khóa số 8. 

Phát hiện đồng chí Ánh bị ngã, tổ công tác đã tập trung sơ cứu và lập tức đưa đến Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, nhưng đồng chí đã hy sinh trên đường đi cấp cứu (vào lúc 22h40 cùng ngày). 

Sau sự ra đi của người chồng, người cha, người thân trong gia đình bị suy sụp. Bố đẻ của anh Lương Duy Ánh bị suy thận nặng, phải chạy thận. Còn người vợ không có việc làm ổn định, cùng lúc vừa phải chăm sóc cha mẹ già lại phải nuôi dạy cậu con trai còn thơ dại, điều kiện kinh tế vô cùng khó khăn.

Ngay sau sự ra đi của đồng chí Lương Duy Ánh, căn cứ vào tình tiết và tính chất vụ việc, cũng như các quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng, pháp luật về Bảo vệ dân phố, ngày 19-6-2014, UBND tỉnh Lào Cai đã có Văn bản số 2273/UBND-VX đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ công nhận liệt sỹ đối với đồng chí Lương Duy Ánh. 

Đến ngày 21-10-2014, Cục Người có công Bộ Lao động & Thương binh và Xã hội có Công văn số: 1626/NCC-CS1 trả lời: “Trường hợp chết của ông Lương Duy Ánh không đủ điều kiện xác nhận liệt sỹ theo quy định tại điểm đ, Khoản 1, Điều 17 Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013 của Chính phủ và cho rằng việc bắt đối tượng Ngô Văn Hạnh là …việc bắt đối tượng nghiện ma túy để đưa đi chữa bệnh bắt buộc là biện pháp xử lý hành chính (theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính), không phải là hành động dũng cảm thực hiện công việc cấp bách, nguy hiểm phục vụ quốc phòng an ninh”.

Sau khi nhận được Văn bản số: 1626/NCC-CS1 ngày 21/10/2014 của Cục Người có công, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, UBND tỉnh Lào Cai đã thông báo cho gia đình và địa phương biết, nhưng gia đình, nhân dân tổ dân phố và chính quyền thị trấn Phố Lu, huyện bảo Thắng có những phản ứng đồng thời tiếp tục gửi rất nhiều đơn đến Tỉnh ủy, UBND tỉnh đề nghị Bộ Lao động - Thương và Xã hội, Chính phủ xem xét lại việc công nhận liệt sĩ đối với đồng chí Lương Duy Ánh...

Trong một nỗ lực không ngừng, UBND tỉnh Lào Cai đã có Công văn số 4626/UBND-VX, ngày 27-9-2017 (kèm theo hồ sơ) đề nghị công nhận liệt sĩ đối với đồng chí Lương Duy Ánh đến Bộ Công an. Sau khi xem xét, Bộ Công an nhất trí với kiến nghị, đề xuất của UBND tỉnh Lào Cai về việc đề nghị Chính phủ tặng danh hiệu liệt sỹ đối với đồng chí Lương Duy Ánh. 

Theo quan điểm của Bộ Công an, việc này không chỉ giải quyết chế độ, chính sách cho gia đình đồng chí Lương Duy Ánh mà còn có giá trị động viên to lớn đối với lực lượng bảo vệ dân phố và quần chúng nhân dân trong công tác bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Bộ Công an đã đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nghiên cứu, xem xét giải quyết.

Đến ngày 24-7, điều mong ước này đã trở thành hiện thực, góp phần quan trọng giải quyết công tác tư tưởng, quyền lợi cho gia đình đồng chí Ánh, cũng như động viên lực lượng bảo vệ dân phố và quần chúng nhân dân nơi biên cương của Tổ quốc vững tâm, tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, nhất là trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội trong tình hình mới.

Xuân Mai